Buitenlandse Zaken

Buitenlandse Zaken

Nieuws & Politiek  |  55 afleveringen

In de podcast ‘Buitenlandse Zaken’ van De Groene Amsterdammer gaan Groene-redacteuren Rutger van der Hoeven en Casper Thomas driewekelijks in gesprek over geopolitieke ontwikkelingen.

Verras mij  


Wat is er toch mis met Duitsland? En hoe reageert Poetin op de aanslag in Moskou?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  26-03-2024

Duitsland is ernstig in de war geraakt door de oorlog tussen Israël en Hamas, met bijzonder weinig ruimte om ook maar enige kritiek op Israël te uiten. Al twee jaar lijkt de Duitse regering te twijfelen welke daden nu passend zijn bij het woord 'Zeitenwende' in relatie tot Rusland en de oorlog in...


Is er hoop na Navalny? En: Bidens onvoorwaardelijke steun aan Israël

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  05-03-2024

In Rusland probeert president Poetin het voorstellingsvermogen van Russen voor een andere toekomst te ontnemen. Is hij daarin geslaagd door de moord op Aleksej Navalny? Oud-correspondent Eva Hartog denkt van niet: de Poetin-moeheid in Rusland is groot, en de hoop leeft altijd weer op. In Historisc...


Genocide als politiek wapen; Indonesië kiest een twijfelachtige president

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  16-02-2024

De genocide-aanklacht tegen Israël legt bloot hoe weinig morele autoriteit Europa en de VS nog hebben in de wereld, meent Uğur Üngör, hoogleraar genocidestudies aan de UvA en het NIOD. Maar het laat ook zien hoe sterk het begrip genocide in onze wereld verbonden is met politiek. Rutger van der H...


Het monsterverkiezingsjaar 2024 trapt af

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  22-01-2024

Verkiezingen in Taiwan zijn altijd een spektakel, maar de hoop en het enthousiasme van acht jaar geleden zijn verdwenen, ziet Xiaoxue Martin van Instituut Clingendael. De Taiwanezen kozen opnieuw voor een president die tegen hereniging met China is. Hoe reageert China daarop – en wat is de kans op...


Wat waren de sleutelmomenten van 2023 – en wat worden ze in 2024?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  22-12-2023

In deze kersteditie van Buitenlandse Zaken blikken Eva Hartog, Casper Thomas en Rutger van der Hoeven terug op 2023 en kijken vooruit naar 2024. Wat domineerde in de internationale arena het afgelopen jaar, en welke voorspellingen durven we te maken voor 2024? In de oorlog tussen Rusland en Oekraïn...


Woede om Gaza; De nieuwe agenda van Brussel

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  27-11-2023

Europa bevindt zich momenteel in formatiebesprekingen en plant voor de komende vijf jaar, hoewel dit alles achter gesloten deuren plaatsvindt. De Europese verkiezingen staan pas gepland voor juni, en pas daarna zal een nieuwe Europese Commissie worden gevormd. Lise Witteman onthult echter hoe de a...


Leeft Libanon op de rand van oorlog met Israël?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  07-11-2023

Cosette Molijn ziet hoe Libanon, ademloos als bij een grote voetbalwedstrijd, de ontwikkelingen in Israël volgt. Niemand wil een nieuwe oorlog, maar kan Hezbollah op zijn handen blijven zitten als Gaza wordt gebombardeerd?In de rubriek 'Historische Woorden' luisteren Yaghoub Sharhani en Rutger...


Een horrorweek in Israël; Polen kiest voor Europa

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  17-10-2023

Israëli’s twijfelen na de aanval van Hamas aan hun veiligheid, hun staat, en aan het hele project Israël, beschrijft Simone Korkus. Hoe beleefden Israëli’s de afgelopen week? Wat is de politieke toekomst van Israël voorbij de eenheidsregering van nu? En hoe kijken Israëli’s aan tegen de...


