Podcast Zoeker

ISVW Podcast

ISVW Podcast

Maatschappij & Cultuur  |  50 afleveringen

De ISVW podcast brengt je in aanraking met de belangrijkste filosofie van nu. ISVW brengt diverse filosofie die voor iedereen toegankelijk is.

Erno Eskens over de filosofie van de Lage LandenLuister  

Waar lieten Erasmus en Spinoza zich door inspireren? Hoe dachten filosofen in de Lage Landen over gender, mensenrechten en kolonialisme? En wanneer kwam er voor het eerst echt aandacht voor publieksfilosofie in de Nederlandse academie? Erno Eskens, hoofddocent van de summerschool Denkers en dwalers …

Corrie Haverkort over de kunst van het verstaanLuister  

Tijdens de coronapandemie kwamen we er opeens achter dat zelfs in veilige, vaste bubbels mensen het met elkaar oneens waren. Soms kwamen we zelfs lijnrecht tegenover elkaar te staan. Eén ding hebben we hoe dan ook gemeen: onze roep om verstaan te worden. Hoe kunnen we elkaar begrijpen in plaats van…

Maarten Reesink over dier en mensLuister  

Wat zegt de manier waarop wij andere diersoorten benaderen over ons? Wat zorgt ervoor dat juist de kat en de hond het perfecte gezelschapsdier voor ons is? Wat hebben filosofen eigenlijk gezegd over de verhouding dier-mens? En wordt het tijd dat de mens zichzelf weer als een klein onderdeel van de n…

Nanda van Bodegraven over Het gedachtendierLuister  

Onttovert de wetenschap of betovert ze? Is de wetenschap vriend of vijand voor een zinvolle wereld? Het leven is veel bijzonderder dan we denken. Ons doodnormale doen en laten wordt bijzonder wanneer we het bekijken door een wetenschappelijke bril. Nanda van Bodegraven schreef hierover Het gedachten…

Jabik Veenbaas over Immanuel KantLuister  

Wat kan ik weten? Wat moet ik doen? Waarop mag ik hopen? Wat is de mens? Dit zijn de grote filosofische vragen die Immanuel Kant (1724-1804) stelde. Hoe kwam Kant tot deze vragen en op welke antwoorden kwam hij? Wat is de relevantie van zijn denken voor vandaag de dag? En welke fabeltjes gaan nog al…

Paul van Tongeren over filosofie en politiekLuister  

Hoe kan een filosoof bijdragen aan de lokale politiek? Wat is de rol van dankbaarheid in de politiek? Hoe kunnen we de filosofie van oude Grieken en middeleeuwse denkers toepassen in de maatschappij van nu? In deze aflevering van de ISVW podcast geeft Denker des Vaderlands Paul van Tongeren antwoord…

Marthe Kerkwijk over Anna J. CooperLuister  

Het levensverhaal van Anna J. Cooper is al een boek waard. Geboren in slavernij werd ze een pionier en geleerde van de hoogste soort: ze was de vierde zwarte Amerikaanse vrouw met een PhD, schooldirecteur en bevlogen docent tot haar 95e, en een vooraanstaand activist. In Een stem uit het Zuiden (ver…

Arthur d'Ansembourg over kunstfilosofieLuister  

Hoe kunnen we een weloverwogen oordeel vormen? Wanneer kun je zeggen dat iets mooi is? En wat doen we eigenlijk wanneer we kijken naar kunst? Voor antwoorden kunnen we terecht bij de kunst zelf. Beeldende kunst geeft niet alleen iets te zien, maar bevat bovendien een visueel antwoord op filosofische…

Erno Eskens en Marthe Kerkwijk over 'De kinderen van Chronos'Luister  

Dit jaar verscheen het kinderboek De kinderen van Chronos van Erno Eskens met illustraties van Marthe Kerkwijk. In het verhaal belanden twee kinderen, Laura en Bruno, in het oude Griekenland. Wie is Chronos, de God van de tijd, en van welke mythe is hij bekend? Welke delen van het boek zijn echt geb…

Joyce Pijnenburg over 'Pen, bed en habijt. Drie vrouwen over gender, seks en redelijkheid'Luister  

