Bach. En nu?

Bach. En nu?

Muziek  |  46 afleveringen

Het Wohltemperierte Klavier van Johann Sebastian Bach is voor muzikanten en componisten een hoeksteen in de muziekgeschiedenis. Pianist Jacqueline, voorheen Frederique, heeft aan 48 Nederlandse componisten gevraagd een ‘antwoord’ te schrijven op één van de twee maal 24 preludes uit het Wohltemperierte Klavier (boek 1 en 2) van Johann Sebastian Bach (https://www.nporadio4.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian). Met deze nieuwe pianocomposities geeft zij tal van concerten. In de podcastserie vertelt steeds één componist over zijn of haar antwoord op Bachs oervoorbeeld. En natuurlijk hoor je de muziek! Bach. En nu? Is een podcast van VPRO & NPO Radio 4, elke dinsdag te beluisteren in jouw favoriete podcast feed.

Verras mij  


#46 - Aart Strootman: A Small Prelude

Luister  

Bach. En nu?  /  29-11-2022

A small prelude is behalve een korte prelude ook de letterlijke vertaling van de Nederlandse titel: ‘a-klein prelude’. De inleiding is een stapeling van kwinten waarin de a centraal staat, het duurt even voordat de (dorische) mineurkleur zich ontvouwt en zodra dat is gebeurd neemt de parallelle...


#45 - Maarten van Norden: Preludium

Luister  

Bach. En nu?  /  22-11-2022

Preludium van Maarten van Norden. Een Bachiaans motief, haast een inventie, wordt geleidelijk geïnfiltreerd door een hedendaags funk-motief dat klein begint maar steeds groter wordt. Aanvankelijk staan zij los van elkaar, aan het slot blijkt ook samenwerking mogelijk.


#44 - Matthijs Kieboom: Fragments

Luister  

Bach. En nu?  /  15-11-2022

Matthijs Kieboom schreef een repetitief stuk waarin hij wil laten zien dat er in kleine fragmenten van Bach al heel veel genialiteit en schoonheid zit waar je verder mee kunt. Hij hergebruikte het meest treffende interval: de dalende kwart.


#43 - Roderik de Man: Praeludium d-mol, oder...?

Luister  

Bach. En nu?  /  08-11-2022

Wat er in de compositie 'Praeludium d-moll, oder...?' van Roderik de Man gebeurt is verwonderingwekkend en bijzonder. Toch word je thuis ’in d’ opgehaald, dat wil zeggen in d-mineur, en je wordt aan het eind ook daar weer afgeleverd. Dat is gelijk de inzet van Roderik de Man, die ook compositiel...


#42 - Calliope Tsoupaki: Hear me

Luister  

Bach. En nu?  /  01-11-2022

Calliope Tsoupaki is een spraakmakende toondichter en een bevlogen ambassadeur. Als componist des vaderlands kwam ze op voor het belang van alle betrokkenen in het muziekleven. Over haar compositie 'Hear me' zegt ze: ‘Ik heb het stuk op zo’n manier gecomponeerd dat het lijkt alsof het tegen ons...


#41 - Rokus de Groot: Reflection on Bach in F

Luister  

Bach. En nu?  /  25-10-2022

Bach’s prelude komt voort uit twee krachten: stromen en stollen. De indruk van stromen ontstaat door de voortdurende beweging van toonladderfiguren over grote afstanden, van hoog naar laag en omgekeerd. En het vasthouden van bepaalde tonen in die toonbewegingen leidt tot plaatselijke stollingen, i...


#40 - Daan Manneke: Evocazione

Luister  

Bach. En nu?  /  18-10-2022

Evocazione van Daan Manneke opent met een berceuse in e-klein: een kleine prelude op zich voor het tweede deel dat begint met een citaat-prelude Bach. De compositie eindigd ook weer met twee maten Bach. Daan Manneke werd bekoord door de zangerigheid en het wiegende van de 12/8 maat.