Iran beteugelt de straat, India breekt vrij als grootmacht

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  26-09-2023

Een jaar geleden gooiden jonge vrouwen in Iran hun hoofddoek af en lieten protesten door het hele land het religieuze regime op zijn fundamenten schudden. In een dubbelgesprek kijken Samira Ataei en Yaghoub Sharhani terug, wegen ze het effect van de protesten af en kijken ze naar de toekomst. Kr...


Wraak: de Poetin- en de Trump-editie

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  05-09-2023

Is de dood van Wagner-baas Jevgeni Prigozjin het bewijs van Poetins kracht of van zijn zwakte? Beide, denkt oud-correspondent Eva Hartog: het heeft de Russische elite gerustgesteld dat de logica van Poetins regime nog altijd geldt, maar ook bewezen dat zijn woord niets waard is. Eva ziet dat er een...


De rebellie van Wagner-leider Prigozjin

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  30-06-2023

De baas van huurlingenleger Wagner bracht het regime van Vladimir Poetin aan het wankelen. Was het een bijna-staatsgreep of niet? Hubert Smeets keek er met verbijstering naar en weegt de gevolgen af voor Rusland. Vladimir Poetin zal moeten laten zien dat hij controle heeft, denkt hij – en vooral...


Grande Bellezza in Europa, woede om Taiwan

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  13-06-2023

Nooit is het uitzicht mooier dan op de weg naar beneden, constateert Mathieu Segers. In Europese hoofdsteden feliciteren politieke en economische elites elkaar, terwijl de onvrede op straat maar niet verdwijnt. Hoe lang gaat dat goed? Lang genoeg om de zaak ten goede te keren, denkt Segers – als...


Onrust onder de Russen, kiest Turkije opnieuw voor Erdoğan?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  22-05-2023

In Moskou en provinciesteden ziet correspondent Eva Hartog onrust onder de Russen: geen opstandigheid tegen het regime, maar wel bar weinig oorlogsenthousiasme, zelfs niet bij zogenaamde ‘Z-patriotten’. Had die militaire parade met die éne antieke tank op het Rode Plein nou wel iets te beteke...


Live: Europa in regressietherapie, Amerika droomt nog

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  02-05-2023

Een speciale Buitenlandse Zaken, live vanuit de Stadsschouwburg Amsterdam. Mathieu Segers ziet hoe Europa versneld in omgekeerde regressietherapie moet. Laila Frank hoort nog altijd de Amerikaanse droom in verhalen van gewone Amerikanen. Liever een berekenende dan een afwezige Verenigde Staten,...


De historische missies van Macron, de rechtszaken van Trump

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  10-04-2023

In deze Buitenlandse Zaken: Terwijl Emmanuel Macron op staatsbezoek is in Den Haag analyseert Marijn Kruk de historische missies van de Franse president om zijn eigen land te hervormen en Europa een nieuwe geopolitieke koers te geven. Hij heeft alleen een bijster slecht gevoel voor timing. In de r...


Uitputtingsslag in Oekraïne, een nieuw hoofdstuk Trump in de VS

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  14-03-2023

In deze Buitenlandse Zaken: de oorlog in Oekraïne is uitgelopen op een uitputtingsslag. Houdt Oekraïne dat wel vol, vraagt Hubert Smeets zich af. Hij weegt waarom het Russische verhaal over de oorlog beter aankomt in het mondiale Zuiden dan we misschien denken. Én hij legt uit waarom hij van ee...


Angst in Rusland, luchtballonpaniek in de VS

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  21-02-2023

In deze Buitenlandse Zaken: vanuit Moskou vertelt Eva Hartog over Rusland in oorlog: het leven lijkt verdacht normaal, maar voelt leeg en iedereen berekent zijn kansen om in de problemen te komen.In de rubriek Historische Woorden vertelt Erdogan dat Turken alleen nog naar officiële mededelingen moe...


