Podcast Zoeker

De Spaak

De Spaak

Ontspanning  |  56 afleveringen

Nergens ter wereld wordt zoveel gefietst als in Nederland. De Spaak is een podcast met nieuws en informatie over alledaags en recreatief fietsen. Gepresenteerd door Jeroen Dirks. UvA-hoogleraar Urban Mobility Marco te Brömmelstroet is academic advisor. De Spaak is een productie van NTR en NPO Radio 1.

#-36 - Frans Timmermans stelt 20 miljard beschikbaar voor de fiets. Wat doen we met dat geld? (S-2)Luister  

Niet dat er iemand in Nederland reageerde, maar eurocommissaris Frans Timmermans heeft 20 miljard euro beschikbaar gesteld voor het fietsen. Even doorpakken, zou je zeggen, nu de fiets het tij meeheeft. Maar de officiële reacties in Nederland zijn lou loene. In deze Spaak Frans Timmermans, over zi…

#35 - Altijd de wind tegen. Over dealen met tegenwind in de Dutch Mountains. (S-2)Luister  

In Nederland heb je de wind altijd tegen. 's Ochtends is het beulen op de heenweg. En 's middags op de terugweg wéér. Maar wat is (tegen-)wind eigenlijk? En zit het probleem niet vooral tussen de oren? Weervrouw Helga van Leur over dealen met tegenwind. Mountainbiker Tim Smeenge over de ideale zit…

#34 - Het ten onrechte framen van ouderen als stuntels op de fiets (S-2)Luister  

Het CBS weet het zeker: oudere fietsers zijn vaak stuntels in het verkeer. Ten bewijze voeren de rekenaars cijfers aan over het aantal verkeersdoden over de afgelopen twintig jaar. Natuurlijk, cijfers zijn cijfers. Het valt niet te ontkennen dat oudere fietsers vaker betrokken raken bij een ongeluk…

#33 - Fietsverdriet in suburbia. Hoe Nederland achterop raakt (S02)Luister  

Hoe nu verder? Er wordt steeds meer gefietst in Nederland. Maar van nieuwe infrastructuur is geen sprake. Integendeel, de meeste bestuurders hebben de binnensteden deels of helemaal op slot gegooid voor fietsers. Of ze zijn op hun handen blijven zitten. In suburbia (en daar wonen veruit de meeste m…

#32 - Tranen in je ogen. Na de lockdown worden fietsers uit de binnenstad geweerd (S02)Luister  

Nog geen twee maanden geleden leek alles mogelijk op straat. Waar auto's verdwenen, was er in een keer ruimte voor fietsers en voetgangers. Maar nu lijkt het gegrom, de stank en de onveiligheid van de auto weer alles overheersend. Of niet? In de Spaak de balans van een paar maanden lockdown. Wat heb…

#31 - Ook petrolhead Bas van Werven leerde ooit fietsen. Waarom nam hij de verkeerde afslag? (S-2)Luister  

Niet verder vertellen, maar met Petrolheads maakt radiopresentator Bas van Werven een aanstekelijke podcast. Zelfs fietsers luisteren er graag naar. Petrolheads roept ook een vraag op: Immers, ook Bas leerde ooit fietsen. Hij weet dus hoe leuk het kan zijn om op de fiets te zitten. Waarom koos hij…

#30 - Onderweg met zeearenden en zilverreigers. De boswachter wil met de fiets naar zijn werk (S02)Luister  

Je vraagt je toch af waarom... Uit onderzoek blijkt dat een kwart van de Nederlandse automobilisten best bereid is om de fiets te pakken. Maar in de praktijk doen ze het niet. In deze Spaak automobilisten in de Amsterdamse Bijlmer die antwoord geven op de vraag waarom ze dat (niet) doen. Boswachter…

#29 - De Amsterdamse stadsdichter Gershwin Bonevacia dicht op de fiets (S02)Luister  

De Amsterdamse stadsdichter Gershwin Bonevacia is jong (27), inspirerend en positief.Hij kan zich niet anders voorstellen dan dat hij al fietsend door de stad aan het werk is. Bonevacia neemt je mee. Naar metrostations die broers van elkaar zijn. Naar zijn moeder die er niets van begrijpt dat hij ha…

