Podcast Zoeker

Ondertussen in de kosmos

Ondertussen in de kosmos

Wetenschap & Geneeskunde  |  55 afleveringen

Alles wat zich afspeelt in de kosmos - en dus ook op planeet Aarde - wordt in deze podcast besproken door de wetenschapsredactie van de Volkskrant. Tonie Mudde, zijn verslaggevers en academici bekijken de wereld met een onderzoekende bril.

Dankbaarheid: het geheime wapen om gelukkiger te wordenLuister  

Terwijl hij stevig baalt van een coronabesmetting thuis probeert wetenschapschef Tonie Mudde toch dankbaar te zijn voor de kleine dingen die goed gaan. Want: dagelijks stilstaan bij waar je dankbaar voor bent kan je geluk aanzienlijk vergroten, blijkt uit onderzoek. Ernst Bohlmeijer (Universiteit Tw…

Sneller dan het licht reizen - kan het dan tóch?Luister  

Om verre planeten te verkennen, gaan ontdekkingsreizigers in sciencefictionfilms met de lichtsnelheid of sneller. Tot voor kort dachten wetenschappers dat die lichtsnelheid onbereikbaar was voor mensen, maar de laatste tijd staan er onderzoekers op die zeggen: het kan wél. Met Volkskrant-ruimtevaar…

Met deze nieuwe supertelescoop kijk je dieper het heelal in dan ooitLuister  

Ruim dertig jaar werd eraan gewerkt, met duizenden wetenschappers, en nu is hij eindelijk klaar voor lancering. De James Webb Telescoop, ook wel bekend als de opvolger van de beroemde Hubble telescoop, gaat vanuit de ruimte turen naar de babyjaren van ons heelal. We bespreken het met hoogleraar astr…

Boosteren en het grimmige scenario van de omikronvariantLuister  

Maarten Keulemans wordt niet vrolijk van de omikronvariant. Zelfs als die twee keer zo onschuldig is, maar wel twee keer zo snel rondgaat, hebben we nog steeds een enorm probleem. Nog een golfje en we zijn er vanaf? Dat zit er voorlopig niet in. Moeten we dan voortaan Kerst in de zomer gaan vieren? …

Extra #7: Wat is er nodig om Nederland te verduurzamen?Luister  

De aarde warmt in rap tempo op, maar we doen nog steeds te weinig om dit tegen te gaan. Uit onderzoek blijkt dat we door ons gedrag te veranderen de opwarming van het klimaat kunnen beperken tot maar liefst 1,5 graden. Dat is makkelijk gezegd, maar is dit wel zo simpel? Wat is er nodig om alle Neder…

Extra #6: Duurzaamheid is besmettelijkLuister  

Hoe zorgen we ervoor dat elke Nederlander meehelpt de opwarming van de aarde tegen te gaan? En maken burgers zich eigenlijk wel genoeg zorgen over het klimaat? n een ideale wereld zet elke Nederlander alles op alles om de opwarming van de aarde tegen te gaan, maar de realiteit is anders. Yvonne de K…

Extra #5: Deze klimaatwetenschapper probeert al 40 jaar de wereld te reddenLuister  

In deze aflevering zoomen we in op de vroege geschiedenis van het internationale klimaatbeleid. Hoe is het Intergovernmental  Panel on Climate Change, kortweg IPCC, ontstaan? En hoe reageerde destijds de internationale politiek op het nieuws dat de aarde opwarmt? De eerste generatie klimaathoogle…

Extra #4: Wanneer is al het ijs op de Noordpool gesmolten?Luister  

Zal er in 2045 nog nauwelijks ijs op de Noordpool liggen? En ligt ons land dan volledig onder water? Poolwetenschapper en bekende weerman Peter Kuipers Munneke doet onderzoek naar de smeltende poolkappen. Volkskrant-redacteur Maarten Keulemans heeft een goed gesprek met hem over over de Groenlandse …

Extra #3: Is Nederland nog wel te redden?Luister  

Wonen we in de toekomst in drijvende huizen? Of verlaten we Nederland helemaal? Milieuwetenschapper en expert op het gebied van watermanagement en klimaatverandering Marjolijn Haasnoot doet onderzoek naar de gevolgen van de stijgende zeespiegel. In deze extra aflevering van onze wetenschapspodcast, …