Een groene handelsoorlog en Duitse angsten

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  31-01-2023

In deze Buitenlandse Zaken: ontbrandt er een groene handelsoorlog tussen Europa en de VS? Casper Thomas en Rutger van der Hoeven hopen eigenlijk van wel. De achtergronden van de Europese ergernis blijken dieper te liggen dan elektrische auto’s: namelijk bij de Europese verbazing dat de VS echt...


Zakt China weg? En komt India in die plaats?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  10-01-2023

In deze Buitenlandse Zaken: China beleeft zware tijden, met een mislukt coronabeleid, een riskante gok op invasiepleger Rusland en twijfels over het zo geroemde Chinese model. Zakt China weg? Analist Xiaoxue Martin van Instituut Clingendael meet China’s temperatuur – en vertelt hoe Nederland met...


Een slecht jaar voor de Sterke Leider

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  29-12-2022

Een speciale Buitenlandse Zaken, live opgenomen in Pakhuis de Zwijger. Groene-redacteuren Casper Thomas en Rutger van der Hoeven maken de balans op over 2022 als slecht jaar voor de Sterke Leider en een goed jaar voor de democratie. Poetin draaide zijn land vast in een moordend conflict, Jair Bo...


Klimaatflop in Egypte, een rematch in de VS

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  29-11-2022

In deze Buitenlandse Zaken: de klimaattop in Sharm-el-Sheik was een mislukking, of toch niet? Jaap Tielbeke legt het uit en stelt de centrale vraag: moeten we nog wel met dit soort overleggen doorgaan? Casper Thomas en Rutger van der Hoeven luisteren naar de Duitse kanselier Scholz in China: h...


Amerika kiest, Engeland doolt

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  05-11-2022

In deze aflevering van Buitenlandse Zaken: de volgende verkiezingen in de VS zijn altijd ‘de belangrijkste ooit’. Maar dit keer is het ook echt waar, vertelt Casper Thomas aan Rutger van der Hoeven. Staat de volgende Democratische Verlosser ergens op het stembiljet? In Brazilië viert Lula z...


Poetins mobilisatie, Amerika's laatste kans

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  18-10-2022

In deze Buitenlandse Zaken: Ruslands mobilisatie is chaos, ziet Eva Hartog. Poetin probeert zowel honderdduizenden mannen naar het front te sturen als de Russen het gevoel te geven dat de oorlog hun leven niet raakt. Rutger van der Hoeven en Casper Thomas luisteren naar Liz Truss’ pogingen o...


Fascisme in Italië? En de toekomst van conservatief Amerika

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  27-09-2022

In deze aflevering van de podcast Buitenlandse Zaken: Anne Branbergen analyseert de overwinning van de neofascistische Fratelli d'Italia (Broeders van Italië) in de Italiaanse verkiezingen. Hoe kwam Italië hier en wat is er van de partij te verwachten? Rutger van der Hoeven en Casper Thomas ...


Ruslands façadeleger, verkiezingsseizoen in Amerika

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  06-09-2022

Rusland heeft een façadeleger, betoogt militair historicus Christ Klep. Hij denkt dat het Oekraïense leger het al voor het einde van dit jaar richting de grens kan terugduwen. Emmanuel Macron sprak over 'het einde van de overvloed': een leider die niet met klimaatwaarschuwingen wacht tot hij is...


Expansiedrift

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  27-06-2022

Uitbreiding van de Europese Unie is terug als politiek strijdpunt. Brussel-correspondent Lise Witteman overziet de valkuilen en hobbels die nog op de weg liggen van kandidaat-lid Oekraïne. Macron moet opnieuw leren regeren, zegt hij zelf - doet hij melodramatisch of niet? En Mathieu Segers en Rutge...


Verscheurd Oekraïne, verscheurde VS

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  07-06-2022

Journalist Eva Hartog reisde de afgelopen drie weken door Oekraïne. In deze aflevering van Buitenlandse Zaken vertelt ze over hoe Oekraïners worden verscheurd tussen hun drang normaal te willen leven versus wegschuilen. En hoe ze laveren tussen hun Russische oriëntatie en hun haat.Casper Thomas e...


