Het Spoor Terug

Het Spoor Terug

Maatschappij & Cultuur  |  396 afleveringen

Beluister hier de mooiste historische verhalen. Het Spoor Terug is de documentaire-rubriek van geschiedenisprogramma OVT. Elke week vind je hier een nieuw geschiedenisverhaal, verteld door verschillende makers, in 1 of meer delen. Meer geschiedenis? Ga naar de podcast van OVT. 

Verras mij  


De verschrikkelijk mooie migratie #4 Een nieuwe generatie

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-01-2023

Zoals Gabriella Adèr zijn er in Nederland nog veel meer tweede, derde en inmiddels zelfs vierde generatie gastarbeiders. Welke invloed heeft de migratie nu nog op hen? En is dat iets vervelends of levert die achtergrond juist iets extra’s op? In deze aflevering onderzoekt Gabriella welke impact...


De verschrikkelijk mooie migratie #3 Het dorp

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-01-2023

Gabriella Adèr ging bijna elke zomer naar Sicilië, waar ze logeerde in het ouderlijk huis van haar moeder. De zomers in het dorp, in het huis, voelen vertrouwd, maar tegelijkertijd ook beladen. Waar komt dit gevoel vandaan? Heeft het iets met de migratie te maken? In deze aflevering onderzoekt Gab...


De verschrikkelijk mooie migratie #2 Het Italiaanse centrum

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-01-2023

De Siciliaanse familieleden van Gabriella Adèr vinden al snel hun weg in Rotterdam, waar ze belanden in een biotoop van Italiaanse migranten. Het zijn jaren van nieuwe vrienden, feestjes in het Italiaanse centrum en optredens van Italiaanse bands in de Rotterdamse disco. Toch brengt de migratie ook...


De verschrikkelijk mooie migratie #1. De fabriek

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-01-2023

Podcastmaker Gabriella Adèr herinnert zich haar moeders familie als een warme, hechte familie, maar na een conflict is er iets veranderd. Ze beseft dat ze altijd een kleine, donkere wolk boven haar familie heeft gevoeld. In de eerste aflevering van de podcast De verschrikkelijk mooie migratieduikt...


Op de vlucht voor de geuzen

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-12-2022

Een documentaire van David de Boer en Mathijs Deen 1572, dit jaar 450 jaar geleden, namen de geuzen Den Briel in. De ene stad na de andere koos daarop de kant van de opstand tegen Spanje. Katholieke geestelijken voelden zich onveilig. Velen vluchtten het land uit, of naar Amsterdam, de stad die nog...


Nooit meer vissen

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-12-2022

Een documentaire van Mathijs Deen Vier van de zeven Noordzeevissers van Texel hebben de moeilijke beslissing genomen op te houden met vissen. Met de komst van Brexit en windmolenparken op zee zijn de visgronden sterk gekrompen. En omdat de energiezuinige manier van vissen met zwevende puls-netten op...


Het Waterloopbos

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-12-2022

Een documentaire van Marten Minkema In het Waterloopbos verraden muurtjes, sleuven en metalen resten de geschiedenis van het bos, wat vroeger ‘De Voorst’ heette. Het diende jarenlang als proeflab van het Waterloopkundig Laboratorium in Delft. Nog steeds ligt het bos vol met schaalmodellen van...


Het bloedbad van Rawagede

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-12-2022

Een documentaire van Jeroen Wielaert Op 9 december is het 75 jaar geleden dat Nederlandse militairen een bloedbad aanrichtten in het Indonesische dorp Rawagede, even ten noord-oosten van Jakarta. Er vielen 431 slachtoffers in wat eigenlijk een terreuractie was. Een VN-commissie concludeerde al in 1...


Zuur Amsterdam

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-11-2022

Een documentaire van Christianne Alvarado Bij een portie kaas of ossenworst komt in een goed Amsterdams bruin caféook tafelzuur: een ‘augurkie’, of een paar zilveruitjes. Typisch Amsterdams. De stad is namelijk het epicentrum van het Nederlandse zuur, tonen Paul van Ravestein en Monique Mulder...


Terug naar de Goeverneurstraat

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-11-2022

Een documentaire van Cecile Elffers Wat als je een jaar lang radio maakt in één straat? VPRO-journalisten Roel van Broekhoven, Katrien de Klein en Kees Slager deden dit in 1976 in een volksbuurt in Dordrecht. In De straat hoorde je gewone mensen recht voor z’n raap vertellen wat hen bezighield...


De fossielen van Dubois #2

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-11-2022

Een documentaire van Olaf Oudheusden De meeste fossielen vangen stof in musea en archieven, de fossielen van de homo erectus niet. In 1892 werden deze gevonden door de Nederlandse paleoantropoloog Eugène Dubois op Java. Zij zijn wereldberoemd geworden. De fossielen zijn als de Nachtwacht voor h...


De fossielen van Dubois #1

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-11-2022

Een documentaire van Olaf Oudheusden De meeste fossielen vangen stof in musea en archieven, de fossielen van de homo erectus niet. In 1892 werden deze gevonden door de Nederlandse paleoantropoloog Eugène Dubois op Java. Zij zijn wereldberoemd geworden. De fossielen zijn als de Nachtwacht voor h...


Rampjaar #4, De uittocht

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-09-2022

Het is dit jaar 350 jaar geleden dat ons land werd aangevallen door Frankrijk, Engeland, Münster en Keulen. Dit rampjaar betekende het einde van het regime van Johan de Witt en het herstel van het stadhouderschap van de Oranjes. In zijn boek het Rampjaar 1672 beschrijft historicus Luc Panhuysen...


Rampjaar #3 De opkomst van Willem III

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-09-2022

Het is dit jaar 350 jaar geleden dat ons land werd aangevallen door Frankrijk, Engeland, Münster en Keulen. Dit rampjaar betekende het einde van het regime van Johan de Witt en het herstel van het stadhouderschap van de Oranjes. In zijn boek het Rampjaar 1672 beschrijft historicus Luc Panhuysen de...


Rampjaar #2, De val van De Witt

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-09-2022

Het is dit jaar 350 jaar geleden dat ons land werd aangevallen door Frankrijk, Engeland, Münster en Keulen. Dit rampjaar betekende het einde van het regime van Johan de Witt en het herstel van het stadhouderschap van de Oranjes. In zijn boek het Rampjaar 1672 beschrijft historicus Luc Panhuysen d...


Rampjaar #1, De inval

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-09-2022

Een documentaire van Mathijs Deen Het is dit jaar 350 jaar geleden dat ons land werd aangevallen door Frankrijk, Engeland, Münster en Keulen. Dit rampjaar betekende het einde van het regime van Johan de Witt en het herstel van het stadhouderschap van de Oranjes. In zijn boek het Rampjaar 1672 besc...


'Mijn route volgt niet de paden' van Anton de Goede

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-08-2022

De in Heerlen geboren schrijver-dichter Anton Dautzenberg zette een wandeling uit in het Zuid-Limburgse Gulpdal en besloot die te verbeelden in een gedicht. Het werd een ode aan het landschap, aan zijn jeugd en bovenal aan de verbeelding. Anton de Goede zocht de dichter op in Schaesberg, het dorp wa...


'De geplande commune' van Veerle van Dieren

Luister  

Het Spoor Terug  /  21-08-2022

In de jaren 70 van de vorige eeuw laat de gemeente Utrecht een tiental flats bouwen in de wijk Overvecht. Flats die niet alleen meer ruimte en comfort moeten bieden aan de bewoners, maar die ook een harmonieuzer gezinsleven moeten stimuleren, contactstoornissen moeten tegengaan en een liefdesgemeens...


'De perfecte amateur' van Marten Minkema

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-08-2022

Veelzijdig surrealist Louis Lehmann (1920-2012) is bijna tien jaar dood en daar nog altijd tegen. Hij kon alles - maar alleen op zijn eigen manier. Louis was danser, tekenaar, vertaler, recensent, musicus, componist en bovendien internationaal erkend scheepsarcheoloog. Maar het meest beroemd is hij...


'Ik zag hoe zwart ik was' van Sandra Rottenberg

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-08-2022

Het leven van Rosey Pool, geboren in 1905 in Amsterdam en gestorven in 1971 in London, raakte aan vrijwel alle grote gebeurtenissen in de 20e eeuw. Ze bevond zich vaak in het oog van de storm. Als activist, socialist, vervolgde Jodin en lesbische vrouw kwam ze op voor Afro-Amerikaanse dichters en sc...


'Naar zee!' van Mathijs Deen

Luister  

Het Spoor Terug  /  31-07-2022

Ze gingen soms al voor hun vijftiende naar zee, de matrozen, machinisten, vissers die nu met pensioen zijn. De landrotten die hun dagen op de vaste wal hebben gesleten kunnen zich maar moeilijk voorstellen hoe het voor hun generatiegenoten was om altijd maar op zee te zijn. In deze documentaire kijk...


'De Mallemolen' van Jan Maarten Deurvorst

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-07-2022

Op een autovrij hofje in Den Haag met piepkleine huurwoningen werden talloze grootheden geboren. Jonge kunstenaars in alle disciplines kwamen vanaf de jaren vijftig op de Mallemolen wonen en bouwden er een gemeenschap zonder regels, waar woest werd gedronken en wild gevochten en waar de creativiteit...


'Nagekomen verhalen' van Sandra Rottenberg

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-07-2022

Van de razzia’s van 22 en 23 februari 1941 in Amsterdam hebben veel mensen wel eens gehoord. Ze vormden de aanleiding voor de Februaristaking, een moedig protest tegen de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. Maar wie waren die 400 mannen die toen zijn opgepakt en van wie slechts een handvol...


'Sporen van drugs' van Emmie Kollau

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-07-2022

Iedereen doet wel eens wat stoms in zijn jeugd, maar wat als je daden uit het verleden je je hele leven blijven achtervolgen? In Sporen van Drugs zoekt Emmie Kollau drie overlevers op van de heroïne-epidemie van de jaren zeventig en tachtig. Toen heroïne in 1972 in Nederland op de markt kwam, volg...


Een halve eeuw interrail

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-07-2022

Interrail viert dit jaar zijn vijftigjarig bestaan. Het kleine boekje dat de bezitter een maand lang vrij reizen gaf over het Europese spoorwegennet, heeft in die halve eeuw honderdduizenden jonge Europeanen laten kennismaken met alle uithoeken van het continent. Zijn dit ook allemaal overtuigde Eur...


De Hunebedbouwer

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-06-2022

Toen Hendrik Gommer voor de zoveelste keer werd afgewezen voor een vaste aanstelling op de universiteit, gooide hij het roer om. Hij reisde in Ierland langs de talrijke neolithische grafkamers die wij kennen als hunebedden, zette zijn universitaire ambities overboord en deed gewoon waar hij zin in h...


Schoremstad

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-06-2022

Op een industrieterrein in Amsterdam-Noord staat een oud, wit poortgebouw. Het is de enige herinnering aan Asterdorp, de woonschooldie in 1927 opende om 'ontoelaatbare' en 'onmaatschappelijke' gezinnen te huisvesten en op te voeden. Wat bezielde de gemeente om mensen weg te stoppen in een ommuurd do...


Dr. Rat - Het korte leven van een graffiti artiest

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-06-2022

Op 6 mei j.l. werd een gerestaureerd stukje graffiti uit 1978 van Dr. Rat onthuld. OVT maakte een portret van Dr. Rat, ofwel Ivar Vics, in 2012, dat nu wordt herhaald. Vics werd in 1960 geboren en behoorde daarmee tot de lost generation. Hij groeide op in de jaren 70: de overgangstijd van softe hipp...


Hekserij op het platteland

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-06-2022

De betovergrootmoeder van journalist Nienke Zoetbrood was een heks. Ze vloog op een bezemsteel en kon in een kat veranderen, dat wist iedereen in het dorp. Als je appels uit haar boomgaardje probeerde te stelen, bevroren je voeten op de grond. Althans, dat zijn de anekdotes die verzamelaar Dam Jaars...


De zaak Eibert Meester

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-05-2022

Een radiodocumentaire van René Oomen Eibert Meester, senator voor de PvdA, komt in 1973 op de sofa van professor Bastiaans in Oegstgeest terecht om zich onder invloed van LSD te laten behandelen voor zijn oorlogstrauma’s. Als oud-verzetsman heeft hij dan ook nogal wat voor zijn kiezen gekregen. O...


'Moslima' #2, Wie lost het op?

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-05-2022

Beeldvorming is hardnekkig, leert Cigdem, en moeilijk te veranderen. Ze begint met het fotograferen van de eerste generatie Turkse migrantenvrouwen. En ze verzamelt hun familie albums om ons visueel archief te verrijken. Maar een systeem verander je niet alleen, dus gaat ze op zoek naar bondgenoten...


'Moslima' #2, Wie lost het op?

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-05-2022

Een vormeloze jas, bloemetjeshoofddoek, lopend op de markt met een boodschappenwagentje, op de rug van afstand met lange lens geschoten. Het is een bekend beeld van ‘de moslimvrouw’ in de Nederlandse media. Prijswinnend fotograaf Cigdem Yuksel, die zelf Turkse roots heeft, stoort zich al jaren a...


Bonus 3 bij ‘Moslima’: Muzeyyen Colak Uysal

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-05-2022

Bij het radiodocumentaire-tweeluik ‘Moslima’ van Cigdem Yuksel en Maartje Duin horen 3 bonusafleveringen. Dit is daar 1 van. Meer weten? Ga naar vpro.nl/moslima


Bonus 2 bij ‘Moslima’: Berna Toprak

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-05-2022

Bij het radiodocumentaire-tweeluik ‘Moslima’ van Cigdem Yuksel en Maartje Duin horen 3 bonusafleveringen. Dit is daar 1 van. Meer weten? Ga naar vpro.nl/moslima


Bonus 1 bij ‘Moslima’: Kubra Dogan

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-05-2022

Bij het radiodocumentaire-tweeluik ‘Moslima’ van Cigdem Yuksel en Maartje Duin horen 3 bonusafleveringen. Dit is daar 1 van. Meer weten? Ga naar vpro.nl/moslima


'Moslima' #1, We hebben een probleem

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-05-2022

In het tweeluik 'Moslima' onderzoekt Cigdem Yuksel samen met podcastmaker Maartje Duin hoe de beeldvorming van ‘de moslima’ door de jaren heen is ontstaan, en welk beeld een nieuwe generatie makers hier tegenover wil zetten. In deel één gaan Cigdem en Maartje langs bij collega-fotografen, beel...


'Moslima' #1, We hebben een probleem

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-05-2022

In het tweeluik 'Moslima' onderzoekt Cigdem Yuksel samen met podcastmaker Maartje Duin hoe de beeldvorming van ‘de moslima’ door de jaren heen is ontstaan, en welk beeld een nieuwe generatie makers hier tegenover wil zetten.In deel één gaan Cigdem en Maartje langs bij collega-fotografen, beeld...


'Moslima’, vanaf 15 mei te beluisteren

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-05-2022

Hoe is de beeldvorming van 'de moslima' ontstaan? En hoe kan dat beeld veranderen? Dat onderzoekt beeldmaker Cigdem Yuksel met radiomaker Maartje Duin in het radiodocumentaire-tweeluik ‘Moslima’. Vanaf 15 mei te horen in OVT en deze podcastfeed. Meer info: www.vpro.nl/moslima


PTSS #2. Over de paradoxale combinatie van oorlogstrauma en vredesmissies

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-05-2022

De oorlog in Oekraïne duurt voort. In Het Spoor Terug herhalen we een tweeluik uit 2013 over psychische trauma’s na oorlog. De Griekse held Ajax pleegde zelfmoord nadat hij in een flashback aan de oorlog een kudde schapen had aangevallen. Tegenwoordig had hij wellicht gediagnosticeerd kunnen word...


PTSS #1, Mannen huilen niet

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-05-2022

De Griekse held Ajax pleegde zelfmoord nadat hij in een flashback aan de oorlog een kudde schapen had aangevallen. Tegenwoordig had hij wellicht gediagnosticeerd kunnen worden met PTSS: posttraumatisch stresssyndroom. Eeuwenlang werd er geen enkele aandacht besteed aan oorlogstrauma's. Tijdens de Am...


De man met de rammelaars #2

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-04-2022

Wat beweegt een volwassen man om een verzameling van bijna duizend rammelaars aan te leggen? Als podcastmaker Lotte van Gaalen op zoek gaat naar het antwoord op deze vraag, stuit ze op het wonderlijke levensverhaal van Heinz Keijser: de man met de rammelaars. Deel twee van dit verhaal begint na de b...


De man met de rammelaars #1

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-04-2022

Wat beweegt een volwassen man om een verzameling van bijna duizend rammelaars aan te leggen? Als podcastmaker Lotte van Gaalen op zoek gaat naar het antwoord op deze vraag, stuit ze op het wonderlijke levensverhaal van Heinz Keijser: de man met de rammelaars. Een verhaal dat begint in het Duitsland...


Roermond als epicentrum

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-04-2022

Roermond als epicentrum Een documentaire van Pieter-Bas van Wiechen Pieter-Bas van Wiechen gaat op zoek naar de aardbeving die hem dertig jaar geleden uit zijn bed in Roermond schudde. Op 13 april 1992 werd Nederland opgeschrikt door de zwaarste aardbeving uit de nationale geschiedenis: 5,8 op de sc...


Revolutie in de muziek

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-04-2022

Het Spoor Terug: Oude Muziek Een documentaire van Michal Citroen Vanaf de jaren 50 van de vorige eeuw vond er een revolutie plaats in de uitvoeringspraktijk van barokmuziek. Pioniers bliezen de muziek nieuw leven in met oude instrumenten en aangepaste bezettingen. De revolutionairen deelden de wens...


De Hovenier

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-03-2022

Ze deden meer dan alleen grasmaaien, bomen snoeien en onkruid schoffelen: de tuinbazen die in dienst van de adel de parken, moestuinen, kassen, kwekerijen en bossen van de Nederlandse landgoederen beheerden. Ze bouwden vanaf de 17e eeuw een indrukwekkend vakmanschap op. Tuinhistorica Lenneke Berkhou...


Het gezicht van de trein

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-03-2022

Thuis kan je alles naar eigen smaak inrichten. Maar reis je met de trein, dan zit je in het interieur van Niels Greif en zijn team. Greif was bijna een halve eeuw designer bij de Nederlandse Spoorwegen en schreef daarover het boek Treinen ontwerpen. Radiomaker Marten Minkema spreekt Greif en wil all...


Independence: een eigen gasinstallatie voor Litouwen

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-03-2022

In Het Spoor Terug herhalen we deze week de reportage ‘Independence: een eigen gasinstallatie voor Litouwen.’ Sinds de oorlog in Oekraïne maken veel Europese landen zich grote zorgen over de afhankelijkheid van Russisch gas. Diezelfde ongerustheid was er in 2014 al, na de annexatie van de Krim....


Als geschiedenis in je opstaat, #3, De Nachtzeereis

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-02-2022

Iris heeft het gevoel steeds beter te begrijpen waarom en hoe de geschiedenis in haar opstond. Maar er is één ding dat ze nog niet begrijpt: Die angst die ze voelde toen ze maanden geleden bij een lichaamscoach was en die ze zonder erbij na te denken verbond met haar oma en haar vader. Alsof het e...