#28 - De mountainbike als bescheiden alternatief voor de alom aanwezige racefiets (S02)Luister  

Geen berg te bekennen in Nederland. Toch maakt ook de mountainbike een opmars door, nu we met z'n allen méér gaan fietsen. De mountainbiker is wat meer bescheiden dan de alom aanwezige racefietser, maar heeft minstens even mooie verhalen. In deze Spaak onder andere een mountainbiker van 70 in Norg…

#27 - De ultieme vrijheid om de hoek. Op fietsvakantie in Nederland (S02)Luister  

Ook al is de lockdown behoorlijk versoepeld: een vakantie in het buitenland zit er deze zomer waarschijnlijk niet in. Dus maken steeds meer mensen zich op om in Nederland te blijven. Met de fiets. Dat is even slikken voor twee zelfbenoemde Francofielen, zo blijkt in deze Spaak. Maar fietsreisjourna…

#26 - Ga toch fietsen!, zegt Rutte. Maar NS doet de fiets in de ban (S02)Luister  

Mail van Bert Sitters. Bert is de enige in Nederland die al tientallen jaren fietsroutes uitzet - zonder dat-ie er een cent aan verdient. Reden voor zijn mail: hij heeft een boze brief geschreven aan de Nederlandse Spoorwegen. Vanaf 1 juni verbiedt NS het om je fiets mee te nemen op de trein. Die ma…

#25 - It's the language, stupid! Hoe Nederland de kans mist om juist nu de straat terug te pakken op de auto (S02)Luister  

Mooie woorden zijn er gesproken. Over de rust, over lege straten. Over de mogelijkheid die dat bood om meer ruimte te maken voor fietsers en voetgangers. Nu of nooit! Maar nu de intelligente lockdown wordt versoepeld, staan er weer files. De auto herneemt grommend zijn plek. Veel heeft te maken met…

#24 - Déconfinement. Vooruitkijken mag weer. Op naar de vrienden van de fiets (S02)Luister  

De boel ontspant weer een beetje, in Nederland en daar buiten. Déconfinement noemen ze het heel mooi in Frankrijk. Dáár is sprake van een zandbak van een nieuwe fietswereld, zoals Stein van Oosteren het noemt. In Nederland kunnen we (weer) voorzichtig gaan nadenken over een fietsvakantie. Een a…

#23 - Veilig en gezond. Er is overal meer ruimte om te fietsen (S02)Luister  

Parijs is om. De stad investeert 300 miljoen euro extra in fietspaden - en dat is een historisch besluit. New York heeft (natuurlijk) geen tijd om na te denken over extra geld voor fietspaden, maar ook daar lijkt sprake van een revolutie in tijden van corona. Ruimte voldoende om te fietsen nu er v…

#-22 - Laten we de straat terugpakken! Het is nu of nooit (S02)Luister  

Je kunt het zien en wetenschappers bevestigden het van de week ook: we zijn meer gaan fietsen door de coronacrisis. Maar pakken we ook door? Gebruiken we deze periode om de straat weer in te richten waarvoor die ooit was bedoeld: om elkaar te ontmoeten? Lopend of op de fiets? In deze Spaak staat Ru…

#21 - Lieve wielrenner, hou je lichaamssappen bij je. Het is van levensbelang (S02)Luister  

De wereld verandert snel. Het fietsen verandert snel. De ongekende opmars van de e-bike is plotseling voorbij. De racefiets neemt het straatbeeld over, ook in de steden. Dat is niet tot ieders genoegen. In deze Spaak de oproep aan wielrenners om hun klodders slijm binnen te houden. Verder: tijdsbee…

#20 - Kijk om je heen! Het is schoner, stiller en 70 procent van de mensen fietst meer (S02)Luister  

Elke fietservaring is nu uniek. Soms heb je de hele weg voor jezelf. Zelfs in de stad is het stiller. De lucht is schoner. En de wereld ziet er anders uit. Uit de eerste polls van de bladen FietsActief blijkt dat 70 procent van de fietsers méér fietst. We blijven ook dichterbij. En we zoeken Mar…