Geopolitiek voor Europa, gerechtigheid voor Oekraïne

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  17-05-2022

In deze Buitenlandse Zaken: Mathieu Segers en Rutger van der Hoeven over Ursula von der Leyens ambitie om geopolitiek te bedrijven met de Europese Commissie. Hoe gaat haar dat af? Verder: Finland is aspirant-lid van de NAVO – we horen de president, een voormalig ‘beerfluisteraar’, uitleggen wa...


Populisten en zware wapens

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  26-04-2022

In deze aflevering van de Buitenlandse Zaken podcast: president Macron wilde Frankrijk helen maar verdeelde het nog meer. Marijn Kruk weegt Macrons kansen om het beter te doen in de komende vijf jaar. Verder: Casper Thomas en Rutger van der Hoeven zwaaien de derde rechtspopulist uit die binnen een j...


Europa, wat nu?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  04-04-2022

Wat wordt het Europese antwoord op de wreedheden van het Russische leger in Oekraïne? Mathieu Segers ziet Duitsland weifelen – en heel Europa. Laura Starink ziet hoe de oorlog met Rusland de Oekraïense identiteit vormt en stelt een ruil voor: Oekraïne in de EU, Hongarije in Ruslands tegenhanger...


Is de toekomst van Oekraïne het verleden?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  15-03-2022

We moeten meer over Oekraïne praten, stelt historicus, journalist en oud Groene-hoofdredacteur Hubert Smeets. De oorlog tussen Rusland en Oekraïne draait om de vraag of de toekomst van Oekraïne in het verleden ligt of niet, vindt hij. Verder: Casper Thomas en Rutger van der Hoeven wegen de ‘gre...


Een explosief moment

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  23-02-2022

Duitsland sluit gasleiding Nord Stream 2 niet aan, als straf voor Ruslands optreden in Oekraïne. Te laat en te weinig? Nee, vindt Mathieu Segers, juist voor Duitsland een radicale stap. Eva Hartog legt uit hoe gewone Russen aankijken tegen de oplopende spanningen met Oekraïne – en hoe zij zelf o...


Bidens tweede jaar, Poetins nieuwste crisis

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  07-02-2022

Rutger van der Hoeven en Casper Thomas in gesprek met historicus Hubert Smeets over Joe Bidens successen en mislukkingen en over Vladimir Poetins ontregeling van de NAVO en Europa.  Zijn Joe Bidens eerste jaar en zijn grote hervormingsplannen mislukt? Welnee, denkt Casper Thomas. Het is veel te vro...


Nederland in Machtsblok Europa

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  18-01-2022

Nederland heeft meer dan ooit een nationaal debat nodig over wat Nederland wil in de wereld – Monika Sie roept daartoe op in deze aflevering van Buitenlandse Zaken. Plus: Mathieu Segers over de stuurloosheid van Nederland in Europa en over wat Europa nodig heeft om machtspolitiek te bedrijven. En:...


Poetins achtertuin, Trumps lanceerplatform

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  21-12-2021

Wil de Russische president Poetin Oekraïne binnenvallen of bluft hij? En wat kan hij als reactie vanuit het Westen verwachten? In Chili versloeg een socialistische millennial een extreem-rechtse advocaat voor het presidentschap: begint de rechts-autoritaire golf in de wereld stuk te slaan op een ni...


Nieuw elan in Duitsland, deuken in de ambities van India

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  30-11-2021

De Duitse regering lanceert zichzelf met groene en sociale ambities; wat betekent dat voor Europa? De presidenten Biden en Xi glimlachten veel op een virtuele top, maar er vielen ook weinig verhulde dreigementen over en weer. En premier Modi wil India vooraan schuiven op het wereldtoneel en interne...