Eeuwen voor de eerste feministische golf vroegen vrouwen zich hardop af wat redelijkheid inhoudt in een cultuur gebaseerd op genderverschillen. In Pen, bed en habijt presenteert Joyce Pijnenburg drie protofeministen: Christine de Pizan vocht tegen de dubbele moraal voor mannen en vrouwen in de liefd…

Jan Dirk Imelman over 'De verweesde school'Luister  

Wanneer is het juiste moment om een kind iets te leren? Wanneer kun je het beste de brug slaan tussen een thuissituatie en de maatschappij? En in hoeverre moet een kind onderwijs genieten op hun eigen niveau en tempo? In De verweesde school beschrijven onderwijsexperts Jan Dirk Imelman en Jos de Mö…

Eric Koenen over 'Samen slim. Hoe collectieve intelligentie ons gaat redden'Luister  

Is het werkelijk zo dat samenwerken op zich het antwoord is voor al onze problemen? Het tegendeel is soms waar: samen maken we enorm grote fouten. We denken namelijk heel veel dingen te weten, terwijl ze eigenlijk niet kloppen. Om ons naar een oplossing te sturen kijkt Eric Koenen, auteur van Samen …

Thomas Heij over George OrwellLuister  

Waarin schuilen de verlokkingen van het nationalisme en het fascisme? Wat kun je doen om je eigen schrijfstijl te verbeteren? En hoe zet je de beste kop thee? Op al deze vragen heeft George Orwell een antwoord. Wat dreef Orwell om essays te schrijven over zulke uiteenlopende onderwerpen? En welke le…

Dennis de Gruijter over het stoïcismeLuister  

De stoïcijnse filosofie is een deugdethiek, waarin het ontwikkelen van een wijs, rechtvaardig, moedig en zelfbeheerst karakter centraal staat. De stoa helpt je om antwoord te geven op essentiële, universele levensvragen. Denk bijvoorbeeld aan: Wat ben ik verplicht aan mezelf en aan anderen? Wat is…

Erik Kaptein over 'Rechtsgelijkheid voor de natuur'Luister  

De levende, niet-menselijke natuur verdient net als wij rechten. Sterker nog, de rechten van de natuur zijn essentieel voor onze overleving. In Rechtsgelijkheid voor de natuur vergelijkt Erik Kaptein de huidige situatie van de natuur met die van boeren, burgers en buitenlui tijdens de Franse Revolut…

Arthur Veenstra over Sartre en 'Het primaire waarom'Luister  

In de wetenschap ligt de nadruk op het idee dat we leven in een materialistische wereld. We zouden een verzameling van atomen zijn, volledig bepaald door vastgezette natuurwetten. Maar is dat alles? Arthur Veenstra beschrijft in Het primaire waarom aan de hand van Sartre de essentie van ons bewustzi…

Klaas Rozemond over 'Het zelfgekozen levenseinde'Luister  

Moeten we de wens tot euthanasie van mensen met dementie verwezenlijken? Wanneer zien we iemands lijden als groot genoeg om euthanasie of zelfdoding toe te laten? En mag een arts dat überhaupt wel, iemand assisteren op de weg naar zelfdoding en euthanasie? Klaas Rozemond, auteur van Het zelfgekozen…

Annette Nobuntu Mul over Ubuntu en IndabaLuister  

'If you want to go fast, go alone. If you want to go far, go together.' - Nelson Mandela. In de westerse wereld ligt de nadruk vaak op eigenbelang. Wat levert het mij op? Waarom zou ik iets doen voor een ander? In de ubuntu-filosofie bekijkt men dat anders: ik ben omdat wij zijn. Annette Nobuntu Mul…

25 jaar Jan Flameling bij ISVW!Luister  

Jan Flameling viert in 2021 zijn 25 jarig jubileum bij de Internationale School Voor Wijsbegeerte! Hoe kwam hij op Landgoed ISVW terecht en hoe zag deze er op dat moment uit? Welke filosofie is volgens hem belangrijk voor het heden? Wat is narratieve systeemtherapie en hoe kunnen wij hier ons voorde…