#19 - Wereldfietser Frank van Rijn. Hij is even veilig thuis (S02)Luister  

Fietsen heeft hij niet uitgevonden. Het wereldfietsen wel. Frank van Rijn (71) is even veilig thuis in Doldersum, Drenthe. Hij vertelt over de bewuste keus voor het alleen zijn; drie maanden lang twee keer per dag hetzelfde eten in Thailand en fietsen over Mars. Ook in deze Spaak: Thalia Verkade, j…

#18 - Een verstilde wereld. Fietsen in tijden van corona (S02)Luister  

Bizar. Alsof een soort van neutronenbom is gevallen, zegt Hugo van der Steenhoven, terwijl hij door een stil Utrecht fietst. Op de Overijsselse wegen is ook al vrijwel niemand meer te vinden, merkt wielrenster Marijn de Vries. En in Parijs verbaast de Nederlandse fietser Stein van Oosteren zich over…

#17 - Het beste uitzicht ter wereld. De mooie wereld van de ligfietser (S02)Luister  

Walter Hoogerbeets zweert bij de ligfiets. Niets mooiers dan een afdaling naar een Noors fjord met een fiets met een ketting van meer dan één meter lang. En dan hebben we het nog niet over de trappers die ergens ver voor je in de lucht lijken te zweven. Samen met Ellen en Hans neemt Walter in Nij…

#16 - Gewone fietsers op de radio. Een reünie van de legendarische rubriek De Pont (S02)Luister  

Op Kleutertje Luister na is het waarschijnlijk de meest legendarische radiorubriek aller tijden: de Pont op Radio 1. Bijna tien jaar lang vroeg verslaggever Jan van Loenen elke woensdagochtend aan gewone fietsers wat ze van het nieuws vonden. Live, op de pont over het IJ in Amsterdam. Nu, 25 jaar l…

#15 - Veenendaal is Fietsstad 2020. Misschien is saai wel de norm (S02)Luister  

Wie weet, vergalopperen Amsterdam of Utrecht zich wel. Nergens anders ter wereld tref je zoveel fietsers aan die met ongekend plezier (en op hoge snelheid) door de stad trappen. Maar... als je fietsers vraagt wat ze er zelf van vinden, kiezen ze voor het keurige, saaie Veenendaal als Fietsstad 2020.…

#14 - De fiets geeft vrijheid. Ruth uit Nigeria fietst alleen met terugtraprem (S02)Luister  

Bij de meeste AZC's in Nederland kun je fietsles krijgen. Dat is mooi, want fietsen geeft vrijheid. Maar wat doe je als zo'n fiets kapot gaat? In het AZC in Leersum is een fietsenwerkplaats. Hamid, een indrukwekkend lange man uit Irak die is opgeleid als civil engineer, repareert daar fietsen. Hij…

#13 - Francis van Broekhuizen zegt het zelf. Den Haag is nu ook een fietsstad (S02)Luister  

Niet verder vertellen, maar Den Haag was altijd het lelijke eendje onder de Nederlandse fietssteden. Maar de laatste vijf jaar kantelt dat beeld. In deze Spaak neemt Francis van Broekhuizen de proef op de som. De operazangeres en comédienne is geen echte fietser (meer), maar ze was het altijd wel. …

#12 - Op zoek naar geluk op de Finse toendra. Gewoon fietsen bij min 12 (S02)Luister  

Jaar in, jaar uit beschouwen de Finnen zichzelf als de meest gelukkige mensen ter wereld. Wat is hun geheim? De Spaak gaat op bezoek in Joensuu, een stad in het oosten van Finland. Het is er zeven maanden per jaar winter, steenkoud en het sneeuwt er vrijwel dagelijks. Toch wordt er volop gefietst op…

#11 - Much ado about (almost) nothing: Amsterdamse fietsers en toeristen in Amsterdam (S02)Luister  

Oh oh, wat is het druk in Amsterdam. En dan zijn er ook nog al die toeristen die niet kunnen fietsen, maar wel het verkeer op de fietspaden laten vastlopen. In deze Spaak een inkijkje in de gedachtewereld van de grachtengordel en die van de fietstoerist. Is de toerist zo dom? En is de Amsterdammer z…

#-10 - De Schwung, lekker snel door groen. (S02)Luister  

Het grote wachten bij het verkeerslicht lijkt voorbij. Met de Schwung op je mobiel, is zelfs een groene golf voor fietsers haalbaar. De belofte is duidelijk: dwars door de stad zonder te stoppen. De Schwung-app werkt in ieder geval bij steeds meer verkeerslichten, in Den Bosch, Eindhoven en Almere …