Klimaatmanoeuvres in Glasgow, Rusland sluit zich af voor de wereld

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  08-11-2021

De grote democratieën moeten het klimaat maar redden in Glasgow, zo maken China en Rusland duidelijk. Wat zijn daarvoor de obstakels in Europa en de VS zelf? En journalist Laura Starink spreekt over de toenemende repressie en onvrijheid in Rusland. Poetin is wakker geworden voor het gevaar dat een...


Hoe Polen en de VS hun Hooggerechtshof gebruiken voor politiek

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  18-10-2021

Rutger van der Hoeven en Casper Thomas in gesprek met Mathieu Segers over hoe Polen op ramkoers ligt met de Europese Unie, en met Laila Frank over de Republikeinse aanval op het recht op abortus in de VS. En Sebastian Kurz: is hij nou een boef of niet? Zie het privacybeleid op https://art19.com/pri...


Rust in Duitsland, stilte in Afghanistan

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  21-09-2021

In de Duitse verkiezingen wint zaterdag de kandidaat die het best het gevoel van stabiliteit weet op te roepen, legt Mathieu Segers uit – een reflectie van de Duitse cultuur, en de rol van begrenzing. Rutger van der Hoeven en Casper Thomas wegen AUKUS, een nieuw strategisch bondgenootschap van de...


Radio Amerika 16: Honderd dagen Biden

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  20-04-2021

Joe Biden legde in zijn eerste honderd dagen als president veel meer ambitie aan de dag dan vriend en vijand in hem hadden gezocht. Hij claimt succes in de coronacrisis, in het stutten van de economie en werkt nu aan een enorm infrastructuurplan, dat de VS en passant een duurzame economie moet maken...


Radio Amerika 15: Stemmers wegdrukken

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  30-03-2021

In de VS ontbrandt een politiek gevecht over toegang tot de stembus. In tientallen staten proberen Republikeinen wetten aangenomen te krijgen die het moeilijker maken om te stemmen, terwijl de regering van Joe Biden juist een wet door de Senaat probeert te krijgen die stemmen makkelijker maakt. Wat...


Radio Amerika 14: Bidens New Deal?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  09-03-2021

De Amerikaanse regering gaat een bedrag zo groot als de economie van Rusland of Brazilië in de eigen economie pompen, om de coronacrisis te bestrijden. Wat is de economische en politieke achtergrond daarvan? Is dit puur gericht op verlichting van de nood, of ook op hervorming van de economie - en o...


Radio Amerika 13: De toekomst van de Republikeinse Partij

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  16-02-2021

Donald Trump is vrijgesproken in zijn impeachment-proces – en dus blijft de Republikeinse Partij opgescheept met het koekoeksjong dat zich meester heeft gemaakt van het nest. Welke koers slaan de Republikeinen in na de verkiezingsnederlaag en op welke kiezers richten zij zich? Of vermijdt de Parti...


Radio Amerika 12: De eerste honderd dagen van Joe Biden

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  26-01-2021

Joe Biden heeft in zijn eerste week een stortvloed aan decreten getekend. Hij wil in zijn eerste honderd dagen veel beleid neerzetten en successen scoren - zoals elke president. Waar komt die term ‘Honderd Dagen’ eigenlijk vandaan, en waarom is die in de Amerikaanse politiek zo belangrijk? En we...


Radio Amerika 11: Aanval op het Capitool

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  12-01-2021

Een couppoging in Washington DC, door aanvallers die U.S.A. en ‘verdedig democratie’ schreeuwen – het zijn ongekende tijden. Waar komt dat verbeten, gekrenkte nationalisme vandaan, en waarom voelen deze ‘superpatriotten’ zich bestolen? Plus: betekent dit demasqué de doodsteek voor het Tru...