#39 - Renske Vrolijk: Prelude - b weird

Luister  

Bach. En nu?  /  11-10-2022

De Prelude – b weird van Renske Vrolijk is zoals de naam zegt: een prelude in b-klein. De snelle muziek moduleert niet en blijft in de toonsoort b-klein verkeren, alleen is het een grillige vorm van b-klein. In motoriek en sommige muzikale gebaren maakt b weird een nederige en gepaste buiging aan...


#38 - Claudia Rumondor: Kinderspel (voor Sari)

Luister  

Bach. En nu?  /  04-10-2022

Claudia Rumondor heeft een dochtertje genaamd Sari. Haar stuk, verwijzend naar Bachs Prelude in Es, is een kleine, breekbare muzikale ode aan haar. Ze schreef dit stuk in een gamelanmodus, werd Kinderspel (voor Sari).


#37 - Michael Moore: Divergence

Luister  

Bach. En nu?  /  27-09-2022

Johann Sebastian Bach schreef - voor zijn Wohltemperierte Klavier - preludes in alle toonsoorten van de kwintencirkel beginnend bij C. Maar rietblazer en componist Michael Moore laat in zijn Divergence beide handen vertrekken vanuit D, om in tegenovergestelde richting, uiteindelijk in As uit te kome...


#36 - Gijs van Dijk: Prelude in bes mineur

Luister  

Bach. En nu?  /  20-09-2022

Gijs van Dijk voelde zich uitgedaagd om eens een stuk te schrijven in een toonsoort, zoals dat in vorige eeuwen gebruikelijk was, en tóch iets te componeren met een eigen signatuur. Als opening twee gestapelde kwinten op bes, (Bes-F-C) een open samenklank, die oplost naar het septime des-c, een fij...


#35 - Anne-Maartje Lemereis: Diphthong

Luister  

Bach. En nu?  /  13-09-2022

Anne-Maartje Lemereis omhult de toonsoort d-mineur steeds met andere klanken. De titel ‘Diphthong’ is een fenomeen dat uit twee klinkers bestaat die binnen één lettergreep in elkaar overgaan. In dit geval kan dat zowel verwijzen naar de toonsoort als naar de constante aanwezigheid van Bach ach...


#34 - Adriaan Valk: Free

Luister  

Bach. En nu?  /  06-09-2022

Adriaan Valk schreef 'Free'. Free, onbekende ontmoeting, niet gebonden aan enige vorm, als een echo van eeuwigheid.Uitgebeeld als tijdloze voetstappen, onzegbare expressie van het vormloze niets, aldus de componist.


#33 - Kate Moore: Prelude

Luister  

Bach. En nu?  /  30-08-2022

Prelude van Kate Moore is gecomponeerd met het idee van de vlucht van een vogel en de vrijheid van de vogel om de windvlagen te volgen. Elke noot antwoordt op de noot ervoor, noot voor noot, de muziek neemt zijn eigen vlucht en waar zou de melodie ons brengen? Anders dan bij Bach, waar de onderligge...


#32 - Charlie Bo Meijering: Variations on a prelude

Luister  

Bach. En nu?  /  23-08-2022

Met Bach’s prelude in gis, BWV 887, in zijn achterhoofd heeft Charlie Bo geprobeerd het melodisch en begeleidend materiaal te vervormen, om te keren, te vertragen of juist te versnellen. Het middendeel heeft qua triller een grilliger, wellicht Oost-Europees karakter.


#31 - Allan Segall: Prelude in e minor

Luister  

Bach. En nu?  /  16-08-2022

Als je aan een componist vraagt om een antwoord te geven op een prelude van Bach dan kan je van te voren niet vermoeden hoe verschillend die zullen zijn. Allan Segall liet zich inspireren door de speelstijl van de Canadese pianist Glenn Gould. Met name de soms excessief korte duur van de noot. Gehee...


#30 - Prof. Russolo: In search of lost time

Luister  

Bach. En nu?  /  09-08-2022

In search of lost time - bij professor Russolo is de tijd zeker niet ver te zoeken. Een hedendaagse Bach; je moet enige moeite doen om zijn muziek van die van Bach te onderscheiden, maar verschillen zijn er. Zoals harpachtige tussenstukjes, waarin je eventjes kunt opladen voordat de zoektocht weer v...