#-9 - Het Fietshotel. Het nieuwste middel tegen de diefstal van fietsen (S02)Luister  

Het aantal aangiftes van fietsendiefstal is in vijf jaar tijd met 36 procent gedaald. Maar dat betekent niet dat het probleem voorbij is! Nog steeds worden naar schatting 500 duizend fietsen per jaar gestolen. De impact is onveranderd groot, zeker voor al die mensen die voor honderd procent afhankel…

#-8 - hetregentbijnanooit.nl (S02)Luister  

Een jaar of twaalf geleden was fietsforens Gerard Poels het helemaal zat: het gezeur over dat het altijd regent. Zijn ervaring was dat het reuze meevalt met de nattigheid. Dus zette hij een website op die dat ook statistisch vaststelt: hetregentbijnanooit.nl. Poels komt aan het woord over zijn opva…

#7 - Het decennium van de fiets (S02)Luister  

2020 is het begin van het decennium van de fiets. Zegt hoogleraar urban mobility Marco te Brömmelstroet. Is dat zo? In deze Spaak (een compilatie van de radio-uitzending Fietsend het jaar in) legt hij zelf uit wat hij bedoelt. Verder reacties van minister Stientje van Veldhoven, Saskia Kluit van de…

#6 - Velorama. Het museum waar ze respect hebben voor de fiets (S02)Luister  

Aan de voet van de Waalbrug in Nijmegen ligt het enige (overgebleven) fietsmuseum van Nederland. Waar Gertjan Moed, Cees van Wijk en dertig vrijwilligers een schatkist van fietsen en fietsaccessoires beheren. Verwacht geen blockbuster-exposities of een once-in-a-lifetime-experience zoals in het Rijk…

#-5 - Straks stopt de intercity op een ander station. Voor fietsers (S02)Luister  

Nergens anders ter wereld is de overstap fiets-trein-fiets zo normaal als in Nederland. Op weg naar school of werk vinden we het heel normaal om de fiets bij een station te stallen (en na de treinreis met een andere fiets naar de bestemming te rijden). Het succes heeft een keerzijde: het is filerij…

#4 - Fiets je zelf op de kaart. (S02)Luister  

Google Maps lijkt een onneembare vesting, ergens in Californië. Maar als we met z'n allen vaak genoeg dezelfde route fietsen, komt die vanzelf op de kaart te staan. Enige voorwaarde: je moet op je mobiel wel Google Maps hebben aanstaan (en niet zeuren over gebrek aan privacy). In deze Spaak de invl…

#3 - Valgevaar en de mogelijkheden van het vergevingsgezinde fietspad (S-2)Luister  

De veiligheid van het fietsen is in gevaar. NRC kopte onlangs zelfs dat er nog nooit zoveel fietsongelukken met ernstige verwondingen zijn geweest als afgelopen jaar. De Groningse verkeerspsycholoog Dick de Waard toont zich bezorgd. Maar hij werkt ook aan het voorkomen van ongelukken. Wat te denken …

#2 - De Groninger fietskantine. Ster(c)ke verhalen in Spaak (S02)Luister  

Een fietskantine. Met goede koffie, een werkplaats, kennis van zaken en heel veel (sterke) verhalen over fietsen. Het idee voor zo'n prettige ontmoetingsplek ligt zó voor de hand dat je het overal in Nederland zou verwachten. Maar voor zover mij bekend is het alleen in Groningen gerealiseerd. Op be…

#-1 - Tringen en trends. Het nieuwe fietskoerieren (S02)Luister  

De fietskoerier is allang geen waaghals meer die zonder remmen door de stad sjeest en aan het eind van de dag zijn (of haar) littekens telt. De laatste jaren ontstaan hypermoderne bedrijven, waarvan er eentje zelfs een landelijk netwerk biedt. En netjes dat ze werken.... Over tringen, trends en ande…

#19 - Snel van A naar B? Dat maakt een fietser helemaal niets uit! (S01)Luister  

Het lijkt zo vanzelfsprekend: net als de automobilist of de motorrijder wil de fietser zo snel mogelijk van A naar B. Maar in de praktijk is die snelheid helemaal niet belangrijk. Uit onderzoek blijkt dat we op de fiets lang niet altijd een goed besef van tijd hebben, Integendeel: de aantrekkelijkhe…