Radio Amerika 10: Wat kunnen we verwachten van president Joe Biden?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  15-12-2020

De verkiezing van Joe Biden zit eindelijk achter slot en grendel. Wat voor president wil hij zijn en hoeveel ruimte gaat hij daarvoor krijgen? Wie zijn de opvallendste ministers die hij heeft benoemd en waarom zijn progressieve Democraten steeds minder te spreken over zijn team? Zie het privacybele...


Radio Amerika 9: Transitie

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  24-11-2020

In de VS lijkt de regeringsoverdracht eindelijk te beginnen, al erkent Donald Trump zijn verlies niet. We moeten bijna een eeuw terug voor een transitie die zo vijandig en moeizaam ging. Is Trump bezig met een strategie van de verschroeide aarde, en wat zou daar het doel van kunnen zijn? Waarom hebb...


Radio Amerika 8: President-elect Joe Biden. Toch?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  06-11-2020

Joe Biden wordt de nieuwe president van de Verenigde Staten - dat lijkt vrijwel zeker. Donald Trump strooit met wilde beschuldigingen en juridische procedures. Het ziet er voorlopig nogal amateuristisch uit. Kan dat veranderen als de Republikeinse Partij zich achter Trump, en zijn aanval op het elec...


Radio Amerika 7: Het Einde der Tijden

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  28-10-2020

De verkiezingsdatum voelt voor veel Amerikanen als een dreigend einde der tijden. Beide partijen zwepen hun kiezers op met apocalyptische retoriek. Waar komt die extreme benadering van politiek vandaan - en klopt er ook iets van? Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverkl...


Radio Amerika 6: De beloften van Donald Trump

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  20-10-2020

Donald Trump beloofde vier jaar geleden gouden bergen aan zijn kiezers. Nu voert hij campagne met de slogan Promises Made, Promises Kept. Welke beloften heeft hij dan gehouden, en welke niet? En wat maakt dat uit voor de verkiezingen? Bestel nu alvast het dubbeldikke Amerika-nummer via  www.groene....


Radio Amerika 5: Trumps 'oktoberverrassing'

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  06-10-2020

In de laatste maand voor de Amerikaanse verkiezingen zit altijd de traditionele October Surprise: een gebeurtenis die het nieuws rond de verkiezingen domineert. Die van dit jaar mag er wezen: covid-19 bij de machtigste man van de wereld, de Amerikaanse president Trump. Hoe beïnvloedde zo'n ok...


Radio Amerika 4: Wat als Trump verliest?

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  14-09-2020

Stapt de Amerikaanse president Donald Trump op als hij in november de verkiezingen verliest? Het is een opzienbarende en beangstigende vraag, maar ook een die opvallend vaak wordt gesteld in de Verenigde Staten. Nogal wat mensen nemen dat scenario serieus, waaronder sommige van Trumps felste aanhang...


Radio Amerika 3: De Corona-Conventies

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  26-08-2020

Afgelopen week hielden de Democraten en de Republikeinen in de VS hun Conventies. Het zijn traditioneel juichfeesten waarop de kandidaten voor het presidentschap en vice-presidentschap officieel worden genomineerd. Ze gelden als aftrap van de verkiezingscampagne. Beide partijen proberen eenheid uit...


Radio Amerika 2: Law and Order

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  28-07-2020

De Amerikaanse president Trump heeft federale troepen ingezet tegen demonstraties in de stad Portland, die voortvloeiden uit de Black Lives Matter-protesten van mei. Dat heeft tot een scherpe toename geleid van geweld in Portland en tot verhitte discussies over de wettelijkheid ervan. Maar Trump hee...


Radio Amerika 1: De corona-verkiezingen

Luister  

Buitenlandse Zaken  /  13-07-2020

Radio Amerika is de podcast van De Groene Amsterdammer over de Verenigde Staten in 2020. Elke drie weken bespreken correspondent Casper Thomas en buitenlandredacteur Rutger van der Hoeven de achtergronden van een belangrijke politieke gebeurtenis, en de mogelijke gevolgen voor de presidentsverkiezin...