Jan Terlouw over politiek, saamhorigheid en vertrouwenLuister  

Jan Terlouw zet zich onvermoeibaar, met veel passie en optimisme, in voor de toekomst van de generaties na ons. Hij strijdt voor een politiek die zowel profiteert van een sterke regering als een onafhankelijke burger. Hoe is hij in de politiek terechtgekomen? Wat maakt hem volgens hemzelf een libera…

Maurice van Turnhout en Matijs van de Kerkhof over 'Lichtstadfamilie: Kameraden'Luister  

In de graphic novel Lichtstadfamilie. Kameraden (1968-1972) van Maurice van Turnhout en Matijs van de Kerkhof maken we kennis met de fictieve arbeidersfamilie Hultermans, waarvan zoon Frans zich aansluit bij de Rode Jeugd. Wie waren de Rode Jeugd? Welke plek nemen zij in in de geschiedenis van Eindh…

Rico Sneller over het raadsel SocratesLuister  

Hoeveel Socratessen bestaan er? Als je Nietzsche, Hegel, Derrida en vele anderen leest, lees je net zoveel Socratessen als filosofen. Hoe komt dit? En hoe komt het dat al die Socratessen geloofwaardig zijn? Dat is het raadsel Socrates. In de nieuwe aflevering van de ISVW podcast spreekt Rico Sneller…

Wil Heeffer over Enrique Dussel en Latijns-Amerikaanse filosofieLuister  

Enrique Dussel is een van de belangrijkste denkers van onze tijd. Met zijn bevrijdingsfilosofie levert hij kritiek op het kolonialisme en imperialisme en stuurt hij ons naar een ethiek op basis van ecologisch denken. Wil Heeffer schreef over Dussels gedachtegoed het boek De bevrijdingsfilosoof (ISVW…

Ellen Boleij over Hannah Arendt en overheidsbeleidLuister  

Wat kan de filosofie van Hannah Arendt betekenen voor de uitvoering van overheidsbeleid? Kunnen we onze functie en onze persoon verenigen op de werkvloer? En wat zou er gebeuren als we protocollen minder bepalend maken, en ruimte maken voor het handelen van het individu? Ellen Boleij, auteur van Een…

Michel Dijkstra over Wu Wei, Ubuntu, Buen VivirLuister  

De westerse filosofie is een vreemde eend in de bijt. Levenskunsten uit de rest van de wereld hebben namelijk een holistisch mens- en wereldbeeld. Wat houdt dit in? Wat kunnen we leren van de oosterse, Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse filosofietradities over de netwerkgedachte, het zoeken zonder vooro…

Gert Jan Roskammer over Ezra Pound en cancel cultureLuister  

Kunnen we films en teksten die niet meer in onze tijdsgeest passen nog kijken en lezen? Gert Jan Roskammer, redacteur bij ISVW, stelde deze vraag tijdens de summerschool ‘Foute denkers’ aan de hand van een van de controversieelste auteurs van de 20e eeuw: Ezra Pound. Wat maakt Ezra Pound zo moei…

Dianne Sommers over Chinese filosofieLuister  

In juli 2021 vindt op Landgoed ISVW het Karel van der Leeuw herdenkingsweekend plaats: Chinese filosofie, met bijdragen van Dianne Sommers, Burchard Jan Mansvelt Beck, Jan Bor en Jan De Meyer. In deze aflevering van de ISVW podcast praat Dianne Sommers, filosoof en klassiek Chineesexpert, ons bij ov…

Ramon Hagedoorn over 'Het Bijeffect'Luister  

In de samenleving van nu ligt de nadruk op grootschalig samenwerken. We doen bijna niet anders meer, maar zijn we er eigenlijk wel goed in? We gaan er op z’n best onwennig mee om. Volgens Ramon Hagedoorn kunnen we veel leren van het samenwerken van bijen; grootschalig samenwerken doen ze al miljoe…

Kristof Van Rossem over het filosofisch gesprekLuister  

Op welke manier hou je gesprekken licht, speels en toch diepgaand? Hoe stel je de juiste vraag, met de juiste woorden, op het juiste moment? Een goed filosofisch gespreksleider weet precies hoe je de juiste snaar raakt bij een gesprekspartner. Over juiste snaren gesproken: een filosofisch gesprek he…