Lemberg, Lvov, Lwow, Lviv. Eén stad, vele gezichten

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-02-2022

'Lemberg, Lvov, Lwow, Lviv. Eén stad, vele gezichten'. Lviv, de meest westelijke stad van Oekraïne, zit ingeklemd tussen Oost- en West-Europa en heeft daarvan de gevolgen ondervonden. Alleen al in de afgelopen eeuw veranderde Lviv negen keer van bewind. Habsburgers, Polen, Russen en Oekraïners zw...


Als geschiedenis in je opstaat #2

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-02-2022

Hoe werken trauma's uit het koloniale verleden door in het heden? Marjolein van Heemstra maakte daar met Iris van Santen in het kader van de tentoonstelling 'Revolusi!, Indonesië onafhankelijk' in het Rijksmuseum (t/m 5 juni 2022) een driedelige podcast over. In Het Spoor Terug de tweede aflevering...


Als geschiedenis in je opstaat #1

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-02-2022

Hoe werken trauma's uit het koloniale verleden door in het heden? Marjolein van Heemstra maakte daar met Iris van Santen in het kader van de tentoonstelling 'Revolusi!, Indonesië onafhankelijk' in het Rijksmuseum (t/m 5 juni 2022) een driedelige podcast over. In Het Spoor Terug de eerste aflevering...


Russische Avant-garde en de Revolutie

Luister  

Het Spoor Terug  /  30-01-2022

Een documentaire van Michal Citroen. 29 januari opent de Hermitage Amsterdam haar deuren voor Russische avant-garde - Revolutie in de kunst. Documentairemaker Michal Citroen was ter voorbereiding van deze tentoonstelling in St. Petersburg. Daar gebeurde in 1917 iets heel opmerkelijks: een groep zeer...


Bloody Sunday in Roermond #4 De brief

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-01-2022

Een documentaire van Frans Pollux. In 1990 vond een IRA-aanslag in Roermond plaats, een nooit opgehelderde vergismoord waarbij twee jonge Australische toeristen midden op de Markt werden doodgeschoten. Vier verdachten werden aangehouden, maar ondanks overweldigend bewijs ook weer vrijgesproken. De L...


Bloody Sunday in Roermond #3 Domme terroristen

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-01-2022

Een documentaire van Frans Pollux. In 1990 vond een IRA-aanslag in Roermond plaats, een nooit opgehelderde vergismoord waarbij twee jonge Australische toeristen midden op de Markt werden doodgeschoten. Vier verdachten werden aangehouden, maar ondanks overweldigend bewijs ook weer vrijgesproken. De L...


Bloody Sunday in Roermond #2 Dood spoor

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-01-2022

Een documentaire van Frans Pollux. In 1990 vond een IRA-aanslag in Roermond plaats, een nooit opgehelderde vergismoord waarbij twee jonge Australische toeristen midden op de Markt werden doodgeschoten. Vier verdachten werden aangehouden, maar ondanks overweldigend bewijs ook weer vrijgesproken. De L...


Bloody Sunday in Roermond #1: Ratatata in Roermond

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-01-2022

Een documentaire van Frans Pollux. In 1990 vond een IRA-aanslag in Roermond plaats, een nooit opgehelderde vergismoord waarbij twee jonge Australische toeristen midden op de Markt werden doodgeschoten. Vier verdachten werden aangehouden, maar ondanks overweldigend bewijs ook weer vrijgesproken. De L...


Bloody Sunday in Roermond #1 Ratatata in Roermond

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-12-2021

In 1990 vond een IRA-aanslag in Roermond plaats, een nooit opgehelderde vergismoord waarbij twee jonge Australische toeristen midden op de Markt werden doodgeschoten. Vier verdachten werden aangehouden, maar ondanks overweldigend bewijs ook weer vrijgesproken. De Limburgse podcastmaker Frans Pollux...


'Chanel Nº 5: spiegel van de tijd'

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-12-2021

Een documentaire van Laura Stek.Geen parfum is zo beroemd als Chanel Nº 5. Sinds het ontstaan in 1921 doen er veel verhalen de ronde over het parfum. Dat Marilyn Monroe 's nachts een paar druppels droeg bij wijze van onzichtbare nachtjapon, dat er wereldwijd iedere 30 seconden een fles wordt verkoc...


Gedwongen - Op weg, maar waarheen?

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-12-2021

Een documentaire van Tjitske Mussche.In de podcastserie Gedwongen vertellen de laatste getuigen over de Arbeitseinsatz tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zondag 12 december de Aflevering Op weg, maar waarheen? De vijf jongens zijn verspreid over Duitsland terecht gekomen en worden tewerkgesteld. Hoe ga...


Gedwongen

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-12-2021

Een documentaire van Tjitske Mussche.Bevel! Miljoenen Europese mannen moesten zich tijdens de Tweede Wereldoorlog melden om dwangarbeid te doen voor Duitsland. Na thuiskomst werd er vaak nauwelijks nog over gesproken. In de serie Gedwongen vertellen de laatste getuigen over de Arbeitseinsatz. In de...


Mayflower

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-11-2021

Een documentaire van Remy van den BrandDe Pilgrims die in 1620 met het befaamde schip 'The Mayflower' in Amerika arriveerden, worden gezien als de grondleggers van de Amerikaanse democratie. Thanksgiving voert terug op hun eerste oogstfeest, dat ze vierden met inheemse bewoners, deze maand 400 jaar...


De Sint-Elisabethsvloed

Luister  

Het Spoor Terug  /  21-11-2021

Een documentaire van Michal Citroen.Deze week zeshonderd jaar geleden, in de nacht van 18 op 19 november 1421, tijdens een heftige storm, brak in de buurt van Dordrecht een van dijken van de Grote Waard door. De 'graanschuur van Holland' kwam van zee tot aan Brabant onder water te staan. De middelee...


De wereld van Petrus Camper

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-11-2021

Een documentaire van Katz LaszloHet denken over ras en de betekenis van ras voor de wetenschap is diep in de Nederlandse geschiedenis geworteld. Maar hoe is het concept van ras binnen de biologie eigenlijk ontstaan? En wat voor invloed heeft die 18e -eeuwse wetenschap op hoe wij de wereld nú begrij...


Het schriftje uit Bor

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-11-2021

Wanneer Hongaarse dorpelingen in 1946 een massagraf delven, vinden ze tot hun verbazing een schriftje in de binnenzak van een vergane jas. Op het schutblad schreef de eigenaar zijn naam: 'Dit schriftje bevat de gedichten van de Hongaarse dichter Miklós Radnóti'. In het geheim droeg Radnóti het sc...


Jammerlijke rijmelarij?

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-09-2021

Een documentaire van Michal Citroen. 230 jaar geleden op 30 september 1791 was de première van de populairste opera ooit: Die Zauberflöte van W.A. Mozart. Mozart was dolgelukkig met de volle zalen voor z’n, zou later blijken, laatste opera. Maar de ontvangst was gemengd: schitterende muziek; waa...


Vreemde klanken

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-09-2021

Een documentaire van Laura Stek Dichteres en vertaalster Jana Beranová (1932) ontvluchtte in 1948 het communistische Tsjechoslowakije. Ze maakte naam als vertaalster van onder andere Milan Kundera en was in 2009-2010 stadsdichter van Rotterdam. Afgelopen week verschenen twee van haar gedichten in d...


Het oor van miljoenen

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-09-2021

'Het Oor van Miljoenen', over de geschiedenis van de microfoon. Radiomaker Marten Minkema trok een tijdje op met microfoon-expert Marco C. van der Hoeven, die één van de mooiste microfoon-verzamelingen ter wereld bezit. Sommige microfoons zijn wel een eeuw oud, veel doen het nog en ze klinken alle...


Het Spoor Terug extra bij 'Het oor van miljoenen': wandeling Beeld en Geluid

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-09-2021

Het Spoor Terug extra, een wandeling langs de microfoonverzameling van Beeld en Geluid in Hilversum, met Rob de Bie van Beeld en Geluid en Marco C. van der Hoeven.


De man die de keizer een hand gaf

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-09-2021

Een documentaire van Mathijs Deen Iedere familie kent haar eigen geheimen en geruchten. De vraag, 'hoe zat het nou precies?', door elke generatie opnieuw gesteld, komt bijna altijd te laat. Maar moeten familiegeheimen eigenlijk wel onthuld worden? Misschien is het beter om een mythe intact te laten...


Coby

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-08-2021

Wisse Beets was in een kringloopwinkel op zoek naar leuke muziekcassettes om te draaien in zijn oude Fiat Panda. Naast klappers als 'het beste van de top 40 van 1987' vond hij ook een heel persoonlijk bandje met gedichten van Coby uit de Jordaan. De gedichten zijn aangrijpend en laten Wisse niet mee...


De laatste woorden van Anton Mussert

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-08-2021

Een documentaire van Djuna Kramer en Misha Melita. Julius Caesar kon nog net uitbrengen “Ook gij Brutus?”, voor hij stierf. En Willem de Zwijger zei: “Mijn god heb medelijden met dit arme volk”. Ook Anton Mussert, leider van de NSB, schijnt nog iets gezegd te hebben voordat hij in mei 1946 w...


De boerenkinderen uit de klas

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-08-2021

Een documentaire van Mathijs Deen. Toen Mathijs Deen afgelopen jaar de beelden zag van protesterende boeren en de boze reacties in de media, moest hij denken aan de boerenkinderen in de klas waar hij zelf in gezeten heeft, op de dorpsschool in Twente, eind jaren 60, begin jaren 70. Die boze boeren i...


Leven volgens K. Schippers

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-07-2021

Absurdist Ronald Snijders (1975) in gesprek met zijn vriend en voorbeeld schrijver K. Schippers (1936) over diens ziekte, Laurel & Hardy, toeval, de geluiden in zijn hoofd en zijn misschien wel op handen zijnde verdwijning. Een licht-ontregelend, filosofisch, vrolijk-ernstig portret vol jazz en dada...


Wat ervan overbleef

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-07-2021

Een documentaire van Lara Nuberg Na het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid op 17 augustus 1945, kwamen tot eind jaren zestig zo'n 350.000 mensen uit de voormalige kolonie Nederlands-Indië naar Nederland. Onder hen bevond zich ook de grootmoeder van Lara Nuberg. Zij was gemengd, Indo-Eu...


Kassiewijle #6 Het leven is een sigaret, de epiloog

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-07-2021

Een 6-delige podcast van Laura Stek en Babs Bakels. Deze week de zesde en laatste aflevering van de podcastserie Kassiewijle. Kunstenaar en funerair specialist Babs Bakels is van jongs af aan mateloos gefascineerd door de dood. Radiomaker Laura Stek, die haar sterfelijkheid juist graag negeert, raak...


Kassiewijle #5 Doorleven

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-06-2021

Een 6-delige podcast van Laura Stek en Babs Bakels Deze week de vijfde aflevering van de podcastserie Kassiewijle. Kunstenaar en funerair specialist Babs Bakels is van jongs af aan mateloos gefascineerd door de dood. Radiomaker Laura Stek, die haar sterfelijkheid juist graag negeert, raakte geïntri...


Kassiewijle #4 Het Afscheid

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-06-2021

Een 6-delige podcast van Laura Stek en Babs Bakels. Deze week de vierde aflevering van de podcastserie Kassiewijle: https://www.vpro.nl/programmas/kassiewijle.html Kunstenaar en funerair specialist Babs Bakels is van jongs af aan mateloos gefascineerd door de dood. Radiomaker Laura Stek, die haar st...


Kassiewijle - Aflevering 3: Het dode lichaam

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-06-2021

Laura en Babs onderzoeken de complexe positie van het lijk. Wat moeten en wat mogen we ermee? Babs presenteert het kunstwerk This Body that once was you, waarin de bezoeker zijn eigen verval visualiseert. Van koud lichaam tot botstof. Ondertussen helpt Babs haar oma met het opstellen van een euthana...


Kassiewijle #2 De laatste adem

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-06-2021

Een 6-delige podcast van Laura Stek en Babs Bakels Deze week de eerste aflevering van de nieuwe podcastserie Kassiewijle. Kunstenaar en funerair specialist Babs Bakels is van jongs af aan mateloos gefascineerd door de dood. Radiomaker Laura Stek, die haar sterfelijkheid juist graag negeert, raakte g...


Kassiewijle #1 Doodsangst

Luister  

Het Spoor Terug  /  30-05-2021

Kunstenaar en funerair specialist Babs Bakels is van jongs af aan mateloos gefascineerd door de dood. Radiomaker Laura Stek, die haar sterfelijkheid juist graag negeert, raakte geïntrigeerd: waarom omringt iemand zich constant met eindigheid en verval? Kan zij ons iets leren over onze complexe verh...


De geschiedenis van het vrouwelijk orgasme

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-05-2021

Een documentaire van Lotte van Gaalen. Rond de anatomie en de seksualiteit van de vrouw hebben altijd misverstanden en mysteries bestaan. Is de clitoris een normaal orgaan, of is de clitoris gecreëerd door de duivel? Zijn vrouwen ten diepste seksloze wezens of zijn ze juist slaaf van hun driften? R...


De laatste overval

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-05-2021

“Een vreemd bericht komt uit het land van waar alle vreemde berichten komen – Amerika. Holzhay, bijgenaamd ‘Zwarte Bart’, een roover van een zekere vermaardheid, die de staten van Wisconsin en Michigan in voortdurende benauwdheid hield door zijn verbazende struikrooverscapaciteiten, is door...


Napoleons laatste eiland

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-05-2021

Een documentaire van Marian van der Pluijm en Mathijs Deen Dat het laatste kanonschot van Waterloo het begin van de Napoleon-mythe zou inluiden, dat hadden de overwinnaars niet verwacht. Ja, Napoleon had de slag verloren, en werd verbannen naar het afgelegen eiland St. Helena, maar die plek zou hij...


Eva Schloss, deel 2: over haar stiefzusje Anne Frank

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-05-2021

Eva Schloss en Anne Frank werden allebei in 1929 geboren. Beide zijn Joods, en beide vluchtten met hun familie naar Nederland. Allebei werden gedeporteerd naar de concentratiekampen. Anne Frank naar Bergen-Belsen, Eva Schloss naar Auschwitz. Ze hebben kortom veel met elkaar gemeen. Maar er is één...


Eva Schloss over het ‘mirakel’ van Auschwitz overleven #1

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-04-2021

Een documentaire van Julie Blussé Eva Schloss en Anne Frank werden allebei in 1929 geboren. Beide zijn Joods, en beide vluchtten met hun familie naar Nederland. Allebei werden gedeporteerd naar de concentratiekampen. Anne Frank naar Bergen-Belsen, Eva Schloss naar Auschwitz. Ze hebben kortom veel m...


'Dit onzegbaar lugubere Duivelseiland'

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-04-2021

Een documentaire van René Oomen Van eind 1914 tot maart 1917 stond op het eiland Urk in de Zuiderzee een barak omheind met prikkeldraad. Het was een interneringskamp voor Belgische en Engelse officieren die vanuit het front de grens van het neutrale Nederland waren over gekomen om uit handen van de...


'U wordt door niemand verwacht' - deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-04-2021

Een documentaire van Michal Citroen De oorlog was niet voor iedereen in mei 1945 afgelopen. Voor veel joden die uit de kampen en onderduik terugkwamen, begon toen pas een groot deel van de ellende. In een tweedelige serie van het Spoor Terug laat Michal Citroen ooggetuigen van deze pijnlijke nasleep...


'U wordt door niemand verwacht' #1

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-04-2021

Een documentaire van Michal Citroen De oorlog was niet voor iedereen in mei 1945 afgelopen. Voor veel joden die uit de kampen en onderduik terugkwamen, begon toen pas een groot deel van de ellende. In een tweedelige serie van het Spoor Terug laat Michal Citroen ooggetuigen van deze pijnlijke nasleep...


'Tijd zal ons leren'

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-03-2021

Een documentaire van Maartje Duin en Wederik de Backer ‘Het waren de kolonisten die de geschiedenis schreven, niet de verzetsstrijders’, weet Romana Vrede. Dat moet anders. In Tijd zal ons leren gaat de acteur en theatermaker samen met muzikant en performance artist OTION op zoek naar de onbeken...


Bloemenhove - de politieke strijd rond abortus

Luister  

Het Spoor Terug  /  21-03-2021

Een documentaire van Lemke Kraan In mei 1976 hielden honderden vrouwen dik tien dagen de abortuskliniek Bloemenhove in Heemstede bezet. Dit om te voorkomen dat minister Dries van Agt de kliniek zou laten sluiten. Abortus was namelijk tot 1981 bij de wet verboden. Documentairemaker Lemke Kraan recons...


Wie kent Corry Tendeloo?

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-03-2021

Een documentaire van Nienke Zoetbrood.Wie kent Corry Tendeloo? Met die vraag peilt journalist Nienke Zoetbrood (29) haar generatiegenoten. Niemand, zo blijkt. En ook de vrouwenrechten waarvoor ze streed zijn nauwelijks bekend. Wie wist dat getrouwde vrouwen tot zestig jaar geleden net als kinderen e...


De dienstplicht, deel 4

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-02-2021

Een documentaire van Michal Citroen In 1996 ging onze dienstplicht op de schop. Hoewel de militaire dienstplicht in ons land officieel niet is afgeschaft, is het 25 jaar geleden dat de laatste dienstplichtigen daadwerkelijk werden opgeroepen. In een vierdelige serie van Het Spoor Terug schetst Micha...


De dienstplicht, deel 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  21-02-2021

In 1996 ging onze dienstplicht op de schop. Hoewel de militaire dienstplicht in ons land officieel niet is afgeschaft, is het 25 jaar geleden dat de laatste dienstplichtigen daadwerkelijk werden opgeroepen. In een vierdelige serie van Het Spoor Terug schetst Michal Citroen de geschiedenis van de die...


De dienstplicht, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-02-2021

Een documentaire van Michal Citroen In 1996 ging onze dienstplicht op de schop. Hoewel de militaire dienstplicht in ons land officieel niet is afgeschaft, is het 25 jaar geleden dat de laatste dienstplichtigen daadwerkelijk werden opgeroepen. In een vierdelige serie van Het Spoor Terug schetst Micha...


De dienstplicht, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-02-2021

Een documentaire van Michal Citroen - In 1996 ging onze dienstplicht op de schop. Hoewel de militaire dienstplicht in ons land officieel niet is afgeschaft, is het 25 jaar geleden dat de laatste dienstplichtigen daadwerkelijk werden opgeroepen.In een vierdelige serie van Het Spoor Terug schetst Mich...


Een portret van Marius Monkau

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-01-2021

Een documentaire van Paul van der Gaag - Vijftig jaar geleden maakte hij furore in de musical Hair: zanger en acteur Marius Monkau. 83 jaar is hij nu, de geboren Amsterdammer van Surinaamse afkomst, die zijn hart verpand heeft aan het Groningse platteland. Hij werkte voor talloze tv-programma’s en...


Dubbelspion George Blake (deel 2)

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-01-2021

Een documentaire van Hans Olink - Twee weken geleden werd bekend dat George Blake in Moskou is overleden. Deze in Rotterdam geboren zoon van een Nederlandse moeder en Engelse vader wilde aanvankelijk dominee worden. Maar hij werd spion in Engelse dienst en nadat hij in 1950 door de Noord-Koreanen ge...