#29 - Miranda Driessen: Johann's Leftovers

Luister  

Bach. En nu?  /  02-08-2022

In Johann’s leftovers volgt Miranda Driessen zo precies mogelijk de contouren van de G-groot prelude BWV 884. Alle tonen die zich tussen de twee partijen bevinden, en 1 of 2 daar rondom heen, gebruikte ze als materiaal, om verder zo precies mogelijk het verloop van Bach’s noten te volgen. Waarsc...


#28 - Oene van Geel: E in a Cage

Luister  

Bach. En nu?  /  26-07-2022

Terwijl ik dacht te vertrekken vanuit Bach kroop de muziek die ik schreef voor mijn gevoel veel meer in de richting van ‘In a Landscape’ van John Cage. Een kleine miniatuur met een paar duidelijke ideeën, dat is wat het is. Aldus Oene van Geel.


#27 - Maarten Regtien: Preludium XIII, herijking 2019

Luister  

Bach. En nu?  /  19-07-2022

Voor Maarten Regtien is het de lol om bij de luisteraar verwachtingen op te wekken en die dan ook weer af te breken. Met de eerste maten van deze herijking van Bachs Prelude BWV 882 laat hij zodoende de hoop ontstaan dat het origineel niet te veel geweld wordt aangedaan.... Maar helaas!


#26 - Jeff Hamburg: Spirits in G

Luister  

Bach. En nu?  /  12-07-2022

Jeff Hamburg schreef Spirits in G (2018). Overal om ons heen zijn geesten. Meestal merken we er niet zoveel van. We moeten de rust en tijd nemen om onze ogen en oren ervoor te openen. Soms kunnen we ze onderscheiden als al het lawaai verstomt. Dit stuk is geschreven voor pianiste Jacqueline voorheen...


#25 - Pieter Smithuijsen: Miebe Mol

Luister  

Bach. En nu?  /  05-07-2022

Een prelude van componist Pieter Smithuijsen. Als contrast met de Bachprelude BWV 852 is Miebe Mol (die naam komt van het Franse Mi bémol dat Es-groot betekent) springerig, ritmisch gecompliceerd en klinkt improvisatorisch. Dat was anno 1722 absoluut not done. Maar er is door Pieter Smithuijsen zor...


#24 - Samuel Vriezen: Chop.

Luister  

Bach. En nu?  /  28-06-2022

Samuel Vriezens compositie 'Chop.' antwoordt niet direct op Bach maar op Chopin, die zelf in zijn preludes ook weer op Bach antwoordde. Vriezen vindt Bachs chromatiek fameus knoestig en Chopins chromatiek charmanter, maar extremer. Zijn chromatiek is...


#23 - Toek Numan: Prelude voor BWV891

Luister  

Bach. En nu?  /  21-06-2022

Toek Numans Prelude voor BWV 891 is een pre-prelude. Als een droom vlak voor het ontwaken, als een nevelige voorbode, met de eerste contouren van wat komen gaat. Bach’s Prelude in bes-klein is de dag die begint.


#22 - Sinta Wullur: Prelude Djawa

Luister  

Bach. En nu?  /  14-06-2022

Met roots op Java is het gamelaninstrumentarium voor Sinta Wullur nooit ver weg. Met de gong in het lage register, en de soms virtuoze passages in de hogere regionen. De compositie ontvouwt zich door van Bach’s noten in de Prelude in D, BWV 850, consequent de eerste en derde tel van de maat te geb...


#21 - Sylvia Maessen: Bach Continued

Luister  

Bach. En nu?  /  07-06-2022

Alsof het al 300 jaar eerder heeft moeten klinken sluit Sylvia Maessens Bach Continued direct aan bij het voorbeeld, de Prelude in c-klein, BWV 871 uit het Wohltemperierte Klavier Boek II. Het stuk ontwikkelt zich quasi improviserend met Bachs idioom in het achterhoofd en eindigt in een daadwerkelij...


#20 - David Dramm: J.S.

Luister  

Bach. En nu?  /  31-05-2022

Een droom binnen een droom binnen een droom: zo heeft David Dramm het stukje J.S. voor piano bedacht. De eerste dromer is J.S. Bach zelf, componist van de vijfde prelude in D uit het Wohltemperierte Klavier. Maar daarbij komt W.A. Mozart, die tijdens het improviseren van een cadens in zijn Pianoconc...