Christien Brinkgreve over 'Taalkracht'Luister  

‘Taal is niet onverschillig.’ We worden omgeven en gevormd door taal. Soms hebben we niet eens door hoe groot de invloed van ons populaire taalgebruik is. Hoe zorgt taal voor sociale verandering? Hoe raakt een woord beladen? En hoe gevaarlijk is de taal in het beïnvloeden van ons alledaagse lev…

Carlo Hover over Wortels van LevenskunstLuister  

Deze oud-Chinese tekst kan ons vandaag veel leren over leven, werken en besturen: Wortels van levenskunst. In aflevering 20 van de ISVW podcast spreekt vertaler Carlo Hover over het belang van de klassieke aforismen van Hong Zicheng. Wat is de geschiedenis van deze tekst? Waarom zouden bestuurders e…

Thomas Heij over Berlins 'De egel en de vos'Luister  

Wat betekent het om een egel of een vos te zijn? In aflevering 19 van de ISVW podcast geven we samen met Thomas Heij, filosoof en vertaler, aandacht aan De egel en de vos van Isaiah Berlin. Wat bedoelde Berlin met zijn onderscheid tussen egels en vossen? Is het mogelijk om dat onderscheid altijd te …

Marlou van Paridon over het socratisch gesprekLuister  

Het socratisch gesprek: een gespreksvorm die door de eeuwen heen actueel is gebleven. In aflevering 18 van de ISVW podcast spreekt Marlou van Paridon, auteur van Socratisch gesprek voor beginners (ISVW Uitgevers, 2018), over de geijkte gespreksmethode. Hoe is de methode veranderd sinds Socrates? Wat…

Brenda Raa over filosoferen met kinderenLuister  

Wil een giraffe dansen? In aflevering 17 van de ISVW podcast laat Brenda Raa zien dat die vraag absoluut niet betekenisloos is. Sterker nog, het is een perfecte vraag om filosofie te introduceren aan kinderen. Brenda Raa organiseert maandelijks het Kidscafé op Landgoed ISVW, gelijktijdig met het Fi…

Jan Bransen over Gevormd of vervormdLuister  

We leven in een cultuur van meetbare kennis. We lijken alleen maar naar school te gaan om een toets te kunnen halen. In aflevering 16 van de ISVW podcast is het woord aan Jan Bransen, hoogleraar filosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In zijn boek Gevormd of vervormd? (ISVW Uitgevers, 201…

Maarten van Buuren over de politieke SpinozaLuister  

In aflevering 15 van de ISVW podcast spreekt Maarten van Buuren over de grensverleggende filosofie van Spinoza. Hoe wist Spinoza de Nederlanden visie te geven op de toekomst? Hoe is zijn grensverleggende filosofie over Europa verspreid? En op welke denkwegen kan Spinoza ons ook vandaag nog zetten? M…

Laurens ten Kate over Michel FoucaultLuister  

Een van de invloedrijkste Franse denkers, Michel Foucault, ging in De woorden en de dingen op zoek naar de uithoeken van het bestaan van de moderne mens. In aflevering 14 van de ISVW podcast vertelt kenner Laurens ten Kate over Foucault en de paradoxale verhouding tussen moderniteit en postmodernite…

Moïra Müller over Griekse mythologieLuister  

Wat leert de Griekse mythologie ons over de coronacrisis? Hoe gaan wij als mens om met onze onzekerheid en wat doen we met de duivelse dilemma's die we soms op moeten lossen? In aflevering 13 van de ISVW podcast laat Moïra Müller zien wat de Griekse mythologie ons kan bieden. Moïra is verbonden a…

Jannah Loontjens over vrijheid, waarheid en liefdeLuister  

In aflevering 12 van de ISVW podcast spreekt Jannah Loontjens over vrijheid, waarheid, liefde: woorden die veel kunnen betekenen, en in de geschiedenis van de filosofie vaak van betekenis zijn veranderd. Wat betekenen deze woorden nu? En hoe verhouden wij ons tot deze concepten? In de ISVW podcast b…

Karim Benammar over leven in overvloedLuister  

Hoe kunnen we onze huidige uitdagingen, zoals de ecologische crisis en de kloof tussen rijk en arm, benaderen vanuit een perspectief van overvloed? Kunnen we een omslag maken van nemen naar geven? In aflevering 11 van de ISVW podcast spreken we met Karim Benammar. Hij is een filosoof gespecialiseerd…