Kaps Clean

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-12-2020

De legendarische meestergoochelaar Fred Kaps (1926-1980) overleed veertig jaar geleden. Als enige ter wereld werd hij drie keer wereldkampioen en hij trad op in nationale en internationale shows.Een documentaire van Laura Stek uit 2012.


Help jezelf, de geschiedenis van het zelfhulpboek

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-12-2020

Als er een jaar was dat nieuwe levensvragen opriep, dan was het 2020 wel. En dat is goed nieuws voor het zelfhulpboek. Titels als Master your mindset, De moed van imperfectie en Hoe de fuck vind ik geluk, worden geminacht en gevreten. Kennelijk laten we ons graag voorschrijven hoe we een betere vers...


De vergeten dam naar Ameland

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-11-2020

Op het wad onder Ameland liggen de resten van een dam die halverwege de negentiende eeuw is aangelegd, tussen het eiland en de vaste wal. Tien jaar heeft hij er gelegen, tot een storm hem wegspoelde. De eilanders zijn vergeten wie eraan gewerkt heeft. Voor de jonkheer die hem aanlegde, Pieter Tedfin...


Parapsychologie

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-11-2020

Uitzonderlijke claims vereisen uitzonderlijk bewijs. Dat is in het kort het struikelblok voor de parapsychologie. Het vakgebied is bijna verdwenen, maar de vragen blijven. Want meldingen van telepathie, voorspellende dromen en berichten van gene zijde zijn van alle tijden, of je er in gelooft of nie...


Uur 2: IDFA-docu’s, Het Spoor Terug: Montessori deel 2, OVT 15-11-2020

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-11-2020

Felix Rottenberg recenseert zijn favoriete historische IDFA-documentaires en in Het Spoor Terug: deel 2 over Montessori-onderwijs.


Montessori-onderwijs, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-11-2020

Deze week in Het Spoor Terug: deel twee van een tweeluik over het Montessori-onderwijs in Nederland.Het is dit jaar 150 jaar geleden dat Maria Montessori geboren werd. 50 jaar later opende de eerste Montessorischool in ons land. Historisch heeft Nederland een unieke plek in het Montessori-universum....


Ouders van toen en nu, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  21-09-2020

'Ik heb twee dochters, ben vier keer zwanger geweest, heb er diverse programma’s over gemaakt, dus ik dacht: over kinderen krijgen weet ik toch wel iets!', aldus radiomaker en kersverse oma Michal Citroen. Maar al in de eerste maanden na de geboorte van haar kleinzoon ontdekte ze dat ouders van nu...


De Spoetnik-kijker

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-09-2020

Journalist Nienke Zoetbrood vindt telegrammen die haar grootvader 60 jaar geleden ontving. Ze komen uit Moskou, in codetaal. Waarom kreeg hij midden in de Koude Oorlog telegrammen uit Moskou? En wat staat erin?In deze radiodocumentaire gaat ze op zoek naar het verhaal achter de telegrammen. Terug na...


Doel. Een Vlaamse thriller aan de Schelde

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-09-2020

Na ruim 20 jaar strijd heeft de Vlaamse overheid besloten dat het Scheldedorp Doel tóch mag blijven voortbestaan. Het dorp onder de rook van Antwerpen staat al tientallen jaren op de nominatie om van de kaart te verdwijnen. Het zou plaats moeten maken voor de uitbreiding van de Antwerpse haven, maa...


De ware aard #8: De Gutmensch

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-09-2020

De Zomerserie van 2020. “De menselijke natuur toont zich ten tijde van een ramp als veerkrachtig, vindingrijk, gul, empathisch en dapper.” Dat schreef de Amerikaanse schrijver Rebecca Solnit in 2008, in haar instant-klassieker A Paradise built in Hell. In dat boek ontdekte ze dat rampen – van...


75 jaar na de bevrijding #6

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-09-2020

Deel 6: de blik vooruit: solex, de wegenwacht, kamperen en ontspanning Vijf jaar lang was uitgekeken naar een nieuw begin. Alles zou anders en beter worden. Maar na het feesten viel het al gauw tegen. Zo’n 250 duizend landgenoten hadden de oorlog niet overleefd en in mei 1945 werd de volle omvang...


75 jaar na de bevrijding #5

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-08-2020

Deel 5: geldzuivering en MarshallhulpVijf jaar lang was uitgekeken naar een nieuw begin. Alles zou anders en beter worden. Maar na het feesten viel het al gauw tegen. Zo’n 250 duizend landgenoten hadden de oorlog niet overleefd en in mei 1945 werd de volle omvang van dat verlies duidelijk. Nederla...


75 jaar na de bevrijding #4

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-08-2020

Deel 4: (huis)vrouwen na de oorlogVijf jaar lang was uitgekeken naar een nieuw begin. Alles zou anders en beter worden. Maar na het feesten viel het al gauw tegen. Zo’n 250 duizend landgenoten hadden de oorlog niet overleefd en in mei 1945 werd de volle omvang van dat verlies duidelijk. Nederland...


75 jaar na de bevrijding #3

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-08-2020

Deel 3: wederopbouw in de haven van Rotterdam en de mijnen van LimburgVijf jaar lang was uitgekeken naar een nieuw begin. Alles zou anders en beter worden. Maar na het feesten viel het al gauw tegen. Zo’n 250 duizend landgenoten hadden de oorlog niet overleefd en in mei 1945 werd de volle omvang v...


75 jaar na de bevrijding #2

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-08-2020

Deel 2: honger, woningnood en het herstel van de dijken van WalcherenVijf jaar lang was uitgekeken naar een nieuw begin. Alles zou anders en beter worden. Maar na het feesten viel het al gauw tegen. Zo’n 250 duizend landgenoten hadden de oorlog niet overleefd en in mei 1945 werd de volle omvang va...


De plantage van onze voorouders - deel 8

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-07-2020

Na het bezoek aan de plantage in Suriname valt de Nederlandse realiteit Peggy en Maartje rauw op het dak. Anti-zwart racisme is anderhalve eeuw na de afschaffing van de slavernij nog steeds niet uit de Nederlandse samenleving verdwenen. Het maakt dat Peggy zich hier steeds minder thuis voelt. Terwij...


De plantage van onze voorouders - Aflevering 8: Wat nu?

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-07-2020

Na hun Surinaamse reis valt de Nederlandse realiteit Peggy en Maartje rauw op het dak. Ruim anderhalve eeuw na de afschaffing van de slavernij is anti-zwart racisme nog steeds niet uit de samenleving verdwenen. Het maakt dat Peggy zich hier steeds minder thuis voelt. Terwijl zij wacht op de uitslage...


De plantage van onze voorouders - deel 7

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-07-2020

De plantage zelf Maartje’s moeder komt aan in Suriname en begrijpt weinig van het verdriet over het slavernijverleden. De verwaarloosde staat van het historisch erfgoed in Paramaribo helpt niet mee om het invoelbaar te maken. Toch gaan Maartje en haar moeder samen met Peggy, haar tante en oudoom m...


De plantage van onze voorouders - deel 6

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-07-2020

Het Surinaamse zwijgenPeggy en Maartje reizen af naar Suriname om oudere leden van de familie Bouva te spreken. Wat hebben zij van hun ouders en grootouders meegekregen over de slavernij? Hoe minder informatie er is overgeleverd, lijkt het, des te groter de pijn en het verdriet. Niet iedereen wil me...


De plantage van onze voorouders - deel 5

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-06-2020

Hoe gaan we om met wat niet staat geschreven? Is iets pas waar als het zwart op wit staat op papier? En in hoeverre kunnen we de geschiedenis herschrijven?  Peggy en Maartje stuiten bij hun onderzoek steeds op hetzelfde probleem: over de plantage-eigenaren zijn veel geschreven bronnen, over de tot...


De plantage van onze voorouders - Aflevering 4: Een gedeeld verhaal

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-06-2020

Peggy vindt het prima dat Maartje een podcast maakt over hun gedeeld verleden. Maar de titel moet echt anders. Ook binnen hun beide families roept het onderwerp heftige reacties op. De een wil niet als dader worden gezien, de ander niet als slachtoffer. Maartje schiet in een totale kramp. Kan het we...


De plantage van onze voorouders - deel 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-06-2020

Blinde vlekNu Peggy heeft voorgesteld om samen onderzoek te doen naar de plantage van hun voorouders, heeft Maartje een kennisachterstand in te halen. Samen met haar moeder leest ze Anton de Koms ‘Wij slaven van Suriname’. In dat boek las ook Peggy voor het eerst wat haar voorouders hadden doors...


De plantage van onze voorouders - deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-06-2020

Wat zeggen onze voorouders over wie wij zijn? Kunnen we trots zijn op hun heldendaden zonder ons te schamen voor wat ze hebben misdaan? Maartje weet heus wel dat zij niet verantwoordelijk is voor de daden van haar voorouders. Toch zit het haar niet helemaal lekker dat ze in haar stamboom vol illuste...


De plantage van onze voorouders - Deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  31-05-2020

In de podcast ‘De Plantage van onze voorouders’ komen twee werelden die altijd al alles met elkaar te maken hadden op een andere manier nog dichter bij elkaar. De wereld van de plantage-eigenaren en slavenhouders en de wereld van de slaven die onvrijwillig aan die plantage en hun eigenaren gebon...


Spoor terug: Nederlandse suikerfabrieken in Ethiopië deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-05-2020

Deel 2 van een tweeluik over de geschiedenis van een Nederlandse suikerplantage in Ethiopië. Nadat de Indonesische onafhankelijkheid eind 1949 een feit was, ging een aantal Nederlandse bedrijven die in ‘ons Indië’ actief waren geweest, op zoek naar nieuwe tropische locaties. In 1952 kwam op di...


Een suikeroom in Ethiopië - deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-05-2020

Deel 1 van een tweeluik over de geschiedenis van een Nederlandse suikerplantage in Ethiopië.Nadat de Indonesische onafhankelijkheid eind 1949 een feit was, ging een aantal Nederlandse bedrijven die in ‘ons Indië’ actief waren geweest, op zoek naar nieuwe tropische locaties. In 1952 kwam op die...


Operatie Onthechting - deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-05-2020

In 2012 erft de Amsterdamse fotograaf Marianne Ingleby het archief van haar Amerikaanse opa Bruce Elkus. Als fotograaf in dienst van het Amerikaanse leger legde hij in 1945 het staartje van de Tweede Wereldoorlog vast op het Japanse eiland Iwo Jima. De rauwe en heftige foto's geven een heel ander be...


Operatie Onthechting, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-05-2020

In 2012 erft de Amsterdamse fotograaf Marianne Ingleby het archief van haar Amerikaanse opa Bruce Elkus. Als fotograaf in dienst van het Amerikaanse leger legde hij in 1945 het staartje van de Tweede Wereldoorlog vast op het Japanse eiland Iwo Jima. De rauwe en heftige foto's geven een heel ander be...


Hilary Mantel

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-04-2020

Met het verschijnen van De spiegel & het licht, het derde deel van Hilary Mantels trilogie over het leven van Thomas Cromwell, komt een einde aan 15 jaar schrijven en historisch onderzoek. De eerste twee delen leverden Mantel twee Man Booker prijzen op, een unicum. Haar boeken brengen Thomas Cromwel...


Het grote kinderspel

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-04-2020

Op 25 april 2020 verschijnt Het grote kinderspel, een boek over de onderduik van joodse kinderen, waaronder Ed van Thijn en Max Arian. Auteur Bert Jan Flim schreef al eerder het indringende boek Onder de klok over het verzet en georganiseerde hulp aan joodse kinderen. Flim werkte ook mee aan een vie...


Apostelkind

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-04-2020

Wat als je opgroeit in een parallelle wereld: een gesloten geloofsgroep met een eigen taalgebruik, aparte rituelen en een absolute leider? In het Spoor Terug probeert schrijfster Renske Doorenspleet haar verleden te doorgronden door zich in de onbekende geschiedenis van het Apostolisch Genootschap t...


Bulletje verboden

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-03-2020

Als studenten in 1969 het Maagdenhuis bezetten, rommelt het ook al onder scholieren. Zo wordt er dat jaar een scholierenvakbond opgericht. En als in Utrecht de alternatieve schoolkrant Bulletje wordt verboden, wordt begin 1970 het Gemeentelijk Atheneum door de leerlingen bezet. Ditmaal in Het Spoor...


Ouders van toen en nu, deel 2: De nieuwe baby

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-03-2020

'Ik heb twee dochters, ben vier keer zwanger geweest, heb er diverse programma’s over gemaakt, dus ik dacht: over kinderen krijgen weet ik toch wel iets!', aldus radiomaker en kersverse oma Michal Citroen. Maar al in de eerste maanden na de geboorte van haar kleinzoon ontdekte ze dat ouders van nu...


Ischa Solo

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-02-2020

De deze week 25-jaar geleden overleden Ischa Meijer was journalist, maar wilde entertainer zijn. Hij profileerde zich dan ook als acteur onder de naam Izzy M. Tom Rooduijn gingen de gangen na van de toneelspeler en zelfbenoemd cabaretier Ischa Meijer en maakte er de documentaire Ischa solo over.


Dolle Mina's, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-02-2020

Afgelopen 24 januari was het 50 jaar geleden dat de Dolle Mina’s de voorpagina’s haalden van alle kranten. In binnen én buitenland was ruim aandacht voor de ludieke acties waarmee ze gelijke rechten eisten voor mannen en vrouwen.Tien jaar geleden sprak Michal Citroen met zeven Dolle Mina’s va...


Zeven Dolle Mina's, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-02-2020

Afgelopen 24 januari was het 50 jaar geleden dat de Dolle Mina’s de voorpagina’s haalden van alle kranten. In binnen én buitenland was ruim aandacht voor de ludieke acties waarmee ze gelijke rechten eisten voor mannen en vrouwen.Tien jaar geleden sprak Michal Citroen met zeven Dolle Mina’s va...


Mijn naam is Selma, deel 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-01-2020

Selma van de Perre werd in 1922 in Amsterdam geboren uit volledig geassimileerde joodse ouders Barend Velleman en Fem Spier. Nu, op haar 97e, kijkt ze in haar autobiografie terug op haar leven.Haar boek vertelt het verhaal hoe het leven in alle onschuld begon, en hoe de geschiedenis haar al gauw op...


Mijn naam is Selma, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-01-2020

Selma van de Perre werd in 1922 in Amsterdam geboren uit volledig geassimileerde joodse ouders Barend Velleman en Fem Spier. Nu, op haar 97e, kijkt ze in haar autobiografie terug op haar leven.Haar boek vertelt het verhaal hoe het leven in alle onschuld begon, en hoe de geschiedenis haar al gauw op...


Mijn naam is Selma, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-01-2020

Selma van de Perre werd in 1922 in Amsterdam geboren uit volledig geassimileerde joodse ouders Barend Velleman en Fem Spier. Nu, op haar 97e, kijkt ze in haar autobiografie terug op haar leven.Haar boek vertelt het verhaal over hoe het leven in alle onschuld begon, maar hoe de geschiedenis haar al g...


Vuurwerk, een uitgevonden traditie

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-12-2019

Ieder jaar weer vallen er doden en zwaargewonden door het overmatig en ondoordacht afsteken van vuurwerk. Komt er een verbod op consumentenvuurwerk? En komt daarmee een eind aan een lange Nederlandse traditie met Oud&Nieuw? Maar zo oud is die traditie niet. Radiomaker Marten Minkema zoekt naar de oo...


De Poolse Bevrijders

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-12-2019

25 jaar geleden werd de Poolse generaal Maczek tussen zijn oude strijdmakkers begraven. Dat gebeurde op 23 december 1994 op de Poolse erebegraafplaats in Breda. De stad die 50 jaar eerder, eind oktober 1944, door de mannen van Maczeks 1e Poolse pantserdivisie was bevrijd. Dat een groot deel van Nede...


De jongens van Soekaboemi, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-12-2019

Drie oude mannen, alledrie dik in de negentig. Alledrie met een Nederlandse vader en een Indische moeder, en alledrie opgegroeid in een opvoedingsgesticht op West-Java. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verlaten de jongens het gesticht. De een gaat bij het KNIL, de ander bij de Marine, en de derde is n...


De jongens van Soekaboemi, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-12-2019

Drie oude mannen, alledrie dik in de negentig. Alledrie met een Nederlandse vader en een Indische moeder, en alledrie opgegroeid in een opvoedingsgesticht op West-Java. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verlaten de jongens het gesticht. De een gaat bij het KNIL, de ander bij de Marine, en de derde is n...


De spitz, martelwerktuig en heiligdom

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-12-2019

Het moet haast wel de meest gehate en de meest geliefde schoen ter wereld zijn: de spitz. De balletschoen met harde neus die ballerina's onhoorbaar kon laten zweven, als engelen in de hemel. Zo'n tweehonderd jaar geleden zag de spitz het levenslicht. Wat betekende dat voor de balletkunst en voor de...


Ruimtevragen

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-11-2019

Deze week is het de week van de podcast op Radio 1. OVT nodigde podcastmaker Hens Zimmerman uit om een extra lange historische aflevering te maken van zijn podcast Zimmerman in Space. Samen met dochter Gloria dook Hens in de geschiedenis van de ruimtevaart en maakte de documentaire Ruimtevragen.Beni...


Domela Passie

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-11-2019

Op 18 November is het een eeuw geleden dat Domela Nieuwenhuis overleed. De socialistische voorman was bij leven al een legende. Hij kreeg mede vanwege zijn profetische voorkomen onder de arbeiders in het noorden van het land de bijnaam ‘Onze Verlosser’, 'Us Verlosser' in het Fries.Zoals Bach het...


Ernest Shackleton naar Antarctica, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-11-2019

Wat zoekt een Ier begin 20ste eeuw op Antarctica? En waarom wordt de Ier in kwestie, Ernest Shackleton, een eeuw later nog altijd vereerd, heeft hij een eigen fanclub, genootschap en museum? Laura Stek ging op zoek naar het verhaal en de cultus rond de Ierse poolreiziger en maakte er een tweedelige...


Ernest Shackleton naar Antarctica, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-11-2019

Wat zoekt een Ier begin 20ste eeuw op Antarctica? En waarom wordt de Ier in kwestie, Ernest Shackleton, een eeuw later nog altijd vereerd, heeft hij een eigen fanclub, genootschap en museum? Laura Stek ging op zoek naar het verhaal en de cultus rond de Ierse poolreiziger en maakte er een tweedelige...


De Grote Suriname-tentoonstelling

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-09-2019

Ondanks de etnische verdeeldheid, is Suriname één grote familie. Zo wordt de geschiedenis van de voormalige kolonie gepresenteerd in de Grote Suriname- tentoonstelling. Het verhaal van het land wordt in deze tentoonstelling verteld door de inwoners zelf. De expositie is van 5 oktober 2019 tot 2 fe...


100 jaar radio, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-09-2019

Op 6 november 1919 begon de allereerste Nederlandse radio-uitzending. De radio is dus bijna honderd jaar. Maar wie stonden aan de wieg ervan? Wie waren de pioniers, welke uitvindingen deden ze en wat werd uitgezonden?Michal Citroen en Jan Westerhof maakten twee documentaires over een eeuw radio. Zon...