#18 - Red de bagagedrager! (S01)Luister  

Wat is er mis met Nederlands cultuurgoed? Red de bagagedrager! Dat is de hartekreet van fietser en journalist Arjen van Veelen. Op de website van de Correspondent riep hij onlangs op in actie te komen tegen het verdwijnen van de bagagedrager. Waarom zie je bijna nooit meer iemand mee rennen en (met …

#-17 - De deelfiets is in Nederland uitgevonden, maar hier nooit aangeslagen. Lukt het nu wel? (S01)Luister  

In theorie is de deelfiets een geniaal idee. Voor een paar centen (of voor niks) stap je in een willekeurige stad op een fiets. Even verderop parkeer je 'm weer. Luud Schimmelpenninck (84) wist het al en vertelt erover in de Spaak! Maar dat was eind jaren 60. Inmiddels is het idee overal ter wereld …

#16 - Heel Holland fietst straks elektrisch. En alleen ik vind dat erg. (S-1)Luister  

De elektrische fiets is een ongekend succes. Bijna de helft van de fietsen die Gazelle nu maakt, is (al) elektrisch. Zelfs pubers fietsen inmiddels massaal e-bike! In de Spaak leggen ze zelf uit waarom ze dat doen. En beroepsfietser Steven Rook denkt dat binnen drie jaar zo'n beetje álle pubers op …

#15 - De fietsambassadeurs. Nederlanders leggen over de grens uit hoe de stad een stuk leuker kan (S01)Luister  

In het buitenland zijn ze bijna net zo jaloers op ons fietsbeleid als op onze omgang met het water. Dus is er een netwerk van Nederlandse fietsambassadeurs dat de wereld rondreist. In de Spaak zoek ik er twee op in Leipzig, een hippe stad in het oosten van Duitsland. Tot mijn verbazing ontdek ik d…

#14 - Zelfrijdende auto is kansloos in de stad. En dat komt door de fietser. (S01)Luister  

De toekomst lijkt aan de zelfrijdende auto. Tien, misschien twintig jaar nog en we stappen in, pakken een kop koffie en een krantje terwijl de computer ons door het verkeer loodst. Hoewel... in de steden is de kans klein dat dit ideaalbeeld werkelijkheid wordt. Gerenommeerde onderzoekers leggen in d…

#13 - Is het zo erg als die watjes 'n keertje vallen? Over fietsen in gele hesjes. (S01)Luister  

'Zo zien ze ons tenminste', zeggen kinderen op een basisschool in het oosten van het land. Zij moeten bij het fietsen van en naar school verplicht een geel hesje aan. Ook elders wordt uit veiligheidsoverwegingen gewerkt met gele hesjes. Maar de vraag is: werkt het? En zo ja, hoe ver gaan we met de b…

#12 - Een alternatief voor de altijd vette, roestige en/of droge ketting: de riem (S01)Luister  

Roestig. Vet of juist heel droog. Vies. Over fietskettingen valt veel te zeggen en het is meestal niet positief. Vraag in een willekeurige trein wat de grootste ergernis en mensen noemen het smeer van de fietsketting van dat kekke vouwfietsje, iets verderop op het balkon. Toch is er een alternatief:…

#11 - Zeeland. Ontspannen fietsen langs de dijk. (S01)Luister  

Het waait er altijd. En je hebt altijd wind tegen. Maar daar kijken de Zeeuwen zelf niet van op. Ze hebben zonder veel ophef een ongelooflijk netwerk van fietspaden aangelegd. Voor een deel is dat bijvangst van de dijkversterkingen in de provincie: nergens kun je zo mooi over een opgehoogde dijk pal…

#10 - Een barrel? Of een peperduur ding? De fiets als statussymbool (S01)Luister  

Net als automobilisten, willen ook fietsers graag worden gezien. En écht niet alleen de mensen die een peperdure Van Moof fietsen. Socioloog en deskundige op het gebied van het schoonheidsideaal Giselinde Kuipers legt uit hoe belangrijk het is hoe een fiets er uit ziet. Altijd. Zelfs als je een din…