#19 - Heleen Verleur: Groovy Prelude

Luister  

Bach. En nu?  /  24-05-2022

De ‘groove’ is goed te horen in dit ritmische, swingende stuk dat net geen boogie-woogie wil worden. Klappen, stampen, improviseren: van alles kan er gebeuren. In het middendeel verandert de sfeer in een Gershwin-achtig ‘bluesy’ thema. Uiteindelijk mondt dit rustige deel toch weer uit in een...


#18 - Anthony Fiumara: Five from the top, three from the bottom but only two from the middle

Luister  

Bach. En nu?  /  17-05-2022

Anthony Fiumara schrijft over zijn stuk ‘Five from the Top, Three from the Bottom but only two from the middle’: ik gebruikte voor dit stuk als basis Bachs akkoorden uit zijn Prelude in cis en maakte er een kleine catalogus van. De titel is een lang verhaal...


#17 - Eef Kleine: To the point

Luister  

Bach. En nu?  /  10-05-2022

Eef Kleine schreef 'To the point' - een verzameling korte fragmenten, afgesloten met puntjes. In muzieknotatie kan een punt diverse betekenissen hebben. Achter een noot: met de helft verlengen; boven of onder een noot: kort spelen; contrapunt - een muzikaal verband tussen twee noten. Twee punten ach...


#16 - Jacques Bank: Prelude

Luister  

Bach. En nu?  /  03-05-2022

In de originele G-KLEIN-PRELUDE van Bach worden alle tonen van de chromatische toonladder tenminste één keer gebruikt, op één na, de CIS. In PRELUDE van Jacques Bank, die ook in g-klein staat, ontbreekt de CIS ook. Behalve aan het slot. Dan klinkt hij met veel nadruk en onverwacht als laatst...


#15 - Lorre Trytten: Prelude in es-klein

Luister  

Bach. En nu?  /  26-04-2022

Lorre Trytten: De prelude van Bach in dis klein - wanneer zeer langzaam gespeeld - heeft ongelofelijk veel dissonantie en hartstocht. Daarop heb ik mijn eigen compositie geïnspireerd. Ik leende de herhaalde versiering, en maakte het middenstuk iets minder serieus. Omdat ik de uitvoerende musicus al...


#14 - Ab Sandbrink: Postlude

Luister  

Bach. En nu?  /  19-04-2022

Ab Sandbrink componeerde Postlude. Een Postlude, een contrasterend maar even kort pianostuk als de Prelude in c-klein, BWV 847 van Johann Sebastian Bach. De klank c is vrijwel continu aanwezig maar ook de kleine terts, de es.


#13 - Bart Spaan: Klänge in H

Luister  

Bach. En nu?  /  12-04-2022

In 'Klänge in H' van Bart Spaan komen vele zwarte toetsen voorbij en een enkele witte: voornamelijk 'e' en 'b'. Een paar `tussendominanten’ klinken, afkomstig uit Bachs Prelude in B-groot, maar ze slaan niet altijd de correcte weg in. De klankenregen raakt gaandeweg de 'b' als grondtoon kwijt...


#12 - Caroline Ansink: Sdamse Plude

Luister  

Bach. En nu?  /  05-04-2022

Caroline Ansink liet zich in haar muzikale taal sturen door een wiskundig principe deze keer. Net zoals Bach dat (vaak) deed. Veel herhalingen waardoor het een minimal karakter krijgt, maar toch.... Sdamse Plude is een hommage aan Ton Koopman, de Bach-promotor avant la lettre.


#11 - Kristján Martinsson: Bron

Luister  

Bach. En nu?  /  29-03-2022

De compositie 'Bron' van Kristján Martinsson staat in Fis-majeur, dé fascinerende tegenpool van C-majeur. Rode draad van het stuk is een voortgang via een ostinato in secundes op de zwakke maatdelen. Bach als bron en Bron als bron.