100 jaar radio

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-09-2019

Op 6 november 1919 begon de allereerste Nederlandse radio-uitzending. De radio is dus bijna honderd jaar. Maar wie stonden aan de wieg ervan? Wie waren de pioniers, welke uitvindingen deden ze en wat werd uitgezonden?Michal Citroen en Jan Westerhof maakten twee documentaires over een eeuw radio. Zon...


De-moord-brand-buurt

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-08-2019

Amsterdam veryupt. De stad groeit met 10.000 inwoners per jaar en is vooral in trek bij jonge witte hoogopgeleiden. Ze trekken de oude arbeidersbuurten in. Daar is niet iedereen blij met hun komst. Radiomaker Maartje Duin kocht een huis in de Spaarndammerbuurt, van oudsher de bakermat van de sociale...


Altijd Oorlog

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-08-2019

“Wat je ook doet, val nooit Afghanistan binnen”, deze wijze woorden werden in 1963 gesproken door de Britse Prime Minister Harold Wilson.Niet snel daarna, is die wijsheid al weer verloren gegaan. Want sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw wordt het land constant geteisterd door oorlogsgeweld...


Schimmenspel

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-08-2019

Filmregiseur Frans Weisz kent u wellicht van films als De Inbreker of Charlotte, of van de verfilming van Bij nader inzien.De vader van Frans, Geza Weisz, was in Berlijn een komisch acteur.In 1933 vluchtte hij naar Nederland, waar vijf jaar later Frans geboren werd.Na een hectisch bestaan als filmac...


Een jurk voor Hannah

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-07-2019

Hannah is 26, een millenial. Ze groeide op in Nederland en Schotland, haar vrienden komen uit verschillende landen, ze is politiek bewust, ze is feminist, ze heeft een druk leven. Dus, toen Hannah een aanzoek kreeg van haar Amerikaans/Britse vriend om te gaan trouwen, begon ze zich allerlei vragen t...


Tempo Doeloe, een knellende omhelzing

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-07-2019

Tempo Doeloe betekent letterlijk ‘de tijd van vroeger’ in Nederlands-Indie. Maar het is vooral de geheimzinnige plek 'waar je herinneringen leven aan een niet meer bestaand land in een niet meer bestaande tijd'. Die hoef je zelfs niet te hebben meegemaakt, want tempo doeloe lift mee door de gene...


Lichtschepen

Luister  

Het Spoor Terug  /  30-06-2019

25 jaar geleden werd het laatste Nederlandse lichtschip, de Noord-Hinder van haar positie bij de Noord Hinder bank, naar Rotterdam gesleept. Daarmee kwam een einde aan het melancholieke bestaan van de Nederlandse lichtschepen: vaartuigen met een vuurtoren midscheeps, die gedoemd waren altijd voor an...


Een vreemde eend tussen de kippen

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-06-2019

Het Spoor Terug: Een vreemde eend tussen de kippen


De fotograaf van Apocalypse Now

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-06-2019

De Nederlandse fotograaf Chas Gerretsen was erbij toen Francis Ford Coppola zijn klassieker ‘Apocalypse Now’ maakte. Coppola wilde namelijk een echte oorlogsfotograaf op zijn set. Als voorbeeld voor de gestoorde fotograaf uit het filmscript Dennis Hopper. En dat werd dus Chas Gerretsen. De fotog...


Mannen met baarden, over Ernest Hemingway

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-06-2019

Dit jaar is het 120 jaar geleden dat Ernest Hemingway werd geboren. Vandaar dat er een extra bijzondere editie van de Hemingway look-a-like contest in Florida plaatsvindt. Ieder jaar verzamelen 150 mannen zich in het zuidelijkste puntje van Florida om te strijden om de titel van best lijkende Heming...


Bommen op Den Helder

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-05-2019

‘En toen hoorde ik voor het eerst dat meest sinistere, meest satanische geluid dat de schepping ooit gekend heeft: het gieren van neerkomende bommen.’ Een citaat van schrijver Anthony van Kampen over het eerste Duitse bombardement op Den Helder op 14 mei 1940, een paar uur na de capitulatie. Er...


De Duiven

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-05-2019

Het was ‘een kleine wereld in een grote’: het nieuwe burgerweeshuis dat in 1960 in Amsterdam aan het IJsbaanpad in gebruik genomen werd. Architect Aldo van Eyck creëerde een complex dat oogde als een kashba of een labyrint. Wezen, maar ook uit huis geplaatste kinderen werden er onderverdeeld in...


De Windrevolutie

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-05-2019

Nederland zit midden in een windrevolutie, want windmolens zijn het helemaal. Maar hoe zit het met de idealen van begin jaren zeventig toen het motto was: ‘bouw zelf je eigen windmolen’? Documentairemaker Marten Minkema ging op zoek naar pioniers en theologen van de windmolens uit vroegere alter...


Zuchthaus Siegburg

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-05-2019

De student Theo Vogels uit Hilvarenbeek weigerde in april 1943 de zogeheten loyaliteitsverklaring van de bezetter te ondertekenen. In plaats daarvan ging hij bij het verzet. Hij werd gepakt, naar Duitsland getransporteerd en overleed in een kleine cel in een gevangenis in Siegburg, een paar dagen vo...


Karl Marx Universiteit

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-04-2019

De eerste bezetting door studenten was niet die van het Maagdenhuis, maar was de bezetting van Katholieke Economische Hogeschool in Tilburg in het voorjaar van 1969. Al voor die tijd hadden studenten de letters Karl Marx Universiteit op de gevel van het lesgebouw gekalkt. Die tekst op de muur zou de...


De A1

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-04-2019

De A1, de weg door de Veluwe, over de IJssel naar de grens met Duitsland gaat op de schop. De weg wordt verbreed en er komen ijzeren poorten met verkeersbegeleiding. Ooit werd de weg aangelegd om ons patriottisme aan te wakkeren. Want wie langs de Veluwe en andere landschappen raasde, zou vanzelf ee...


Vrouwen van Staal

Luister  

Het Spoor Terug  /  31-03-2019

Enorme stoomwolken, gloeiend ijzererts, blokken staal en vooral zwetende stoere gespierde mannen. Dat was de uitstraling van de staalfabriek aan de IJmond, de Hoogovens. Dat er ook vrouwen werkten is minder bekend. Maar naast de koffiejuffrouwen en secretaresses waren ze er ook, de vrouwen van staal...


De Schaamte Voorbij

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-03-2019

‘De schaamte voorbij’ was de feministische klassieker bij uitstek. Meer dan een half miljoen vrouwen lazen het vrouwenzelfhulpboek voor lichaam en geest, en bij menig man lag het boek op het nachtkastje. Bij het veertigjarig jubileum in 2016 maakte Michal Citroen een documentaire over de feminis...


De wonderbaarlijke Rembrandts

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-03-2019

Ze waren de lievelingen van de laatste Poolse koning, er werd om hen gevochten door Hitler en Goring en even leken ze in een grote brand verloren te zijn gegaan. Tot ze in 1994 opeens weer opdoken: de twee Rembrandtschilderijen ‘Meisje in een schilderijlijst’ en ‘Geleerde aan zijn lessenaar’...


Onze jongens in Libanon, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-03-2019

Precies veertig jaar geleden vertrokken onze jongens naar Libanon om daar als UNIFIL-soldaat de vrede te bewaken. Wat als een ‘makkie’ werd voorgesteld voor een vakantieleger, bleek een zeer zware opgave. In totaal zouden 6.000 blauwhelmen afreizen naar het precaire vredesgebied om daar de Dutch...


Onze jongens in Libanon, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-03-2019

Precies veertig jaar geleden vertrokken onze jongens naar Libanon om daar als UNIFIL-soldaat de vrede te bewaken. Wat als een ‘makkie’ werd voorgesteld voor een vakantieleger, bleek een zeer zware opgave. In totaal zouden 6.000 blauwhelmen afreizen naar het precaire vredesgebied om daar de Dutch...


Mary Pos

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-02-2019

Mary Pos, kent u haar nog? Deze documentaire gaat over deze bekendste reisjournaliste uit de jaren ‘30 en ‘40. Destijds doorbrak ze taboes door in haar eentje de wereld over te reizen en de groten der aarde te interviewen. Maar haar liefde voor grote leiders bracht haar uiteindelijk ook in de pr...


De Bourgondiers, deel 1 Filips de Stoute

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-02-2019

Negen januari was het 555 jaar geleden dat in Brugge de Staten Generaal voor het eerst bij elkaar kwamen. De vergadering was in het leven geroepen door Filips de Goede, hertog van Bourgondië, de oervader van de Nederlanden. Met Filips de Goede bereikte het huis van Bourgondië het toppunt van haar...


De Peperklip

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-01-2019

Het was bij de oplevering in 1982 het grootste sociale wooncomplex van Nederland. De Peperklip van architect Carel Weeber kreeg de naam die past bij de vorm. Binnen een jaar was ‘de Klip’, op de nog kale Kop van Zuid in Rotterdam, een modern getto vol criminaliteit, vandalisme, ellende en overla...


Smithsonian Folkways

Luister  

Het Spoor Terug  /  30-12-2018

Ze hebben alle geluiden denkbaar bij het Amerikaanse Smithsonian Folkways: van kwakende brulkikkers tot Indianen die de Pow Wow doen en jankende cowboys. Een gesprek met Huib Schippers. De Nederlandse directeur van het fameuze muziekarchief kijkt terug op 70 jaar verzamelwoede van exotische klanken...


Polderpunk

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-11-2018

Punk verovert Nederland in 1977 in rap tempo, maar wordt eind 1978 in de pers alweer dood verklaard. Voorbarig. Want in de jaren daarna ontstaat in Nederland pas echt een bloeiende punkcultuur. Een documentaire van Paul van der Gaag.


Schotse oorlogsveteraan zonder oorlog

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-11-2018

Op 11 november 1918, een uur na afloop van de Eerste Wereldoorlog, stierf de Schotse Gilbert McMicking in Den Bosch. Vier jaar eerder was hij een paar uur na het uitbreken van de oorlog krijgsgevangen genomen in Duitsland. Michal Citroen maakte een documentaire over zijn oorlogsverhaal en de zoektoc...


Anne Frank en het vernietigde plaatje

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-09-2018

‘De tekst was ronduit smakeloos en wekte reacties van afkeer op. Platenmaatschappij Dureco heeft besloten de Anne Franksmartlap niet op de markt te brengen. De geperste platen zijn vernietigd.’ Zo maar een zinnetje uit een krant uit februari 1967. Er ontstond commotie over een liedje, gezongen d...


De Friezen in opstand

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-09-2018

Een halve eeuw voordat de Bataven onder leiding van Julius Civilis rebelleerden tegen de Romeinen, kwamen de Friezen al in opstand. Hun opstand werd beschreven door de geschiedschrijver Tacitus. Aanleiding voor het vroege verzet was de eis van de Romeinen dat de Friezen oerossen zouden leveren aan h...


Max Heymans, couturier

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-09-2018

De Joodse couturier Max Heymans zou dit jaar honderd zijn geworden. Vanwege zijn liefde voor de mode in Parijs en zijn excentrieke verschijning werd hij Madame Chanel genoemd. De ene keer was hij uitzinnig gekleed, de andere keer ging hij in spijkerbroek. Geld was voor hem niet belangrijk, als het m...


Het jaar na de kroningsrellen

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-09-2018

30 april 1981: Koninginnedag in Breda, één jaar na de kroningsrellen in Amsterdam en het eerste jaar waarin koningin Beatrix als kersverse vorstin het land in gaat. Burgemeester Merkx is bang dat het ook in zijn stad uit de hand gaat lopen en laat 148 demonstranten preventief oppakken, voornamelij...


Bart van der Schelling, de zingende Hollander

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-08-2018

De beroemdste verzameling liederen over en uit de Spaanse Burgeroorlog ( 1936-1939) is te vinden op twee Folkways Record platen uit 1961 en 1962. Folkways was het label van het politieke lied. Naast de namen van beroemde Amerikaanse folksingers als Woody Guthrie en Pete Seeger – en de niet minder...


Het Duitsland van Reinhard Mey

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-08-2018

Als kind viel de Oost-Duitse Christine in slaap bij de heimelijk opgenomen liederen van Reinhard Mey. De muziek van Mey was verboden in de DDR omdat hij regelmatig de vrijheid bezong. “Was ich noch zu sagen hätte …” een zin uit het lied Gute Nacht Freunde van Reinhard Mey is het thema van de...


Het hek geopend

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-07-2018

Nederland is het meest behekte land ter wereld. Hoe is dat zo gekomen? Waarom vinden we hekken zo belangrijk? Marten Minkema sprak met de grootste hekkenkenners van Nederland, waaronder hekkenmaker Frans Ruigrok, hekkensocioloog Herman Vuijsje en hekkenschrijver Peter Meijer, auteur van 'Hekken in N...


De Slag bij Vlaardingen

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-07-2018

Wie kent het nog: Dikkie, Dikkie, Arnout,Dikkie, Dikkie, Flo,Dikkie, Flo,Dikkie, Flo,Dikkie, Ada, Wimpie, Flo,Wimpie, Flo, Jan.Gezongen of opgedreund, als geheugensteuntje, om de graven van Holland te onthouden. De derde Dikkie was Dirk III, graaf van West-Frisia die in 1018 in de Slag bij Vlaarding...


De Eend wordt zeventig

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-06-2018

Zeventig jaar geleden, tijdens de Salon de l'Automobile introduceerde Citroën de deux chevaux, oftewel 2CV, een kleine, goedkope auto voor de Fransman met de krappe beurs. 41 jaar bleef de auto in productie. Meer dan 5 miljoen Eenden verlieten de fabriek. Wat begon als een goedkoop, goed verend wer...


Veertig jaar IKEA, 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-06-2018

In 1978 werd in Sliedrecht de eerste Nederlandse IKEA-vestiging geopend. Niemand kon zich op dat moment voorstellen dat de gemiddelde Nederlandse huiskamer en slaapkamer binnen een tiental jaren IKEA-drachtig zou blijken. Ons Nederlandse woonlandschap is sinds 1978 definitief veranderd. Zo laat docu...


Veertig jaar IKEA

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-06-2018

In 1978 werd in Sliedrecht de eerste Nederlandse IKEA-vestiging geopend. Niemand kon zich op dat moment voorstellen dat de gemiddelde Nederlandse huiskamer en slaapkamer binnen een tiental jaren IKEA-drachtig zou blijken. Ons Nederlandse woonlandschap is sinds 1978 definitief veranderd. Zo laat docu...


Het bonte leven na de dood

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-05-2018

Dieren opzetten is in. Steeds meer mensen volgen een cursus en preparateurs hebben het druk. Toch was het vak bijna uitgestorven. Radiomaker Marten Minkema bezocht het eeuwfeest van Bouten en Zoon in Venlo, het oudste taxidermiebedrijf in Nederland, waar stier Herman en nijlpaard Tanja uit Artis lev...


Mei ‘68

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-05-2018

Vijftig jaar geleden leek het er even op dat in Parijs de verbeelding werkelijk aan de macht zou komen. Studenten hadden de straten in bezit genomen, miljoenen arbeiders het werk neergelegd en president De Gaulle bleef lang angstvallig stil. Een terugblik van vier ooggetuigen.Een documentaire van Pa...


Rittergut Schakenhof

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-05-2018

Een zoon van een lappenkoopman uit Capelle aan den IJssel bracht het tot eigenaar van een landgoed, in Oost-Pruisen. Toen de oorlog kwam stortte zijn droom en landgoed in elkaar, en bleek hij de treurige bezitter van het berooide ‘Rittergut Schakenhof’. Documentairemaker Mathijs Deen maakte op b...


De secretaresse

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-04-2018

Deze donderdag is het weer Nationale Secretaressedag. En dat terwijl het begrip secretaresse nauwelijks nog wordt gebruikt, en bijna niemand meer weet wat Schoevers, het opleidingsinstituut voor assistent-juffrouwen van de directeur, ook weer eens was.In Het Spoor Terug een herhaling van een documen...


De meid, de vader en de daad

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-04-2018

In 1902 schoot dienstbode Neeltje Lokerse uit Yerseke op het Haagse Binnenhof met een pistool op de vader van haar onwettige zoon. Ze was bij hem in dienst geweest, verliefd geworden, en verloor haar laatste spaarcenten aan het kind dat ze van hem had overgehouden toen ze eenmaal op straat stond.Mar...


De weg van de waanzin

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-04-2018

Het is begin 2013 als Rein Hannik veertig dozen van zijn moeder Coef erft. En dat terwijl hij nog zo opgelucht was van haar waanzin verlost te zijn. Maar haar nalatenschap blijkt te uniek om bij het grofvuil te zetten; hij stuit op dagboeken, foto’s, geluidsopnamen, tekeningen en schilderijen uit...


Bloed&Bier in Rwanda

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-04-2018

Bier brouwen tijdens een volkenmoord. Heineken deed dat in 1994 in Rwanda. Terwijl 800.000 Tutsi's werden uitgeroeid, spoelden Hutu-moordenaars hun gewetensbezwaren weg met vers pils uit de Heineken-brouwerij.Journalist Olivier van Beemen, schrijver van het boek 'Bier voor Afrika', onderzocht hoe da...


Maria Austria, leven voor de fotografie

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-03-2018

In het Joods Historisch Museum is tot en met 2 september een tentoonstelling te zien over de beroemde Oostenrijkse-Amsterdamse fotografe Maria Austria. Radiomaker Michal Citroen leerde de fotografe kennen toen deze foto’s maakte van het gezin Citroen en van haar jong overleden moeder.Voor Het Spoo...


‘Duurzamer dan sneeuw: de speelplaatsen van Aldo van Eyck’

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-03-2018

De aluminium klimkoepel, de duikelrekjes en de betonnen zandbak: het speeltuig van de architect en ontwerper Aldo van Eyck sierde Amsterdam tot diep in de jaren '80. Talloze naoorlogse kinderen groeiden ermee op en vielen zich er buil na buil aan. In totaal ontwierp Van Eyck meer dan 700 zogeheten i...


Moederheil

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-03-2018

Het was de plek waar ‘gevallen vrouwen’ oftewel zwangere ongehuwde meisjes hun spruit ter wereld brachten: Moederheil. Het doorgangshuis was een treurnis voor de moeders die hun kind nooit meer terug zagen na de geboorte. Doorgang betekende in de praktijk adoptie: de baby ging bijna rechtstreeks...


Nederlanders in een Chinees Jappenkamp

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-03-2018

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd China bezet door Japan, en verwerd de Amsterdamse familie de Jongh uit het kosmopolitische Shanghai plots tot een ongelukkige pion in een wereldwijd conflict. De familie belandde in een Jappenkamp in het noorden van China. Radiomaker Gerard Leenders sprak met Anne...


De Migrant - een vogel op de vlucht

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-02-2018


Herodotus, vader van de geschiedenis

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-02-2018

Hij wordt nog altijd beschouwd als de vader van de geschiedschrijving, maar eigenlijk was hij een soort verslaggever: Herodotus. Hij reisde de hele toenmalige geciviliseerde wereld rond en vroeg zich bij het zien van de piramides af of de Egyptenaren die zulke bouwwerken maakten wel tot de beschaafd...