Meteoriet of niet? De wetenschap (en lol) van ruimtestenenLuister  

Voor een stuk ruimtesteen hoef je allang niet meer naar de ruimte. Je kunt ze gewoon kopen, op internetveilingen. Hoewel de gramprijs voor die kosmisch hebbedingetjes oploopt tot vele malen die van goud, besloot wetenschapsredacteur George van Hal toch zes (kleintjes) te kopen. Maar: zijn ze ook éc…

Extra #2: Nijlpaarden op de NoordpoolLuister  

Ondertussen in het klimaat: In deze extra afleveringen spreekt Maarten Keulemans met wetenschappers in aanloop naar de klimaattop in Glasgow. Dat de mens voor 100% verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde staat inmiddels wel vast. De uitstoot van CO2 is in de gehele geschiedenis van de aar…

Extra #1: De Jaap van Dissel van het klimaatLuister  

Ondertussen in het klimaat: in deze extra afleveringen spreekt Maarten Keulemans met wetenschappers in aanloop naar de klimaattop in Glasgow. Dat de mens voor 100% in de klimaatverandering inmiddels wel vast. KNMI-wetenschapper Geert Jan van Oldenborgh probeert al jaren de stuwende hand van de opwar…

Pandemie en klimaatcrisis: meer overeenkomsten dan je zou denkenLuister  

Kunnen we iets van de coronacrisis leren om die andere grote mondiale crisis, de opwarmende aarde, beter aan te pakken? Jazeker! Virologen en klimaatonderzoekers zien tal van parallellen. Over waarschuwende wetenschappers, politici die niet verder kijken dan de volgende verkiezingen, en wat er ineen…

Gaat de thoriumreactor het klimaat redden?Luister  

Schone energie in oneindige hoeveelheden, waarvan de grondstoffen overal te vinden zijn. Dat is de belofte van de thoriumreactor. China gaat er nu een bouwen. Hoogste tijd om deze energiebron onder de loep te nemen. Presentatie: Tonie Mudde Gasten: Bard van de Weijer en George van Hal Eindredactie …

Wat kunnen we van de coronaherfst verwachten?Luister  

Zelfs in Israël, koploper met vaccineren, stromen de ziekenhuizen weer vol met covidpatienten. En landen als Australië en Nieuw-Zeeland zijn weer in lange lockdowns om hun ‘zero-covid’ strategie te kunnen volhouden met de superbesmettelijke deltavariant. Wat voor coronaherfst komt er op ons af…

Klimaatneutraal in 2030? In elke achtertuin dan een windmolenLuister  

Van dodelijke hitte en bosbranden in Canada en de Verenigde Staten tot extreme regenval in Limburg: de gevolgen van klimaatverandering worden steeds vaker voelbaar. Wordt het niet eens tijd om echt in de crisisstand te gaan staan voordat het nog erger wordt? Gewoon, hup, met Nederland binnen 9 jaar …

Hebben dieren humor?Luister  

Opvallend veel diersoorten hebben een gevoel voor humor, blijkt uit recent onderzoek. In gesprek met Mariska Kret van de Universiteit Leiden, expert op het gebied van emoties bij mens en dier. Maarten Keulemans ondertussen heeft sinds kort een kitten in huis en vraagt zich af of die ook al kan lache…

Bedreigd en vervolgd: wetenschappelijke factcheckers onder vuurLuister  

Waarom bemoeit het Trump-kamp zich met een wetenschappelijke strijd? En in wat voor wereld leven we als factcheckers van onderzoeksresultaten worden bedreigd en tot in de rechtszaal vervolgd? George van Hal zocht het uit. In deze aflevering praat hij er over met Tonie Mudde en Maarten Keulemans. Ook…

Coronavrirus ontsnapt uit een Wuhan-lab? Een reconstructie.Luister  

De theorie dat het coronavirus niet van een dier komt maar is ontsnapt uit het virologisch laboratorium in Wuhan, zingt weer rond. Zijn er dan nieuwe aanwijzingen? Het lab staat hemelsbreed wel heel dicht bij de markt waar het virus voor het eerst werd ontdekt. En wat dacht je van de vleermuizenpoep…

Over ufo’s moeten we niet te lacherig doenLuister  

Over het bestaan van ufo’s wordt altijd wat spottend gedaan. Maar het is niet langer het exclusieve terrein van complotdenkers en alienfans. Deze maand maakt de Amerikaanse overheid de resultaten bekend van een grootschalig onderzoek naar de onverklaarde verschijnselen. Wat mogen we verwachten van…