#10 - Dante Boon: C#

Luister  

Bach. En nu?  /  22-03-2022

Dante Boon schreef 'C#', verwijzend naar Bachs Prelude in Cis BWV 872. De compositie bestaat uit drie korte delen. Het laatste deel is een gevarieerde herhaling van het eerste. Het korte tweede deel bestaat uit twee lange noten. Slow-music, zonder enige haast.


#9 - Bob Zimmerman: Prelude in Bes

Luister  

Bach. En nu?  /  15-03-2022

Evenals in Bachs Bes-prelude, wervelen de muzikale ideeën in Zimmermans prelude je om de oren. Melodie, ritmiek, harmonie, dynamiek, klankkleur - energie spat ervan af. Bij beide componisten hoor je de pianist flink aan het werk.


#8 - Christina Viola Oorebeek: Au départ de B

Luister  

Bach. En nu?  /  08-03-2022

In het kielzog van Bach’s prelude in B bewegen statige processies van akkoorden zeer langzaam omhoog. Oorebeeks akkoorden zijn zorgvuldig samengestelde harmonieeën die beginnen waar Bachs prelude eindigt. Steeds hoger klimmend en verder wegtrekkend van dat B-akkoord eindigen ze in nieuwe transpar...


#7 - Jasper Bon: Prelude nr 3

Luister  

Bach. En nu?  /  01-03-2022

Treurig, eenzaam en stervend, die sfeer heeft Jasper Bon verklankt. Geïnspireerd door de Russische pianist Sviatoslav Richter. Een licht in de duisternis met energie-uitspattingen, maar een vredig einde.


#6 - George Beentjes: Lamento

Luister  

Bach. En nu?  /  22-02-2022

De toonsoort es mineur werd en wordt niet vaak gebruikt. Bach’s noten in de prelude BWV 853 zijn langzaam en introvert, intiem. George Beentjes probeert die sfeer te reflecteren. De titel Lamento – in de 17e eeuw geïntroduceerd als antwoord op koorzang met krachtige emotionele lading uit de kla...


#5 - Willem Jeths: Chiaroscuro

Luister  

Bach. En nu?  /  15-02-2022

Met Chiaroscuro heeft Willem Jeths de grenzen tussen schaduw en licht verklankt, vergelijkbaar met clair-obscur in de beeldende kunst. Kortere en langere noten, repeterend, niet veel hoger of lager, hier en daar een aanlichtende ster die verrast door zijn luidheid. Het lage slotakkoord moet zo lang...


#4 - Lorre Trytten: [Prelude] Tango

Luister  

Bach. En nu?  /  08-02-2022

Veel preludes van Bach zijn bedoeld om op te dansen. Lorre Trytten schreef een tango. Met dezelfde noten als het uitgangspunt. Misschien hoort u in deze tango een gesprek tussen de linker- en rechterhand, tussen pianist en publiek? Componist en pianist? Heden en verleden?


#3 - Loek Dikker: South Side Ground Zero Boogie Blues

Luister  

Bach. En nu?  /  01-02-2022

Boogie-woogie = een ritmisch patroon in de linkerhand van de pianist = het geluid van de wielen van een trein = Chicago-blues = emotie. Loek Dikker neemt het instorten van de twee torens, nu Ground Zero-New York, letterlijk. Zijn frustratie daarover is goed hoorbaar in de laatste minuten. De link me...


#2 - Joost van Son: Prelude in C

Luister  

Bach. En nu?  /  25-01-2022

C groot/of majeur is de meest voorkomende toonsoort op aarde. Op de piano alleen witte toetsen. Joost van Son geeft zijn prelude grandeur door eerst de fis, een zwarte toets, en later de zgn. Petrushka-akkoorden te gebruiken, ooit heel dissonant. Na een herhaling lost die korte passage op in het con...


#1 - 24preludia! Louis Andriessen: Fanfare voor piano

Luister  

Bach. En nu?  /  17-01-2022

Een essentieel aspect van Andriessens muziek is het ritme. De Fanfare voor piano solo is bedoeld om de processie van traag voorbij stappende Nederlandse collega’s aan te kondigen en te ondersteunen. Langzamer dan ooit en na een kort citaat van Bach’s prelude in A lijkt het alsof de maestro zelf...