Het Tholen van Kees Slager

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-01-2018

Geestelijk vader van de documentaire serie Het Spoor Terug en van OVT is journalist en schrijver Kees Slager. Ook al wordt Kees Slager dit jaar tachtig, hij is nog steeds volop aan het werk. Onlangs verscheen van hem een bijzonder boek over zijn geboorte-eiland Tholen. 688 pagina’s, duizenden foto...


Een tijd van daarvoor en een tijd van daarna

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-01-2018

Op 16 juli 1957 vond de Nederlandse vliegramp met het toestel de Neutron plaats in Biak, Nieuw Guinea. Aan boord tropenarts Dick Leiker met zijn vrouw en vier jonge kinderen. Hij is op weg naar Nederland om te promoveren op lepra. Samen met tien andere inzittenden wordt dokter Leiker gered door Papo...


Gliphoeve

Luister  

Het Spoor Terug  /  31-12-2017

Rond de onafhankelijkheid in 1975 kwamen veel Surinamers naar Nederland, waar nauwelijks huisvesting was geregeld. Het kraken van Bijlmerflat Gliphoeve werd een van de eerste uitingen van zwart activisme in Nederland. Oud-bewoners en betrokkenen blikken terug op het roemruchte verleden van de flat....


Mascottes van de Biafraanse oorlog

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-12-2017

De oorlog in Biafra duurde van 1967 tot 1970; tussen de eenen drie miljoen mensen vonden de dood, vooral door hongersnood. Broodmagerekinderen met opgezette buikjes waren voor het eerst op tv te zien en dat leiddetot het idee om deze uitgehongerde kinderen naar Nederland te halen om zealhier te late...


Een vergeten Indische kampgeschiedenis

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-12-2017

Het verhaal van de Indisch-Japanse familie Hiraki. Zij werden na de aanval op Pearl Harbor in 1941 hardhandig door de Nederlandse Koloniale overheid in Indië opgepakt en geïnterneerd, een geschiedenis die ze langs vier kampen in drie verschillende landen zou leiden. Een documentaire van Pieter-Bas...


De Afsluitdijk

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-12-2017

Met de afsluiting van de waterkering tussen Noord-Holland en Friesland In 1932 werd de Zuiderzee het IJsselmeer. Een project waarvan toen werd gedacht dat het nooit zou worden gerealiseerd!De Afsluitdijk van 32 kilometer is intussen al 85 jaar oud en het symbool van onze strijd tegen water en Nederl...


De weg van Hester

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-11-2017

In 1638 opende op de Keizersgracht in Amsterdam de eerste officiële Schouwburg haar deuren. De grote vraag was nu: wat moeten we spelen. De stukken die Vondel, Hooft en Bredero maakten, waren redelijk populair, maar het publiek werd pas echt wild enthousiast toen de eerste Spaanse stukken werden op...


Hittegolf deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-11-2017

In het enorme archief van Jan Wolkers vond biograaf Onno Blom een laatje met de titel Hittegolf. Erin een stapeltje krantenknipsels, een aantekeningenboekje en dertig pagina's typoscript met een onafgemaakt en dus ook onbekend verhaal van de schrijver. Hittegolf zou een liefdesgeschiedenis worden te...


Hittegolf deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-11-2017

In het enorme archief van Jan Wolkers vond biograaf Onno Blom een laatje met de titel Hittegolf. Erin een stapeltje krantenknipsels, een aantekeningenboekje en dertig pagina's typoscript met een onafgemaakt en dus ook onbekend verhaal van de schrijver. Hittegolf zou een liefdesgeschiedenis worden te...


Ons laatste oerbos

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-11-2017

Afgelopen zomer was het veel in het nieuws: ons laatste relict van de oorspronkelijke Europese laaglandoerbossen, wordt deels gekapt met goedkeuring van de Poolse overheid. Hoe zit dat precies? En wat is de culturele en historieke waarde van het bos? Laura stek trok de bossen in en reisde langs Pool...


40 jaar No Future

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-09-2017

Als begin januari 1977 de Sex Pistols hun eerste concerten in Nederland geven, is er nog nauwelijks publiek. Punk is in Nederland nog een onbekend fenomeen. Daar komt in de loop van het jaar verandering in. Vanaf september ‘77 zijn er steeds meer punk en new wave bands uit Engeland en Amerika te z...


De Hafakker, erfdrager van Nieuw-Dennendal?, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-09-2017

Ze werden idioten, debielen en imbecielen genoemd, de zwakzinnigen van de psychiatrische inrichting Sint Bavo in Noordwijkerhout. Om ze een beetje bezig te houden mochten ze bollen pellen, tot dat nieuwe psychiatrische inzichten hen tot nietsdoen aanzette, als behandelmethode. Ze kregen een plek in...


De Hafakker, erfdrager van Nieuw-Dennendal?, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-09-2017

Ze werden idioten, debielen en imbecielen genoemd, de zwakzinnigen van de psychiatrische inrichting Sint Bavo in Noordwijkerhout. Om ze een beetje bezig te houden mochten ze bollen pellen, tot dat nieuwe psychiatrische inzichten hen tot nietsdoen aanzette, als behandelmethode. Ze kregen een plek in...


Beeldenstormen afl. 9

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-09-2017

Deze zomer zonden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het negende en laatste deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Met daarin de vernietiging van drieduizend jaar oude kunstschatten door IS.


Beeldenstormen afl. 8

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-08-2017

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het achtste deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Daarin aandacht voor het protest van activisten de laatste jaren tegen de aanwezigheid van...


Beeldenstormen afl. 7, Barnett Newman

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-08-2017

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het zevende deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In 1986 werd het pronkstuk van het Stedelijk Museum met een mes aan flarden gereten door e...


Beeldenstormen afl. 6

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-08-2017

Deze zomer zenden wij een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het zesde deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Tijdens de jaren dertig droomden de Nazi’s van het Derde Rijk en daar hoorde een aparte esthetiek bij. De moderne kun...


Beeldenstormen afl. 5

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-08-2017

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Deze week het vijfde deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. Soms is een beeldenstorm de actie van één enkele persoon. In deze aflevering een uitzon...


Beeldenstormen afl. 4

Luister  

Het Spoor Terug  /  30-07-2017

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het vierde deel van de reeks programma’s gemaakt door SaraDebroey over Beeldenstormen. We gaan in tijd naar de 18e eeuw. De Franse Revolutie kende een grootschalige beeldenstorm....


Beeldenstormen afl. 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-07-2017

Deze zomer zenden wij in de tijd het spoor terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het derde deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In de 8ste eeuw brak in het oude Byzantium een beeldenstorm uit. De discussie werd beslecht...


Beeldenstormen afl. 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-07-2017

Deze zomer zenden wij een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Vandaag het tweede deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In de 16de eeuw voerden katholieken en protestanten niet alleen felle discussies over het gebruik van beelden in de ke...


Beeldenstormen afl. 1 , Beeldenstorm in de Nederlanden

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-07-2017

Deze zomer zenden wij in de tijd van Het Spoor Terug een serie uit van onze Belgische collega’s van Radio Klara. Deze week het eerste deel van de reeks programma’s gemaakt door Sara Debroey over Beeldenstormen. In de zomer van 1566, nu ruim 450 jaar geleden, brak de beeldenstorm uit in de Nederl...


Vrouwenvoetbal

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-07-2017

Bij een EK of WK liggen de wuppies en vuvuzela’s al weken van tevoren klaar en elk café in elk gat, dorp of stad kleurt Oranje. In de aanloop naar het EK Vrouwenvoetbal valt een dergelijk dolzinnig enthousiasme nergens te bespeuren. Vrouwelijke voetballers en vrouwenvoetbal zijn, kortom, in Neder...


Harddrugs in Heerlen

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-06-2017

Ooit, in de hoogtijdagen van de mijnbouw, was Heerlen een trotse welvarende stad. In de jaren zeventig van de vorige eeuw was dat helemaal omgeslagen en was ‘Heerlen’ synoniem voor ‘harddrugs’ geworden. Hoe kwam dat? Door de mijnsluiting? Of hadden de Amerikanen van de NAVO-basis ermee te ma...


De Zesdaagse Oorlog in Nederland, deel II

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-06-2017

Deze week is het vijftig jaar geleden dat de Zesdaagse oorlog tussen Israël en de Arabische staten werd uitgevochten. Een halve eeuw geleden was bijna iedereen in Nederland nog onbekommerd pro-Israël. Vandaar dat zich vele vrijwilligers aanmeldden om het land van Golda Meir en Moshe Dayan te helpe...


De Zesdaagse Oorlog in Nederland

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-06-2017

Deze week is het vijftig jaar geleden dat de zogeheten Zesdaagse oorlog tussen Israël en de Arabische staten uitbrak. Een halve eeuw geleden was bijna iedereen in Nederland nog onbekommerd pro-Israël. Vandaar dat zich vele vrijwilligers aanmeldden om het land van Golda Meir en Moshe Dayan te helpe...


De laatste zusters achter het slot

Luister  

Het Spoor Terug  /  21-05-2017

Altijd maar bidden en zwijgen. En nooit meer je vader, moeder, zusje, broertje, opa of oma zien. Dat was de toekomst van de honderden katholieke meisjes die zich aanmeldden voor een leven in een zogeheten slotklooster. Weggestopt achter tralies, verdwenen ze voor altijd uit zicht. Totdat de deuren e...


Bloemenhove - de politieke strijd rond abortus

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-05-2017

In mei 1976 hielden honderden vrouwen dik tien dagen de abortuskliniek Bloemenhove in Heemstede bezet. Dit om te voorkomen dat minister Dries van Agt de kliniek zou laten sluiten. Abortus was namelijk tot 1981 bij de wet verboden. Documentairemaker Lemke Kraan reconstrueerde de reuring rondom Bloeme...


De Amerikaantjes - Zwarte kinderen in blank katholiek Limburg

Luister  

Het Spoor Terug  /  30-04-2017

In 1945 worden in Limburg de eerste bevrijdingskinderen geboren. Een deel van hen is duidelijk herkenbaar als ‘Amerikaantjes’ – hun biologische vaders zijn zwarte Amerikaanse soldaten. In het witte katholieke Limburg zijn zij de eerste groep die er opgroeit met een afwijkende huidskleur. De va...


OVT in OVP - 40 jaar Oostvaardersplassen (deel 2 van een tweeluik)

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-04-2017

De Oostvaardersplassen kennen we dankzij de bioscoop hit uit 2013 de Nieuwe Wildernis. Goed gefilmde ‘oer-natuur’ : Een landschap zoals duizenden jaren geleden is vanuit de trein elke dag tussen Lelystad en Almere te bewonderen.Grote kuddes grazende edelherten, wilde paarden en runderen die het...


40 jaar Oostvaardersplassen

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-04-2017

De Oostvaardersplassen kennen we dankzij de bioscoop hit uit 2013 de Nieuwe Wildernis. Goed gefilmde ‘oer-natuur’ : Een landschap zoals duizenden jaren geleden is vanuit de trein elke dag tussen Lelystad en Almere te bewonderen. Grote kuddes grazende edelherten, wilde paarden en runderen die het...


Shakespeare's vluchtelingen

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-04-2017

In de British Library in Londen ligt de enige toneeltekst in Shakespeare's handschrift die bewaard gebleven is. En het is een van de weinige van zijn teksten die nooit in het Nederlands zijn vertaald. Het is een toespraak van Thomas More, uit het gelijknamige toneelstuk waaraan Shakespeare op besche...


De laatste dagen van Standing Rock

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-04-2017

Het afgelopen jaar verzamelden duizenden Sioux-indianen, milieu-activisten en steunbetuigers zich in het reservaat Standing Rock in Noord-Dakota. Ze protesteerden tegen de aanleg van de bijna 2000 kilometer lange oliepijpleiding, die vlak langs het reservaat door de Missouririvier loopt. De Sioux vr...


Ik Jan Cremer

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-03-2017

Het was een ‘verboden vrucht’ en het was een zelfbenoemde bestseller. De helft van Nederland las het met rode oortjes, de andere helft moest er letterlijk van overgeven. De anti-Jannen schreven dreigbrieven naar zijn moeder en maakten stampij bij de verzetsuitgeverij De Bezige Bij die dit vieze...


Goeie Mie

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-03-2017

Een verhaal over gifmengster en seriemoordenares Maria Catharina van der Linden-Swanenburg. Ze groeit op in Leiden, de tweede helft van de 19e eeuw. Buurtgenoten roemen haar behulpzaamheid en noemen haar liefkozend Goeie Mie. Maar er schuilt ook een duistere kant in Mie... Dit verhaal is gemaakt doo...


Het Rotanstoeltje

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-03-2017

Vrijwel in elk huis stond vroeger wel een rotanstoeltje of een laag rotantafeltje met glazen blad. Tegenwoordig is Rotan hip en duur, maar in de jaren vijftig en zestig betekende het bezit van rotan het huiselijk geluk van Jan Modaal. En het aardige was: deze rotanmeubels waren helemaal niet exotisc...


De ketel van Obelix

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-03-2017

De ketel van Obelix bestaat echt. Hij heet officieel: de Ketel van Gundestrup. Op z’n vroegst is de ketel zo’n 150 jaar voor Christus gemaakt. En het wonderbaarlijke is: op de ketel staat een rijtje mannen afgebeeld voor een ketel. Ze worden erin ondergedompeld door een Godin en komen er onoverw...


Van spaghettivreters en Twentse boeren

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-02-2017

In 1960 kwamen de eerste Italiaanse gastarbeiders in het in zichzelf gekeerde Oldenzaal aan. Het was alsof de jongemannen van een andere planeet kwamen. De autochtone Oldenzaalers konden maar moeilijk wennen aan de spaghetti-jongens. Jacqueline Maris blikt in 'Het Spoor Terug' terug op de misverstan...


Dutch Burghers in de vergeten kolonie

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-02-2017

In Nederland is er een groeiende groep mensen die vraagt om een herdefiniëring van ons VOC-verleden. Maar in de voormalig Nederlandse kolonie Sri Lanka wordt daar anders tegenaan gekeken. De letters VOC staan daar voor een sterk merk. Laura Stek gaat op zoek naar de zogenaamde Dutch Burghers - afst...


De Romanovs, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-02-2017

Honderd jaar geleden kwam er met de Russische Revolutie een eind aan meer dan drie eeuwen absolute macht van de Russische Romanov-dynastie. Dit wordt herdacht met een tentoonstelling in de Hermitage in Amsterdam en met een tweeluik in Het spoor terug. Michal Citroen maakte met de Hermitage een reis...


De Romanovs, 11.23, deel 1.

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-01-2017

Honderd jaar geleden kwam er met de Russische revolutie een eind aan meer dan drie eeuwen overheersing van de Romanovs. De dynastie viel, de tsaristische familie werd vermoord, en Rusland kreeg een nieuwe, nu rode dictator. De drie eeuwen Romanovs worden herdacht met een tentoonstelling in de Hermit...


Apollo 1, deel 2, herhaling

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-01-2017

Aankomende 27 januari is het precies vijftig jaar geleden dat de bemanning van Apollo 1 omkwam bij een brand in hun capsule. Een rampzalig begin van het ruimtevaartprogramma dat later heel Nederland uit zijn slaap zou houden met urenlang televisiekijken.Hoe kijken de tv- en radiomakers uit die tijd...


De Apollo 1, deel 1 van 2, herhaling

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-01-2017

Aankomende 27 januari is het precies vijftig jaar geleden dat de bemanning van Apollo 1 omkwam bij een brand in hun capsule. Een rampzalig begin van het ruimtevaartprogramma dat later heel Nederland uit zijn slaap zou houden met uren televisie kijken. Hoe kijken de tv- en radiomakers uit die tijd te...


Donald de Marcas

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-01-2017

Het mannetje van de radio, Een radioportret van Donald de Marcas. Hij is in 1933 geboren. Als ondergedoken joods jochie verblijft hij tijdens de Tweede Wereldoorlog op verschillende adressen, zonder zijn ouders. Studeert na de oorlog Nederlands maar maakt de opleiding niet af. Is vrijwel vanaf het b...


40 jaar de schaamte voorbij 11.10

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-12-2016

Veertig jaar geleden, in 1976, verscheen het boek De schaamte voorbij van Anja Meulenbelt. Meer dan een half miljoen exemplaren zijn er van deze feministische klassieker verkocht. Zelf zegt Meulenbelt dat ze nooit had voorzien dat het boek zo’n ophef zou geven. En bovenal, zoveel levens zou beïnv...


Terug naar Deshima, deel twee, 11.23

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-12-2016

Eeuwenlang was Deshima het Japanse venstertje op de wereld, en omgekeerd was het eiland het wereldvenstertje op Japan voor het Westen. En dat was allemaal te danken aan de VOC. In Japan leert ieder kind nog altijd over de VOC en de Hollandse handelspost in Deshima.Marten Minkema toog naar het eiland...


Het Spoor Terug; Terug naar Deshima, deel 1, 11.26

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-12-2016

Eeuwenlang was Deshima het Japanse venstertje op het Westen, en omgekeerd was het eiland voor het Westen het venstertje op Japan. En dat was allemaal te danken aan de VOC. In Japan leert ieder kind nog altijd over de VOC en de Hollandse handelspost in Deshima. Marten Minkema toog naar het eiland en...


De vergeten bezetting, 11.26

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-12-2016

De Kanaaleilanden Jersey, Guernsey, Alderney en Sark hadden de pech tot Duits modelbezettingsgebied bevorderd te worden. Ze waren zogezegd een vooruitgeschoven post van de Atlantikwall. Allerhande verdedigingswerken herinneren er tot op vandaag de dag aan de goede oude slechte tijd van ’40-’45.G...


Twee geloven op een kussen, deel 2 van 2, 11.22

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-11-2016

Een katholiek met een protestant samen in één bed, samen aan één eettafel en samen aan één bidstoel. Dat kon niet. ‘Twee geloven op een kussen, daar slaapt de duivel tussen’, was heel lang het gezegde. Gelovigen leefden ernaar en dwongen elkaar ernaar te leven. Vanzelfsprekend met hulp van...


Twee geloven op een kussen, 11.24

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-11-2016

Een katholiek met een protestant samen in één bed, samen aan één eettafel en samen aan één bidstoel. Dat kon niet. ‘Twee geloven op een kussen, daar slaapt de duivel tussen’, was heel lang het gezegde. Gelovigen leefden ernaar en dwongen elkaar ernaar te leven. Vanzelfsprekend met hulp van...


Duitse geesten in de jungle, 11.21

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-11-2016

Het is een bizar gezicht: een degelijk Beiers huis met après-ski-allure midden in het Tanzaniaanse oerwoud. In natuurpark Amani in noordoost Tanzania barst het er van. Het is de tastbare nalatenschap van de Duitse kolonisten, die tot na de Eerste Wereldoorlog een groot plantage-imperium hadden opge...


Gladiatoren, helden van het Colosseum?, 11.26

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-09-2016

We kennen allemaal de gladiator uit de film The Gladiator. Onoverwinnelijk, rechtschapen en eerlijk. In werkelijkheid waren de gladiatoren vaak overwonnen barbaren die alles probeerden om in leven te blijven, tot aan het doden van de tegenstander toe. De Britse historicus Michael Grant plaatst de Ro...