#9 - Swapfiets - Het eind van fietsen zoals we het kennen (S01)Luister  

De Swapfiets is een ongekend succes in de Nederlandse steden (en ook steeds meer in Belgische en Duitse steden). Zelfs deskundigen zoals fietsprofessor Marco te Brömmelstroet en Saskia Kluit van de Fietsers bond zijn verrast. Maar met het succes van de leasefiets met de blauwe voorband komt ook de …

#8 - De eenmansstrijd van fietswethouder Van Damme in Molenbeek (S01)Luister  

Als Vlaming weet hij al vanaf zijn vierde wat de voordelen van fietsen zijn. Maar probeer dat als volwassen vent maar eens uit te leggen in de chaotische Brusselse stadswijk Molenbeek. Toch is dat precies wat wethouder Jeff van Damme doet. Hij noemt zichzelf guerrillero op fietsgebied. Ondanks forse…

#7 - Rustpunt. Oases langs het fietspad (S01)Luister  

In alle stilte is de afgelopen jaren een heel netwerk van rustpunten ontstaan langs de fietspaden. Het zijn er zeshonderd! En er blijkt een officiële stichting achter te zitten. Die zorgt ervoor dat je op de mooiste plekken van Nederland terecht kunt. Vaak in de middle of nowhere vind je een kop k…

#6 - Stop de kindermoord (S01)Luister  

Een sombere trend: het aantal fietsers dat om het leven komt in het verkeer, stijgt de jaren. Dat roept de vraag op of er een vervolg moet komen voor Stop de Kindermoord. Dat was een actiegroep van boze ouders, die kruispunten bezette en in gesprek ging met politici en ambtenaren. Toen, begin jaren …

#5 - Terug van nooit weggeweest: de tandem (S01)Luister  

Het is best spannend als je het voor het eerst achterop een tandem stapt. Ga ik niet omvallen? Enne... hoe voorkom ik dat ik mee stuur? Maar oubollig is de tweezitter allang niet meer, zo blijkt bij de opvallend emotionele Bart Hendriks, fietsenhandelaar in Elst (U). Op de Utrechtse Heuvelrug leert …

#4 - Het onbekende fietspad naar Schiphol (S01)Luister  

Het kan al vanaf het allereerste begin van onze nationale luchthaven: naar Schiphol fietsen. Vanuit Amsterdam, Amstelveen, Hoofddorp of Aalsmeer ligt een heel netwerk van keurig verzorgde fietspaden. Je kunt zelfs gratis fietsparkeren pal naast de aankomst- en vertrekhal. Of met grote ogen kijken na…

#3 - Het goede werk van de fietsburgemeester en de junior-fietsburgemeester (S01)Luister  

Binnen anderhalf jaar heeft ze een netwerk over de hele wereld opgezet: de Amsterdamse fietsburgemeester Katelijne Boerma. Inmiddels is er zelfs een tweede junior-fietsburgemeester, de tienjarige Armin Taheri. Hij stelt voor om fietspaden veiliger te maken. Met muziek overdag en verlichting 's nach…

#2 - Steeds meer beestjes bij het fietsen (S01)Luister  

Het aantal insecten daalt. Maar als fietser merk je daar nog niets van. Integendeel. De eikenprocessierups, mug en teek zijn alom aanwezig. Het wordt zelfs nog erger, zegt bioloog Arnold van Vliet. In een winkel waar ze fietskleding verkopen blijkt dat we ons nu al met speciale helmen en vuurwerkbri…

#1 - Appverbod: 95 euro boete voor één seconde niet opletten (S01)Luister  

Vanaf 1 juli geldt het appverbod ook voor fietsers. Wat op het eerste gezicht een vanzelfsprekende veiligheidsmaatregel lijkt, kan leiden tot pubertje pesten. 'Bouw liever vergevingsgezinde fietspaden', zegt fietsprofessor Marco te Brömmelstroet in podcast De Spaak.

Teaser De SpaakLuister  

Het meest gebruikte vervoermiddel van Nederland is de fiets. Deze podcast brengt nieuws en informatie over alledaags fietsen. Nieuwe trends, wetenswaardigheden en verhalen over fietsen naar werk, school en andere ritten. De Spaak verschijnt wekelijks als productie van NTR en NPO Radio 1. Host is …