Ype de Boer over Nietzsche, Foucault en AgambenLuister  

Welke definities hebben we gegeven aan het mens zijn? En wat gebeurt er als we de grenzen van ons traditionele denken over het mens zijn tegenkomen? In de tiende aflevering van de ISVW podcast geven we het woord aan Ype de Boer. Ype de Boer is filosoof en schrijft over het samenspel van denken en le…

Renate Schepen en Jan Flameling over interculturele filosofieLuister  

Hoe verhouden verschillende culturen zich filosofisch tot elkaar? Sterker nog, hoe verhouden wij ons tot de wereld om ons heen? In de negende aflevering van de ISVW podcast is het woord aan Renate Schepen en Jan Flameling. Zij tonen aan dat interculturele filosofie ons denken kan verrijken en ons ie…

Serv Wiemers over indianen en de aardeLuister  

In aflevering 8 van de ISVW podcast spreken we met Serv Wiemers, schrijver en diplomaat. Hij studeerde af op de positie van indianen onder het internationaal recht. Voor het boek Veerkracht (ISVW, 2018) bezocht hij dertig indianenreservaten in Noord-Amerika. Hij sprak er met vele indiaanse leiders. …

Florian Jacobs over T.S. EliotLuister  

In aflevering 7 van de ISVW podcast is de beurt aan Florian Jacobs, filosoof en de uitgever bij ISVW Uitgevers. Hij spreekt over T.S. Eliot, befaamd Brits dichter en een van de groten der modernisme. De Four Quartets uit 1943 is een filosofische meditatie, een verstillende mijmering van de tijd en e…

Marjan Slob over HersenbeestLuister  

In de zesde aflevering van de ISVW podcast is het woord aan Marjan Slob, filosoof en columnist van de Volkskrant. Ze studeerde filosofie in Utrecht en journalistiek in Rotterdam. In 2016 won ze de Socrates Wisselbeker met het boek Hersenbeest (Lemniscaat, 2016). Hoe kunnen we onszelf eigenlijk op ee…

Elke Müller en Bert van den Bergh over praktische wijsheidLuister  

In de vijfde aflevering van de ISVW podcast vertellen Elke Müller en Bert van den Bergh over praktische wijsheid. Zij merken dat studenten op de werkvloer van vandaag baat hebben bij het begrijpen van meerdere jargons en een grotere nadruk op samenwerking. Hoe kunnen we ons groeiend existentieel is…

Marthe Kerkwijk over sociale filosofieLuister  

Marthe Kerkwijk is filosoof en werkzaam als programmamanager bij het cursusinstituut van de ISVW. Maar ze geeft daar zelf ook de cursus ‘De kern van...’. In de vierde aflevering van de ISVW-podcast deelt ze haar fascinatie voor filosofen die zich expliciet bezighouden met hoe een goede maatschap…

Saskia Kalb over de schoonheid van angstLuister  

In de derde aflevering van de ISVW-podcast spreekt Saskia Kalb over de schoonheid van angst. Saskia Kalb werkte als econoom en registeraccountant in Monaco en leidde een ogenschijnlijk benijdenswaardig bestaan. Tot de façade instortte en ze een burn-out kreeg. Sinds haar jeugd leed ze aan een angst…

Henriëtta Joosten over Hannah ArendtLuister  

In de tweede aflevering van de ISVW-podcast spreekt Henriëtta Joosten, docent en onderzoeker aan de Haagse Hogeschool, over Hannah Arendt en de toepassing van Arendts gedachtegoed op de bedrijfsvloer. Henriëtta vindt dat professionals een publieke verantwoordelijkheid hebben voor de publieke sfeer…

Michel Dijkstra over zenmeester DōgenLuister  

Michel Dijkstra is filosoof en onderzoeker aan de Radboud Universiteit. Hij studeerde filosofie, journalistiek en Sanskriet aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sindsdien specialiseert hij zich in de oosterse filosofie. In deze podcast spreekt hij over Zenmeester Dо̄gen, de invloedrijke Japanse den…