Puputan: Het einde van Bali, 11.21

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-09-2016

Als begin twintigste eeuw wordt besloten om in Nederlands-Indië een ethische politiek te gaan voeren, hoort daar expansie bij, dus onder meer het oprollen van een handjevol onafhankelijke koninkrijkjes in het zuiden van Bali. Op 20 september komt het Nederlandse leger op Bali tegenover honderden me...


Sovjet-cellist Ferschtman kijkt terug

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-09-2016

In de jaren ´70 werd de cellist Dimitri Ferschtman door het Sovjet-ministerie voor een ultimatum gesteld: afstand doen van zijn muzikale rolmodel, of het land verlaten. Ferschtman koos het tweede. Met zijn vrouw kijkt de cellist terug op de Sovjet-gekte, Rusland, zijn leven en zijn vlucht. Dat alle...


Het graf van de prachtlievende, 11.26

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-09-2016

Het Hongaarse dorp Szigetvar is in alle staten. Op 6 september arriveert een Turkse delegatie met prominente Ottomaanse nazaten om hun grote vondst te bewonderen: het graf van Suleyman de Prachtlievende. Het is de sultan waar Erdogan zich het liefste mee associeert. In de 46 jaar dat Suleyman op de...


De zomer die niet doorging, 11.25

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-08-2016

10 april 1815 ontplofte in Indonesië de vulkaan Tambora. Een enorme aswolk werd 40 kilometer hoog de lucht ingeslingerd waar het stof zich als een lichte sluier over de hele aardbol verspreidde. De winter was streng en het jaar 1816 staat bekend als "het jaar zonder zomer". Oogsten mislukten, ongek...


Hollands Siberie, deel 2, 11.26

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-06-2016

In 2008 publiceert journaliste/schrijfster Suzanna Jansen haar boek ‘Het Pauperparadijs’, waarin ze op zoek gaat naar haar familiegeschiedenis die haar vijf generaties terugvoert. Het blijkt een verhaal doorspekt van armoede. Drie opeenvolgende generaties belanden in het heropvoedingsgesticht va...


Het Spoor Terug; Terug naar Hollands Siberie (deel I)

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-05-2016

Het was zomaar een boek over een het leven van arme familie, vanaf de achttiende tot diep in de twintigste eeuw. Het werd een bestseller. Binnenkort wordt het pauperparadijs van Suzanna Jansen ook op de planken gebracht, als theaterspektakel. Documentairemaker René Oomen was erbij, en maakte een do...


Onze Koeien, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-05-2016

Ruim zeventig jaar geleden werd de ideale koe van het Friese stamboek Us Mem in Leeuwarden in brons gegoten. Eeuwen daarvoor al waren melkkoeien onze nationale trots en onze boeren produceerden de beste melk, de beste kaas en de beste boter. Ooit telde Nederland 150.000 melkveehouders, nu is daar no...


Het Spoor Terug; Onze koeien (deel I), 11.22

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-05-2016

Ruim zeventig jaar geleden werd de ideale koe van het Friese stamboek Us Mem in Leeuwarden in brons gegoten. Eeuwen daarvoor al waren melkkoeien onze nationale trots en onze boeren produceerden de beste melk, de beste kaas en de beste boter. Ooit telde Nederland 150.000 melkveehouders, nu is daar no...


Het Spoor Terug; Hiddensee, 11.23

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-05-2016

In de periode van de bouw van de Muur tot de Wende probeerden honderden mensen uit de DDR over de Oostzee naar het Westen te vluchten. Veel van hen werden gepakt, en een onbekend aantal is verdronken. Schattingen variëren tussen de 170 en 190 mannen, vrouwen en kinderen. Vooral de oversteek van Hid...


Het Spoor Terug; Asiel gezocht, deel II, 11.26

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-05-2016

Nederland positioneert zichzelf graag als gastvrij en tolerant land. We vingen de Hugenoten immers met open armen op en de Joodse gemeenschap mocht zo maar synagogen bouwen. Maar klopt dat beeld nog wel, als we kijken naar de ontvangst van onze vluchtelingen? Wat zijn de moeilijkheden waar politici...


Het Spoor Terug; Asiel gezocht, Deel I, 11.19

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-04-2016

Nederland positioneert zichzelf graag als gastvrij en tolerant land. We vingen de Hugenoten immers met open armen op en de Joodse gemeenschap mocht zo maar synagogen bouwen. Maar klopt dat beeld nog wel, als we kijken naar de ontvangst van onze vluchtelingen? Wat zijn de moeilijkheden waar politici...


Het Spoor Terug; De Westerbeek, 11.24

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-04-2016

264 jaar geleden sloeg het VOC-schip de Westerbeek kapot tegen de hoge kliffen van de Faeröer. Er kwamen elf bemanningsleden om, maar de overlevende Nederlandse schipbreukelingen zorgden voor een geboortegolfje op de archipel tussen Schotland en IJsland. Documentairemaker Marten Minkema reisde naar...


Het Spoor Terug; 'Het geheugen van Seng Ly', 11.23

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-04-2016

De beschadigde Cambodjaanse vluchtelingen hadden net de verschrikkingen van Pol Pot en de Rode Khmer achter de rug toen ze op Nederlandse uitnodiging, bij wijze van proef, werden opgevangen in rijtjeshuizen in het Brabantse Oss. Daar startte een integratieprogramma voor de vluchtelingen wiens versch...


Het Spoor Terug; de verdwenen dierentuin, het Noorder dierenpark in Emmen, 11.25

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-03-2016

Dierentuin Emmen is niet meer, dierentuin Emmen heet tegenwoordig Wildlands Adventure Zoo. Een mooi moment, kortom, om terug te kijken op het eenvoudige Noorderdierenpark dat in 1935 op Hemelvaartsdag haar poorten opende.Gerard Leenders sprak met betrokkenen en maakte de documentaire: ‘De verdwene...


Het dienstbevel, 11.24

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-03-2016

Aanstaande maandag, 21 maart, is het precies 65 Jaar geleden dat de eerste groep Molukse KNIL-militairen uit het net onafhankelijke Indonesië aankwamen in Nederland, met hun gezinnen aan boord van de Kota Inten. Uiteindelijk kwamen er in 1951 12.500 Molukkers naar Nederland. Niet uit vrije wil, maa...


Niet bang te krijgen, 11.18

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-03-2016

De nichten Hella en Sandra Rottenberg kenden hun grootvader Isay Rottenberg goed, maar zijn vooroorlogse bestaan was voor hen een onbekend hoofdstuk. Dat hij een fabriek bezat, die door de nazi's was afgepakt, zoveel wisten ze. Maar er was veel meer. De nichten gingen op onderzoek uit en maakten de...


Waar is Willemstad?, 11.20

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-03-2016

In 1973 werd in het miniatuurpark Madurodam in Den Haag een maquette van Willemstad onthuld door Koningin Juliana. Jarenlang gingen Antillianen naar Madurodam om hun Willemstad te zien. Ook Maduro, de naamgever van het miniatuurpark, moet postuum trots zijn geweest dat zijn geboortestad in het park...


De Nieuwe Stad, 10.21

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-02-2016

Vanaf komende maart viert Rotterdam 75 jaar Wederopbouw. Ter gelegenheid daarvan, in het kader van het project Rotterdam viert de stad, is het Verhalenhuis Belvédère op Katendrecht eind vorig jaar begonnen met de audioregistratie van verhalen van Rotterdammers over de wederopbouw van hun stad.Elk...


75 jaar Februaristaking, 11.28

Luister  

Het Spoor Terug  /  21-02-2016

Aanstaande 25 en 26 februari is de Februaristaking uit 1941 maar liefst 75 jaar oud. De Februaristaking was de eerste grootschalige verzetsactie tegen de Duitse bezetter, als protest tegen de razzia en deportatie van 425 Joodse mannen. Alweer jaren geleden maakte Kees Slager en Ronald van den Boogaa...


'Civilize yourself', 11.19

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-02-2016

Zangeres Beyoncé baarde veel opzien afgelopen week tijdens de Superbowl. In haar optreden zaten allerlei verwijzingen naar 'Black Power'. Vijftig jaar geleden werd Black Power voor het eerst geïntroduceerd bij het grote publiek door de jonge activist Stokely Carmichael. Hij verspreidde zijn idee t...


‘Tot in de dodencel’, 11.24

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-02-2016

In het Prisonmuseum van Huntsville, Texas staat de eerste elektrische stoel - ‘Ol’ Sparky’ - op een erepodium. Duizenden mannen en een paar vrouwen zijn er sinds 1890 op gestorven.Nog steeds bestaat de doodstraf in de VS. Sommige Nederlanders zijn al lange tijd begaan met het lot van de vaak a...


Het Spoor Terug; Shakespeare's Vluchtelingen, 11.23

Luister  

Het Spoor Terug  /  31-01-2016

In de British Library in Londen ligt de enige toneeltekst in Shakespeare's handschrift die bewaard gebleven is. En het is een van de weinige van zijn teksten die nooit in het Nederlands zijn vertaald. Het is een toespraak van Thomas More, uit het gelijknamige toneelstuk waaraan Shakespeare op besche...


De geschiedenis van de rashond, 'Touch of Gold & Daylight Charisma'

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-01-2016

Touch of Gold & Daylight Charisma'De rashond was het afgelopen jaar veel in het nieuws. Steeds meer mensen lijken een rashond te verkiezen boven een vuilnisbakje - en dat heeft gevolgen voor het fokproces. Want als de consument een Franse bulldog met een nog plattere neus wil, dan krijgt de consumen...


De SNV, Nederlandse vrijwilligers in ontwikkelingswerk, 11.23

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-01-2016

Ze gingen naar Kameroen om ontwikkeling te brengen. Het was 1963 en in navolging van het Amerikaanse Peace Corps trokken jeugdige Nederlandse vrijwilligers erop uit om de wereld te redden. De operatie om de mensheid aan de beterende hand te krijgen begon in november 1963 in Kameroen. Gerard Leenders...


Het Spoor Terug; autoracen in 1903, 10.13

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-12-2015

Het was het jaar van Max Verstappen en het autoracen lijkt populairder dan ooit in ons land. Maar de interesse van nu valt in het niet bij het uitzinnige enthousiasme van het publiek in de beginjaren van het autoracen. Er was ook een groot verschil met nu: de allereerste internationale racewedstrijd...


Jesus Chris Superstar, 11.18 uur

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-12-2015

Jezus is deze maand heel even in Nederland. Inmiddels is hij enigszins op leeftijd, is zijn lange haar wat dunner, en baard wat vlassiger. Maar hij – oftewel Ted ‘Jezus’ Neeley – rockt nog altijd even hartstochtelijk en devoot als in de dagen van zijn musical Jezus Christ Superstar. Programm...


Vakantieparken 11.24

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-12-2015

De eerste campings begonnen een eeuw geleden uit idealisme. Al snel verschenen er huisjes bij, zodat ook gezinnen mee konden doen zonder dure kampeeruitrusting. Het waren basale onderkomens, met een waterpomp ernaast als toppunt van luxe. Het contrast met het uitgekookte comfort bij het huidige Cent...


Lampedusa, een eiland in de frontlinie, 11.25

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-12-2015

Het was meer dan zomaar de naam van een eiland. Lampedusa stond afgelopen jaren symbool voor de ontelbare hoeveelheid reddeloze vluchtelingen die hun heil zochten in Europa. Sinds enige tijd komen de vluchtelingen niet meer alleen over zee, maar ook over land. Toch staat Lampedusa nog altijd gebeite...


De Zwarte Vogel, 11.25

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-11-2015

Sinds 1937 is de Zwarte Vogel is een begrip in Den Haag. De winkel was bijna tachtig jaar het centrum voor de typische Haagse duivensport. Duivenmelkers spraken er op z’n Haags met elkaar over het leven, de stad en de duifies.Om gezondheidsredenen moet het laatste geslacht De Zwart de winkel sluit...


IVF ontwikkeling in Nederland, 11.17

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-11-2015

In Engeland werd de eerste ivf-baby al in 1978 geboren. In Nederland werd ook al heel vroeg vergelijkbaar experimenteel onderzoek verricht in het Rotterdamse Dijkzigtziekenhuis. Fysioloog Gerard Zeilmakers en gynaecoloog Bert Alberda van dit ziekenhuis bleken de pioniers van ivf in Nederland. In 198...


Het Spoor Terug; Indische Nederlanders opnieuw achter prikkeldraad, 11.26

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-11-2015

Repatrianten werden ze genoemd, maar eigenlijk waren het vluchtelingen; reizigers tegen wil en dank. De meeste Indische Nederlanders waren namelijk nog nooit in Nederland geweest. Na een verblijf in een Jappenkamp, na de ellende van de Bersiapperiode en na de soevereiniteitsoverdracht konden ze niet...


Ongewijde engeltjes, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-11-2015

Ze kwamen volgens de katholieke leer in het zogeheten voorgeborgte, waar ook goede heidenen als Plato en Socrates hun eeuwigheid uitzaten. Ondertussen werden ze begraven achter de heg, in ongewijde grond, deze levenloos of te vroeg gestorven kinderen, die niet gedoopt waren. Ze werden Engeltjes geno...


Ongewijde Engeltjes

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-11-2015

Ze kwamen volgens de katholieke leer in het zogeheten voorgeborgte, waar ook goede heidenen als Plato en Socrates hun eeuwigheid uitzaten. Ondertussen werden ze begraven achter de heg, in ongewijde grond, deze levenloos of te vroeg gestorven kinderen, die niet gedoopt waren. Ze werden Engeltjes geno...


St. Eustatius, 11.26 - Koloniaal bezit in de Antillen

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-09-2015

Sint Eustatius was de belangrijkste doorvoer- en handelshaven van de West Indische Compagnie. Het eiland werd in de achttiende eeuw ook wel de Gouden Rots genoemd. Het was verreweg het rijkste koloniale bezit in de west en via Sint Eustatius hielp Nederland de Amerikanen in 1776 met hun oorlog tegen...


De vulkaanweg op Saba, 11.27 uur - Hoe bouw je een weg op een vulkaan

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-09-2015

Sinds 2010 ligt het hoogste punt van Nederland niet meer in Limburg maar op Saba, een onherbergzame en geïsoleerde rots in de Caribische zee. Langs geitenpaden en trappen trokken de inlanders er omhoog, totdat de Sabanen het heft in eigen handen namen, en een onmogelijk weg aanlegden naar de top va...


Het Spoor Terug; Zwarte Soldaten in de Amerikaanse Burgeroorlog, 11.21

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-09-2015

Dit jaar wordt herdacht en gevierd dat 150 jaar geleden een einde kwam aan de Amerikaanse Burgeroorlog (1861 - 1865). Onder andere door de re-enactors van het 54th Massachusetts Infantry Regiment, het onbekende Noordelijke zwarte leger. In historisch uniform vragen de mannen meer aandacht voor de ro...


Vergeten door het vaderland, 11.27 - Indische Nederlanders

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-09-2015

In het Spoor Terug: „Jullie bestaan niet”, over de vergeten groep Indische Nederlanders die nog steeds in Indonesië woont. Ooit werden ze als Nederlander in Nederlands Indië geboren. Ze spraken Nederlands en ze voelden zich ook Nederlander. Maar toen ze na de dekolonisatie van Nederlands Indi...


U wordt door niemand verwacht, deel 4, 11.14 - U wordt door niemand verwacht, deel 4

Luister  

Het Spoor Terug  /  30-08-2015

In het Spoor Terug deel 4 van de serie U wordt Door Niemand Verwacht. Een documentaire reeks die gebaseerd is op de radioserie De Joodsche Questie en het boek U wordt door Niemand Verwacht van Michal Citroen over nasleep van de oorlog voor de joodse overlevenden. Vandaag de aflevering : Oorlogspleeg...


U wordt door niemand verwacht, deel 3, 11.14 - U wordt door niemand verwacht, deel 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-08-2015

'Je moet niet denken dat het in mei 1945 was afgelopen. Een groot deel van de ellende begon toen pas. We waren alles kwijt, het was lastig dat we er weer waren en de Nederlanders hebben zich schunnig gedragen.' Deze opmerking van haar grootvader was voor programmamaker Michal Citroen de aanzet tot e...


U wordt door niemand verwacht, deel 2, 11.15 - U wordt door niemand verwacht, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-08-2015

'Je moet niet denken dat het in mei 1945 was afgelopen. Een groot deel van de ellende begon toen pas. We waren alles kwijt, het was lastig dat we er weer waren en de Nederlanders hebben zich schunnig gedragen.' Deze opmerking van haar grootvader was voor programmamaker Michal Citroen de aanzet tot e...


U wordt door niemand verwacht, deel 1, 11.18 - U wordt door niemand verwacht, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-08-2015

'Je moet niet denken dat het in mei 1945 was afgelopen. Een groot deel van de ellende begon toen pas. We waren alles kwijt, het was lastig dat we er weer waren en de Nederlanders hebben zich schunnig gedragen.' Deze opmerking van haar grootvader was voor programmamaker Michal Citroen de aanzet tot e...


100 jaar cabaret, deel 4, 11.15 - 100 jaar cabaret, 100 jaar censuur, deel 4

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-08-2015

Afgelopen zomer op 10 augustus overleed onze zeer gewaardeerde collega Lida Iburg. Na een carrière als fotografe en redacteur bij de talkshow van Sonja Barend kwam ze in 1984 in dienst als programmamaker bij de VPRO. Tot haar pensionering maakte Lida Iburg ontelbare prachtige documentaires voor pro...


100 jaar Cabaret, 100 jaar Censuur, deel 3 - Het Spoor Terug, 100 jaar Cabaret, deel 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-07-2015

Afgelopen zomer op 10 augustus overleed onze zeer gewaardeerde collega Lida Iburg. Na een carrière als fotografe en redacteur bij de talkshow van Sonja Barend kwam ze in 1984 in dienst als programmamaker bij de VPRO. Tot haar pensionering maakte Lida Iburg ontelbare prachtige documentaires voor pro...


100 jaar cabaret, deel 2, 11.17 - Het Spoor Terug, 100 jaar cabaret, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-07-2015

Afgelopen zomer op 10 augustus overleed onze zeer gewaardeerde collega Lida Iburg. Na een carrière als fotografe en redacteur bij de talkshow van Sonja Barend kwam ze in 1984 in dienst als programmamaker bij de VPRO. Tot haar pensionering maakte Lida Iburg ontelbare prachtige documentaires voor pro...


100 jaar caberet, deel 1, 11.12 - Het Spoor Terug, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-07-2015

Een vierdelige serie uit 1995 van de verleden jaar overleden VPRO-programmamaakster Lida Iburg over verboden liedjes en teksten uit het cabaret. Beginnend in 1895 bij het eerste optreden van Eduard Jacobs tot aan de dag van vandaag. Waarbij steeds dezelfde drie taboes weer boven komen: God, Seks & O...


Srebrenica, 11.24 - Het Spoor Terug, Srebrenica

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-07-2015

Het drama van Srebrenica is aanstaande 11 juli alweer 20 jaar oud. En telkens weer blijkt uit nieuw onderzoek dat het ‘falende’ Dutchbat gepiepeld is door hogere machten. Srebrenica wordt natuurlijk ook nog altijd herdacht. Dat gebeurde ook al in 2003, acht jaar na het drama.Wijlen Gerard Legebe...


De Tour de France van 1954, 11.24 - De Tour van 1954

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-06-2015

Volgende week start de Tour in Utrecht. Dat ooit, in 1954, de tour ook begon in Nederland is min of meer vergeten geschiedenis. En toch was dat het geval. De tour startte dat jaar vanuit het Olympisch Stadion in Amsterdam. Het was de eerste keer dat de Ronde van Frankrijk niet in Frankrijk begon. Ne...


Noordenbergkwartier in Deventer - Stadsvernieuwing in Deventer

Luister  

Het Spoor Terug  /  21-06-2015

Actie om het NoordenbergkwartierHalf ontvolkt, veel dichtgetimmerde en verkrotte woningen, waarvan er al heel wat zijn platgegooid. Zo ziet het Noordenbergkwartier in Deventer er in 1975 uit. Als het aan het gemeentebestuur ligt, maakt de ooit zo populaire volksbuurt met z’n steegjes en kleine win...


Emmaus, deel 2, 11.24 - Over de woon- en werkgemeenschap Emmaus

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-06-2015

Emmaus, deel 2: Van de priester en de baronesIn varkensstallen bij het kasteel van barones Gabriëlle Van Zuylen van Nyevelt in Haarzuilens begint eind 1966 de eerste Nederlandse Emmaus-woonwerkgemeenschap. De Emmaus-beweging was eind jaren veertig in Frankrijk opgericht door de bezielde priester Ab...


Emmaus, deel 1, 10.24 - De leefgemeenschap Emmaus, de geschiedenis

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-06-2015

Van de priester en de baronesAls in 1954 de daklozen in Parijs op straat doodvriezen, doet priester Abbe Pierre een wanhoopskreet uitgaan via Radio Luxembourg en Le Figaro. Vanuit heel Europa stromen vrijwilligers toe om te helpen. Zo raakt Liesbeth Wilken betrokken bij de Emmaus-beweging van Abbe P...


De VOC en de Banda-eilanden - VOC en de Banda eilanden

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-05-2015

In 1994 zond Het Spoor Terug "De Loffelijcke Compagnie", een serie van 14 documentaires over de geschiedenis van de VOC. In deel 4 werd de geschiedenis van de Banda-eilanden verteld, de Molukse archipel waar de nootmuskaat en de foelie vandaan kwam. Drieëneenhalve eeuw na het uitmoorden van de plaa...


Normaal, 11.21 - De bandleden zelf over begin en succes

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-05-2015

Veertig jaar geleden is het dat Normaal zijn zegetocht door Nederland begon. En dat ging met veel kabaal, een stukgetrapte spiegel in de kleedkamer, een suppoost bij het hek die uit de Opel Commodore nog hoort roepen: 'Aan de kant, Adolf' en een helse blik van de leadzanger in de camera. Ben Jolink...


Cuba, 11.25 - De revolutionairen van toen !

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-05-2015

Jong, mooi en idealistisch trokken zij ten strijde tegen de dictatuur, de Cubaanse studenten die in de jaren vijftig de revolutie ontketenden. Inmiddels zijn ze hoogbejaard, maar het waren de mooiste jaren van hun leven.Emeritus Latijns-Amerikastudies Dirk Kruijt interviewde oud-strijders van de Cub...


De Helm - Duitse helm gevonden, wie was de eigenaar ?

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-05-2015

Op de laatste oorlogsdag werd zwaar gevochten in het Friese dorp Ureterp. Een Duitse helm bleef achter bij de dorpsarts, grootvader van radiomaker Marten Minkema. In de helm staat een naam: Anton Schubert. Wie was hij, en wat gebeurde er precies op die bloedige bevrijdingsdag, een reconstructie


De Oorlogskoningin, deel 6 (en slot) - De Oorlogskoningin, 6 en slot

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-04-2015

Wilhelmina in Londen, ’40-‘45’. De verhalen over haar onverzettelijkheid zijn legio. Ze was, zou Churchill hebben gezegd, de enige kerel in het Nederlandse kabinet. Maar was ze nou visionair, onafhankelijk, flink en dapper, of liep ze met haar koppigheid vooral de ministers voor de voeten? Tom...


De Oorlogskoningin, deel 5 - Wilhelmina's Oorlog, 5

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-04-2015

Wilhelmina in Londen, ’40-‘45’. De verhalen over haar onverzettelijkheid zijn legio. Ze was, zou Churchill hebben gezegd, de enige kerel in het Nederlandse kabinet. Maar was ze nou visionair, onafhankelijk, flink en dapper, of liep ze met haar koppigheid vooral de ministers voor de voeten? Tom...


Oorlogskoningin, deel 5

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-04-2015

Oorlogskoningin is een zesdelig radio-drama, uitgezonden in het VPRO radioprogramma OVT.


De Oorlogskoningin deel 4 - De Oorlogskoningin, 4

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-04-2015

Wilhelmina in Londen, ’40-‘45’. De verhalen over haar onverzettelijkheid zijn legio. Ze was, zou Churchill hebben gezegd, de enige kerel in het Nederlandse kabinet. Maar was ze nou visionair, onafhankelijk, flink en dapper, of liep ze met haar koppigheid vooral de ministers voor de voeten?Toma...


Oorlogskoningin, deel 4

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-04-2015

Oorlogskoningin is een zesdelig radio-drama, uitgezonden in het VPRO radioprogramma OVT.


De Oorlogskoningin, deel 3 - De Oorlogskoningin, deel 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-04-2015

Wilhelmina in Londen, ’40-‘45’. De verhalen over haar onverzettelijkheid zijn legio. Ze was, zou Churchill hebben gezegd, de enige kerel in het Nederlandse kabinet. Maar was ze nou visionair, onafhankelijk, flink en dapper, of liep ze met haar koppigheid vooral de ministers voor de voeten?Toma...


Oorlogskoningin, deel 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-04-2015

Oorlogskoningin is een zesdelig radio-drama, uitgezonden in het VPRO radioprogramma OVT.


De Oorlogskoningin, deel 2 - De Oorlogskoningin, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-03-2015

Wilhelmina in Londen, ’40-‘45’. De verhalen over haar onverzettelijkheid zijn legio. Ze was, zou Churchill hebben gezegd, de enige kerel in het Nederlandse kabinet. Maar was ze nou visionair, onafhankelijk, flink en dapper, of liep ze met haar koppigheid vooral de ministers voor de voeten? Tom...


De Oorlogskoningin deel 1 - De Oorlogskoningin, 1, radio-drama

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-03-2015

Wilhelmina in Londen, ’40-‘45’. De verhalen over haar onverzettelijkheid zijn legio. Ze was, zou Churchill hebben gezegd, de enige kerel in het Nederlandse kabinet. Maar was ze nou visionair, onafhankelijk, flink en dapper, of liep ze met haar koppigheid vooral de ministers voor de voeten? Tom...


Carboon en de Mijnen, deel 2 - Mijnliedjes en Mijnverhalen, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-03-2015

Ze zongen ‘Witste nog koempel’ en ‘D’r leste koempel deet de lamp oet’. En ze hadden succes. Omdat iedereen de liedjes kende en iedereen de harde tijd in de mijnen gaarne met een beetje romantiek verzacht zag. We hebben het over de Zuid Limburgse muziekgroep Carboon. Documentairemaker Gera...


De Mijnen deel 1, 11.24 - Mijnliedjes en Mijnverhalen, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-03-2015

Ze zongen ‘Witste nog koempel’ en ‘D’r leste koempel deet de lamp oet’. En ze hadden succes. Omdat iedereen de liedjes kende en iedereen de harde tijd in de mijnen gaarne met een beetje romantiek verzacht zag. We hebben het over de Zuid Limburgse muziekgroep Carboon. Documentairemaker Gera...


De Madgermanes, 11.23 - Mozambikanen die in de DDR gingen werken

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-03-2015

Op een onooglijk plein in het centrum van Maputo wappert een grote DDR-vlag. Dit is het startpunt voor de wekelijkse demonstratie van de Madgermanes: de Mozambikaanse contractarbeiders die in de jaren tachtig naar de DDR werden uitgezonden. Al vierentwintig jaar proberen zij het nooit uitbetaalde de...


Gaswinning Groningen, deel 1 - Groningen en het aardgas, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-02-2015

Groningen lijdt onder de gaswinning. Dat is genoegzaam bekend. Maar ooit leefden de Groningse dorpen op, dankzij het aardgas. Het gas bracht er in de jaren zestig vrede, geluk en welvaart. Slochteren werd van niemandsdorp tot het bekendste dorp van Nederland. En zo was er meer dat Groningen ten goed...


Hendrik Werkman - Kunstenaar en verzetsman Hendrik Werkman

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-02-2015

Drie dagen voordat de geallieerden het noorden zouden bevrijden werd Hendrik Werkman door de SD gefusilleerd in de bossen van Bakkeveen. De kunstenaar en verzetsman, die geloofde dat zijn beste werk nog moest komen, stierf aldus een voortijdige dood.In dit Werkmanjaar -- met exposities in Groningen...


De Hongerwinter, deel 4 - De Hongerwinter, deel 4

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-02-2015

In het Spoor Terug, De Hongerwinter, 4/4, het laatste deel van de vierdelige serie over de Hongerwinter, de winter van 1944/1945, toen meer dan 22 duizend landgenoten in het westen van Nederland omkwamen. Met gesprekken uit een eerdere serie van dertig jaar geleden. U hoort onder andere stemmen van...


De Hongerwinter, 3 - De Hongerwinter, deel 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-01-2015

In het Spoor Terug deel drie van de vierdelige serie over de Hongerwinter, de winter van 1944/1945, toen meer dan 22 duizend landgenoten in het westen van Nederland omkwamen. Met gesprekken uit een eerdere serie van dertig jaar geleden. U hoort onder andere stemmen van geïnterviewden die heel oud z...


De Hongerwinter, 2 - De Hongerwinter, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-01-2015

In het Spoor Terug het tweede deel van de vierdelige serie over de Hongerwinter. Die dramatische winter van 1944/1945 toen meer dan 22 duizend landgenoten in het westen van Nederland omkwamen van de honger. U hoort onder andere stemmen van geïnterviewden die heel oud zijn of inmiddels overleden uit...


De Hongerwinter, deel 1 - De Hongerwinter, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-01-2015

In het Spoor Terug. De Hongerwinter, deel 1. Vier weken lang een serie over de Hongerwinter van 70 jaar geleden, gemaakt door Michal Citroen. In die winter van 1944/1945 kwamen meer dan 22.000 22 Nederlanders vooral in het westen van het land om van de honger. De serie is een "remake" van de alleree...


Het Heckrund

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-12-2014

Hitlers favoriete koeienIn de Oostvaardersplassen lopen wilde Heckrunderen. Het zijn de nazaten van een kudde die ooit begin vorige eeuw is gefokt met de bedoeling het oerrund (uitgestorven sinds 1627) terug te krijgen. Een project van de broers Heinz en Luts Heck, beide dierentuindirecteur. Luts wa...


OVT 2014-12-28, 11.00-12.00 2e uur helemaal

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-12-2014

Juliana in Speeches en het Heckrund in Het Spoor Terug


2014-11-16, OVT 11.23 Spoor Terug Tante Ankie

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-11-2014

Het Spoor Terug, Tante AnkieIn de familie werd altijd met ontzag gesproken over Ankie Stork, de oudtante van schrijver Jaap Scholten. Het had iets te maken met de oorlog, maar wat precies, dat was lange tijd onduidelijk. Er werd niets over gezegd. Tijdens het schrijven van zijn boek ‘Horizon City...


OVT 2014-11-09, 11.25 Het Spoor Terug, Kinderdorp Neerbosch, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-11-2014

Het Spoor Terug,  Kinderdorp NeerboschEr woonden altijd al weesjes en voogdijkinderen, en daar kwamen in de oorlog ook nog eens honderden Engelse militairen bij. Kinderdorp Neerbosch werd anders gezegd tussen 1940 en 1945 ernstig overvraagd. Voor de oorlog telde de instelling meer dan duizend kinde...


2014-11-02, OVT 11.25 Het Spoor Terug - Kinderdorp Neerbosch

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-11-2014

Het Spoor Terug, Kinderdorp Neerbosch. Er woonden altijd al weesjes en voogdijkinderen en daar kwamen in de oorlog ook nog eens honderden Engelse militairen bij. Kinderdorp Neerbosch werd anders gezegd tussen 1940 en 1945 ernstig overvraagd. Voor de oorlog telde de instelling meer dan duizend kinder...


OVT 2014-09-28, 11.23 Het Spoor Terug, Ernest Hemingway, Mannen met baarden

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-09-2014

In Het Spoor Terug: ‘Mannen met baarden’Bij look-a-likes denk je aan Michael Jackson, Elvis Presley of Marylin Monroe. Niet aan Ernest Hemingway. Toch bestaat 'ie: de Hemingway look-a-like contest. Ieder jaar verzamelen 150 mannen zich in het zuidelijkste puntje van Florida om te strijden om de...


OVT 2014-09-14, 11.23 Het Spoor Terug, De Koningin van Korido, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-09-2014

Eind jaren veertig wisten we het nog heel zeker: de Papoea’s moesten worden ontwikkeld en beschaafd. Ze moesten zogezegd worden opgevoed tot mens. Dat was in elk geval het doel van de ‘Jongens Vervolg School', gesticht door een overtuigde zendeling, eind jaren veertig.Documentairemaakster Sterre...


2014-09-07, OVT Het Spoor Terug: Spionnenschool Harderwijk

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-09-2014

Het bestond echt: een Spionnenschool op Hollandse bodem, notabene in het Zuiderzeestadje Harderwijk. In zo’n veertig jaar werden er zo’n 25.000 dienstplichtige jongens en zogenoemde KVV’-ers – Kort Verband Vrijwilligers – opgeleid. Ze leerden er alles over de Rus en de Bolsjewiek, om later...


OVT 2014-08-24, Het Spoor Terug, De Bimbobox

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-08-2014

Een documentaire over het aapjesorkest dat je met een kwartje tot leven kon wekken. Een zoektocht naar de wortels en de ziel van de bimbobox. Gemaakt door Marten Minkema.


OVT 2014-07-27, 11.17 Het Spoor Terug, Retour Normandie

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-07-2014

Wim Mol organiseert al 40 jaar historische busreizen naar Normandië. Niet om het militaire oorlogsverhaal te vertellen, maar om de menselijke tragedie te laten zien. Documentairemaker René Oomen was ooit een van de leerlingen van geschiedenisleraar Wim Mol en maakte een reis met hem door de tijd....


OVT 2014-7-20, 10.19 Het Spoor Terug, Floor Wibaut

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-07-2014

Floor Wibaut, ook bekend als de onderkoning van Amsterdam, is nog steeds een van de meest aansprekende Amsterdamse politici van de afgelopen eeuw. Hij ging de geschiedenis in als de sociaal democraat die zorgde dat Amsterdam het mekka werd van de volkshuisvesting. Maar hoe levend is het gedachtegoed...


OVT 2014-07-13, 11.20 Het Spoor Terug, De Bloemendaltapes

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-07-2014

De stem van Philip Bloemendal vaak te horen in OVT door zijn werk voor het Polygoonjournaal. Maar hoe bekend ook zijn geluid, hoe onbekend zijn leven. Philip Bloemendal was een joodse jongen uit de textiel die door onder te duiken de oorlog overleefde, maar bijna zijn hele familie kwijtraakte. Begin...


OVT 2014-07-06, 11.17 Het Spoor Terug, De Bekentenis

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-07-2014

Een verzetsdaad na de oorlog: Daarmee kwam in juni van 2011 de 97 jaar oude vrouw Atie Visser in het nieuws. Atie Visser was tijdens de oorlog verzetsvrouw en lid van een Knokploeg in Leiden. 65 jaar na de daad op 1 maart 1946, bekende zij een moord te hebben gepleegd. Het slachtoffer was de Leidse...


2014-06-29, OVT 11.23 Het Spoor Terug, Jan Rutges, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-06-2014

‘Verdomd, ik heb het Evangelie verkeerd gelezen. Je komt er door in de bak.’ Het is de openingszin van Jan Rutges als hij in juni 1970 wordt geinterviewd door ‘Het Vrije Volk’. De toen 36-jarige missionaris is namelijk door de Braziliaanse militaire dictatuur eerst een aantal weken gevangen...


2014-06-15, OVT Spoor Terug, Albanie

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-06-2014

Het Spoor Terug, Mission Impossible in AlbanieLodewijk Willem Johan Karel Thomson was de eerste Nederlander die op vredesmissie sneuvelde. Het gebeurde in 1914 in Albanie, onder tot nu toe nooit helemaal opgehelderde omstandigheden. In Nederland is hij een kleine, in Albanie een grote held. ‘ Huld...


OVT 2014-06-08, 11.23 Het Spoor Terug, De Aardappel deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-06-2014

We zijn een land van aardappeleters. Het Bintje, de Lekkerlander, de Dore of Malta: er werden bijna theologische debatten gehouden over welke het lekkerst was. Evenzeer werd er gediscussieerd over de vraag hoe de aardappel in kwestie moest worden bereid om hem kruimig te maken danwel vast. Toch kwam...


2014-06-01, OVT 10.24 Spoor Terug, De Aardappel

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-06-2014

We zijn een land van aardappeleters. Het Bintje, de Lekkerlander, de Dore of Malta: er werden bijna theologische debatten gehouden over welke het lekkerste was. Evenzeer werd er gediscussieerd over de vraag hoe de aardappel in kwestie, vastkokend of droogkokend, moest worden bereid: hoe kreeg je de...


OVT 2014-06-01, 11.24 Het Spoor Terug, de Aardappel, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-06-2014

We zijn een land van aardappeleters. Het bintje, de lekkerlander, de Dore of de Malta: er werden bijna theologische debatten gehouden over welke het lekkerst was. Evenzeer werd er gediscussieerd over de vraag hoe de aardappel in kwestie moest worden bereid: vastkokend of droogkokend? En hoe kreeg je...


2014-05-25, 11.25 Het Spoor Terug, De Voorbode

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-05-2014

Op 20 april 1944 ontplofte in het Noorse Bergen een omgebouwd Nederlands vissersbootje dat was volgepakt met dynamiet. Het gevolg: meer dan 160 doden en 5000 gewonden. Hoe kwam de Vlaardingse Voorbode met al die explosieven in Bergen terecht? En was het toeval dat deze omgebouwde vissersboot 70 jaar...


2014-05-18, OVT 11.25 Spoor Terug, Alphonse en de Grote Oorlog, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-05-2014

Het Spoor Terug, Bierbrouwer in de Grote Oorlog, deel 2 De Noord-Franse bierbrouwer Alphonse Froidure werd in 1914 meegesleept in de Grote oorlog. 33 Jaar oud werd hij als vader van vijf kinderen, ’s nachts gemobiliseerd. Hij bracht de oorlog door als frontsoldaat, totdat hij omkwam in de loopgrav...


2014-05-11, OVT 11.30 Het Spoor Terug, Alphonse en de Grote Oorlog, deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  11-05-2014

De Noord-Franse bierbrouwer Alphonse Froidure werd in 1914 meegesleept in de Grote oorlog. Op 33 jarige leeftijd  werd deze  vader van vijf kinderen, gemobiliseerd. Hij bracht de oorlog door als frontsoldaat, totdat hij omkwam in de loopgraven bij Flirey. Froidure liet een velddagboek en vele brie...


OVT 2014-05-04 Het Spoor Terug, Oorlogsherinneringen in Huis

Luister  

Het Spoor Terug  /  04-05-2014

Het verhaal van de families Blok en Bloch En dan opeens vind je een dagboek, paspoort of fotoalbum. Achter het behang, in een vergeten kast of in een oude hoek op zolder ligt de oorlog of een verder verleden verborgen. Het huis verraadt het, doorgaans,  pas na jaren, bij een toevallige verbouwing o...


2014-04-20, OVT 11.18 Het Spoor Terug: Jesus Christ Superstar

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-04-2014

Het Spoor Terug, Superstar Jesus Gierende gitaren, schaars geklede danseressen en een suikerzoete blonde flowerpower-Jezus. Oftewel: de film ‘Jesus Christ Superstar’ uit 1973. OVT-redacteur Laura Stek vergaapte zich als jong meisje aan Ted Neeley-Jezus. Ruim veertig jaar later zocht ze de acteur...


Tolstoj

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-01-2014

Een historisch verantwoord hoorspel In 1896 trekt de eerste Nederlandse dienstweigeraar, de socialist Johan van der Veer, de aandacht in binnen- en buitenland. Ook de beroemde Russische schrijver en filosoof Lev Tolstoj is onder de indruk van de daad van Van der Veer. Er ontstaat een vriendschappeli...


Het rampjaar 1672 (dl.2)

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-12-2013

Het Spoor terug: Het rampjaar 1672 (dl.2) Een eeuw nadat de geuzen den Briel innamen en de strijd voor onafhankelijkheid begon, dreigde er al weer een eind te komen aan de Verenigde Nederlanden. In dit jaar waarin de jonge republiek werd aangevallen door Engelse, Franse en Duitse buren, was de ontre...


Het rampjaar 1672 (dl. 1)

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-12-2013

Het Spoor terug: Het rampjaar 1672 (dl. 1) Een eeuw nadat de geuzen den Briel innamen en de strijd voor onafhankelijkheid begon, dreigde er al weer een eind te komen aan de Verenigde Nederlanden. In dit jaar waarin de jonge republiek werd aangevallen door Engelse, Franse en Duitse buren, was de ontr...


André Loor, dl. 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-12-2013

In het Spoor terug het tweede deel van een portret van de deze week overleden Surinaamse historicus André Loor Zijn recente boek André Loor vertelt… Suriname 1850-1950 was in een paar dagen uitverkocht. Wie is deze populaire Surinaamse historicus? André Loor, inmiddels 82 jaar en een afstammeli...


André Loor, dl. 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-12-2013

Zijn recente boek André Loor vertelt… Suriname 1850-1950 was in een paar dagen uitverkocht. Wie is deze populaire Surinaamse historicus? André Loor, inmiddels 82 jaar en een afstammeling van de eerste boeroe immigranten, heeft hij zijn leven gewijd aan het beschrijven van de geschiedenis van zij...


Posttraumatisch stresssyndroom, dl. 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-12-2013

Het Spoor terug: Mannen huilen niet. De Griekse held Ajax pleegde zelfmoord nadat hij in een flashback aan de oorlog een kudde schapen had aangevallen. Tegenwoordig had hij wellicht gediagnosticeerd kunnen worden met PTSS: posttraumatisch stresssyndroom. Eeuwenlang werd er geen enkele aandacht beste...


Posttraumatisch stresssyndroom, dl. 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-11-2013

De Griekse held Ajax pleegde zelfmoord nadat hij in een flashback aan de oorlog een kudde schapen had aangevallen. Tegenwoordig had hij wellicht gediagnosticeerd kunnen worden met PTSS: posttraumatisch stresssyndroom. Eeuwenlang werd er geen enkele aandacht besteed aan oorlogstrauma's. Tijdens de Am...


1973: De Oliecrisis, dl. 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-11-2013

40 Jaar geleden: Geheime wapenleveranties, gordijnen dicht, kachel laag, benzine op de bon en de autoloze zondag. Hoe Nederland verzeilde in een crisis die het kleine land schokte en de ouderwetse gezelligheid even terugbracht. Een reconstructie met de voornaamste nog levende betrokkenen zoals Ruud...


1973: De Oliecrisis, dl. 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-11-2013

40 Jaar geleden: Geheime wapenleveranties, gordijnen dicht, kachel laag, benzine op de bon en de autoloze zondag. Hoe Nederland verzeilde in een crisis die het kleine land schokte en de ouderwetse gezelligheid even terugbracht. Een reconstructie met de voornaamste nog levende betrokkenen zoals Ruud...


De Wadden - Deel 4

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-11-2013

Voor veel Nederlanders zijn de Waddeneilanden een soort binnenlands buitenland. Niet alleen omdat er een zeereisje nodig is om er te komen, maar ook omdat het lijkt alsof er net iets andere regels gelden dan op het vasteland. Is dat een moderne illusie van de badgast? Of heeft die afzijdigheid een l...


De Wadden - Deel 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-10-2013

Voor veel Nederlanders zijn de Waddeneilanden een soort binnenlands buitenland. Niet alleen omdat er een zeereisje nodig is om er te komen, maar ook omdat het lijkt alsof er net iets andere regels gelden dan op het vasteland. Is dat een moderne illusie van de badgast? Of heeft die afzijdigheid een l...


De Wadden - Deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-10-2013

Voor veel Nederlanders zijn de Waddeneilanden een soort binnenlands buitenland. Niet alleen omdat er een zeereisje nodig is om er te komen, maar ook omdat het lijkt alsof er net iets andere regels gelden dan op het vasteland. Is dat een moderne illusie van de badgast? Of heeft die afzijdigheid een l...


De Wadden - Deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-10-2013

Voor veel Nederlanders zijn de Waddeneilanden een soort binnenlands buitenland. Niet alleen omdat er een zeereisje nodig is om er te komen, maar ook omdat het lijkt alsof er net iets andere regels gelden dan op het vasteland. Is dat een moderne illusie van de badgast? Of heeft die afzijdigheid een l...


Diplomaat van de Tsaar, deel 2: 1983-1958

Luister  

Het Spoor Terug  /  29-09-2013

Het Spoor terug: Diplomaat van de Tsaar, deel 2: 1983-1958 Als in 1917 in Rusland de revolutie uitbreekt leidt dat het einde in van het Tsaristisch gezantschap in Den Haag. Wat gebeurde er met de diplomaten die land en baan kwijtraakten? Een tweeluik over Paul Poustochkine, de laatste diplomaat, en...


Diplomaat van de Tsaar, deel 1: 1913-1918

Luister  

Het Spoor Terug  /  22-09-2013

Als in 1917 in Rusland de revolutie uitbreekt leidt dat het einde in van het Tsaristisch gezantschap in Den Haag. Wat gebeurde er met de diplomaten die land en baan kwijtraakten? Een tweeluik over Paul Poustochkine, de laatste diplomaat, en over klein Rusland in Den Haag Samenstelling Djoeke Veening...


100 jaar het Antoni van Leeuwenhoek, deel 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  15-09-2013

Het Spoor terug: 100 jaar het Antoni van Leeuwenhoek, deel 2 Een sluipmoordenaar, zo werd kanker 100 jaar geleden gezien. Het was een ziekte omgeven met mysterie en men schreef het toe aan kwade dampen, depressies en infecties. Het woord kanker werd niet uitgesproken, het bleef bij 'K'. En toch ware...


100 jaar Nederlands Kanker Instituut / Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, dl. 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  08-09-2013

Het Spoor terug: 100 jaar Nederlands Kanker Instituut / Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis (NKI/ AVL), deel 1 van een tweeluikEen sluipmoordenaar, zo werd kanker 100 jaar geleden gezien. Het was een ziekte omgeven met mysterie en men schreef het toe aan kwade dampen, depressies en infecties. Het woor...


Leven met Ramona

Luister  

Het Spoor Terug  /  01-09-2013

Het verhaal van Riem de Wolff die onlangs 70 jaar werd. Samen met broer Ruud vormde hij vanaf 1959 het duo de Blue Diamonds. Na het overlijden van zijn broer ging Riem alleen door, met al meer dan vijftig jaar de wereldhit Ramona op het repertoire. Samenstelling: Paul van der Gaag


Rahel Mengelberg

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-07-2013

‘Russische aarde, Hollandse dromen. Rusland door Nederlandse ogen’. In dit Rusland jaar, driehonderd jaar na het begin van de diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Rusland, een 8 delige zomerserie van Hans Olink over Nederlanders in tsaristisch Rusland en de Sovjet-Unie. Geselecteerd uit...


Heimwee. Ziek van verlangen, dl. 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  30-06-2013

Het Spoor terug: Heimwee. Ziek van verlangen Heimwee is een veelzijdige en verrassende emotie, die de mens ingrijpend kan beïnvloeden maar ook terug te vinden is in muziek, poëzie en schilderkunst. Heimwee heeft zich in de loop der eeuwen ontwikkeld van de ernstige Zwitserse ziekte tot een verlang...


Heimwee. Ziek van verlangen, dl. 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-06-2013

Het Spoor terug: Heimwee. Ziek van verlangen Heimwee is een veelzijdige en verrassende emotie, die de mens ingrijpend kan beïnvloeden maar ook terug te vinden is in muziek, poëzie en schilderkunst. Heimwee heeft zich in de loop der eeuwen ontwikkeld van de ernstige Zwitserse ziekte tot een verlang...


Zesdaagse Oorlog, dl. 2

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-06-2013

Het Spoor terug: Nederlandse Vrijwilligers tijdens de Zesdaagse oorlog In juni 1967 vertrokken ruim honderd Nederlandse vrijwilligers naar Israël tijdens de Zesdaagse Oorlog om daar de plekken op te vullen van de gemobiliseerde soldaten Wie waren zij? Joden en niet-joden; studenten en medici; ideal...


Zesdaagse oorlog, dl. 1 - VPRO, 9 juni 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  09-06-2013

In juni 1967 vertrokken ruim honderd Nederlandse vrijwilligers naar Israël tijdens de Zesdaagse Oorlog om daar de plekken op te vullen van de gemobiliseerde soldaten Wie waren zij? Joden en niet-joden; studenten en medici; idealisten of avonturiers? Hun verhalen over de stemming in Nederland in die...


Goudkoorts in de Noordzee - OVT 2 juni 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-06-2013

In de jaren vijftig was Nederland in de greep van een, on-Nederlandse aandoende, goudkoorts. Het goud, met een waarde van zeventig miljoen gulden, zou voor het oprapen liggen in het scheepswrak Renate Leonhardt; een Duitse vrachtschip dat in 1917 voor de kust van Texel werd getorpedeerd door de Enge...


Joseph Pilates

Luister  

Het Spoor Terug  /  26-05-2013

Het Spoor terug:  Joseph Pilates Pilates is een populaire fitness methode, over de hele wereld beoefend door vooral vrouwen in een studio, thuis op een mat met een video aan of als je het je kan veroorloven als Madonna met je persoonlijke trainer. Wat is Pilates en vooral: wie is Pilates? Het Spoor...


‘Amsterdammertjes’ op Texel - OVT 19 mei 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  19-05-2013

Honderden hongerige Amsterdamse kinderen stapten in het voorjaar van 1945 op de boot naar Texel om daar tot rust tot te komen en aan te sterken. Op Texel was eten genoeg en het eiland had tussen mei 1940 en april 1945 weinig te lijden gehad van de oorlog. Maar op 6 april brak een opstand uit. Een ba...


Diplomaat Herman van Roijen - OVT 12 mei 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  12-05-2013

Het Spoor terug: De man die ons van Indië afhielp. Het diplomatenleven van Herman van Roijen Op 6 mei verschijnt de biografie van oud topdiplomaat Herman van Roijen (1905-1991). Aanleiding voor een portret, waarin zijn verhaal verteld wordt door mensen die hem goed hebben gekend. Van Roijen verwier...


175 jaar Artis, dl. 2 - OVT 5 mei 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  05-05-2013

Het Spoor terug: 175 jaar Artis Een tweeluik over de oudste Nederlandse dierentuin in Amsterdam. Artis werd in 1838 opgericht door Gerard Westerman onder het motto Natura Artis Magistra: De natuur is de leermeesteres van kunst. Hoe kwam Artis door de Oorlogsjaren en hoe ontwikkelde Artis zich daarna...


175 jaar Artis, dl. 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  28-04-2013

Het Spoor terug: 175 jaar Artis Een tweeluik over de oudste Nederlandse dierentuin in Amsterdam. Artis werd in 1838 opgericht door Gerard Westerman onder het motto Natura Artis Magistra: De natuur is de leermeesteres van kunst. Artis was in de eerste vijftig jaar van haar bestaan ook een belangrijke...


100 jaar Instiuut Schoevers - OVT 21 april 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  21-04-2013

Het Spoor terug: 100 jaar Instiuut Schoevers 18 april is secretaresse-dag. Een portret van Instituut Schoevers, de particuliere secretaresse-opleiding die dit jaar 100 jaar bestaat. Sinds de oprichting is er veel veranderd: de meisjes hoeven niet meer op de maat van de muziek te tikken en secretares...


Geel, een kolonie van geesteszieken, dl. 2 - OVT 14 april 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  14-04-2013

Het Spoor terug: Geel, een kolonie van geesteszieken Sinds de 13e eeuw worden in de Belgische stad Geel psychiatrische patiënten opgevangen in pleeggezinnen. Een unieke vorm van verpleging in een vrijplaats met internationale allure. Slot van een tweeluik Samenstelling: Hans Olink en Elma Zwart


Geel, een kolonie van geesteszieken - OVT 7 april 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-04-2013

Het Spoor terug: Geel, een kolonie van geesteszieken. Sinds de 13e eeuw worden in de Belgische stad Geel psychiatrische patiënten opgevangen in pleeggezinnen. Een unieke vorm van verpleging in een vrijplaats met internationale allure. Deel 1 van een tweeluik Samenstelling: Hans Olink en Elma Zwart


Geel, een kolonie van geesteszieken

Luister  

Het Spoor Terug  /  07-04-2013

Het Spoor terug: Geel, een kolonie van geesteszieken. Sinds de 13e eeuw worden in de Belgische stad Geel psychiatrische patiënten opgevangen in pleeggezinnen. Een unieke vorm van verpleging in een vrijplaats met internationale allure. Deel 1 van een tweeluik Samenstelling: Hans Olink en Elma Zwart


Mom Wellenstein - OVT 31 maart 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  31-03-2013

Het Spoor terug: Mom Wellenstein E.P. ‘Mom’ Wellenstein is bekend als een van de mensen die zich in dienst van de Nederlandse overheid vanaf het allereerste begin heeft ingezet voor de Europese gemeenschap. Dat was logisch voor de man die als Delftse student in het verzet terecht kwam, wat leidd...


De joodse couturier Max Heymans - OVT 24 maart 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-03-2013

In het Spoor Terug: een portret van de in 1918 geboren joodse couturier Max Heymans, de nestor van de Nederlandse mode. Madame Chanel werd hij genoemd, vanwege zijn liefde voor de Parijse mode en zijn excentrieke verschijning: soms gewoon in spijkerbroek, dan weer in een jurk. Geld was niet belangri...


1913 - Wenen, proefstation voor de ondergang van de wereld

Luister  

Het Spoor Terug  /  17-03-2013

Het Spoor terug: 1913 - Wenen, proefstation voor de ondergang van de wereld In het jaar 1913, het laatste jaar voor de wereldoorlog, noemde de satiricus Karl Kraus Wenen 'het proefstation voor de ondergang van de wereld'. De hoofdstad van het Habsburgse Rijk waar voor het eerst de aardbevingen werde...


40 jaar Vrijwillige Euthanasie in Nederland, dl. 2 - OVT 10 maart 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-03-2013

Het Spoor terug: 40 jaar Vrijwillige Euthanasie in Nederland, dl. 2 Deze maand is het veertig jaar geleden dat de Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie werd opgericht als reactie op het proces tegen de Friese huisarts Postma die haar stervende moeder een dodelijke injectie gaf. In een t...


40 jaar Vrijwillige euthanasie in Nederland, dl. 1 - OVT 3 maart 2013

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-03-2013

Het Spoor terug: 40 jaar Vrijwillige euthanasie in Nederland, dl. 1 Deze maand is het veertig jaar geleden dat de Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie werd opgericht als reactie op het proces tegen de Friese huisarts Postma die haar stervende moeder een dodelijke injectie gaf. In een t...


Portret van de Tsjechische architect/ontwerper Borek Sipek

Luister  

Het Spoor Terug  /  24-02-2013

Twintig jaar geleden, na de deling van Tsjechië en Slowakije (1993), verhuisde de Tsjechische immigrant Borek Sipek vanuit Amsterdam terug naar Praag. Op verzoek van president Havel verliet hij het westen om zijn vaderland na 25 jaar iets terug te geven. Sipek werd verantwoordelijk gemaakt voor de...


Het spoor terug. De Ramp dl. 3

Luister  

Het Spoor Terug  /  10-02-2013


Het spoor terug. De Ramp dl.2

Luister  

Het Spoor Terug  /  03-02-2013


De Ramp deel 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  27-01-2013

Het Spoor terug: De Ramp In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953, deze maand alweer 60 jaar geleden, zorgde een zware Noordwester storm in combinatie met springtij ervoor dat veel dijken van Zeeland, Zuid Holland  en West-Brabant  werden overstroomd of weggevaagd. Een gebied zo groot a...


Gerrit Komrij

Luister  

Het Spoor Terug  /  20-01-2013


Een verdwenen lijk. De moord op Rosa Luxemburg

Luister  

Het Spoor Terug  /  13-01-2013

Het Spoor terug: Een verdwenen lijk. De moord op Rosa Luxemburg. Op 15 januari 1919 werd de Rosa Luxemburg, revolutionaire en oprichter van de Deutsche Kommunistische Partei, samen met haar kompaan Karl Liebknecht, in Berlijn door Vrijkorps-leden vermoord. Sindsdien hangt er een waas van geheimzinni...


25 jaar na de eerste Intifada

Luister  

Het Spoor Terug  /  06-01-2013


Onder Japanners

Luister  

Het Spoor Terug  /  30-12-2012


De Malle Graaf van Rottum (Donough McCarthy) - OVT 23 december 2012

Luister  

Het Spoor Terug  /  23-12-2012

Het Spoor terug: Een reconstructie van de lotgevallen van de Malle Graaf van Rottum. In het voorjaar van 1706 kocht Donough McCarthy, de Ierse graaf van het Clancarty, het eiland Rottumeroog en vestigde zich daar. Clancarty was in 1697 door koning-stadhouder Willem III uit zijn vaderland verbannen....


De loden jaren. dl.2

Luister  

Het Spoor Terug  /  16-12-2012


Gisela May

Luister  

Het Spoor Terug  /  02-12-2012


Koepelgevangenis Breda dl.2

Luister  

Het Spoor Terug  /  25-11-2012


Het Spoor Terug; Koepelgevangenis Breda, dl 1

Luister  

Het Spoor Terug  /  18-11-2012