De supermacht van de coronafarmaceutenLuister  

Maarten Keulemans (1968) krijgt het Janssen-vaccin en heeft er zin in. Waarom gaat het vaccineren nu opeens zo snel? Tonie Mudde praat met Maarten en de andere coronaspecialist van de Volkskrant, Michiel van der Geest, over de verdienmodellen van farmaceuten, het vrijgeven van patenten en de honderd…

Zo klinkt het op MarsLuister  

Behalve een nieuw wagentje  - zo groot als een Fiat Punto - vliegt er nu zelfs een helikopter op Mars. Wat gaan die allemaal ontdekken? En waarom is juist Mars zo fascinerend voor wetenschappers? Ontdek het met George van Hal, ruimtevaartspecialist bij de Volkskrant, en Inge Loes ten Kate, astrobio…

Alles wat je (n)ooit wilde weten over stikstofLuister  

Waarom is stikstof slecht voor de natuur? Hoe is de 'stikstofcrisis' ooit begonnen en waarom hebben andere landen er minder last van? Wat zijn de beste oplossingen om uit de stikstofcrisis te komen? Wat kan ik zélf doen om de natuur te helpen? Antwoorden op deze en vele andere stikstofvragen, en da…

Zijn we van corona af als we allemaal zijn gevaccineerd?Luister  

Na alle inentingen, dán is het toch wel klaar met de pandemie? Of gaat de strijd met het virus daarna nog jarenlang door? We bespreken verschillende scenario's met Mariet Feltkamp (klinisch viroloog LUMC) en met dé coronawetenschapsjournalist van Nederland, Maarten Keulemans. See omnystudio.com/l…

De rechters van Facebook bepalen wat jij zietLuister  

Is het terecht dat Donald Trump verbannen is van Facebook, of dat je er geen foto's van Zwarte Piet meer mag delen? Sinds kort heeft Facebook de Oversight Board, een soort groep van opperrechters die beslist over dit soort kwesties. Maar wie zitten daarin? En hoe werken ze? Techredacteur Pieter Sabe…

Er is iets geks aan de hand met onze lentesLuister  

Na een winter vol corona en lockdowns hunkeren extreem veel mensen naar de lente. Klimaatopwarming verandert onze lentes, en dat heeft onverwachte gevolgen voor mens en natuur. Wat voor gevolgen? Ontdek het met natuurredacteur Jean-Pierre Geelen en hoogleraar historische Nederlandse taalkunde Nicoli…

De zin en onzin van kernenergieLuister  

Zijn nieuwe kerncentrales nodig om te voorkomen dat de wereld teveel opwarmt? We bespreken de zin en onzin van kerncentrales met energieredacteur Bard van de Weijer en met Azië-correspondent Jeroen Visser, die weet hoe de situatie nu is in Fukushima 10 jaar na de nucleaire ramp. See omnystudio.com…

Zijn enig kinderen zielig?Luister  

Wetenschapsredacteur Maartje Bakker heeft een kind en twijfelt over een tweede. Ze gaat op zoek naar wetenschappelijke studies over 'enig kinderen'. Zijn deze kinderen gelukkiger? Of juist niet? Hoogleraar Ruut Veenhoven van de Erasmus Universiteit beheert de 'World Database of Happiness' en loodst …

Hoera, hier komt het quantuminternet!Luister  

Op twee plekken tegelijkertijd zijn. In de wereld van de allerkleinste deeltjes kan het, want daar gelden totaal andere wetten dan in de wereld die we met het blote oog kunnen zien. En in die onvoorstelbaar kleine wereld werken wetenschappers nu aan revolutionair nieuwe quantumcomputers en zelfs een…

Huisartsen zien de corona-maatregelen er flink in hakkenLuister  

Een moeder die thuisonderwijs geeft en van de stress de hele dag door alcohol drinkt. Pubers die apathisch voor zich uitstaren. Het virus zelf veroorzaakt leed, maar de maatregelen net zo goed, signaleren de 12 huisartsen in 12 provincies die gezondheidsredacteuren Ellen de Visser en Michiel van der…

Help, daar komen de mutantvirussen!Luister  

Nieuwe varianten van het coronavirus zijn in opmars en zorgen wereldwijd voor onrust. De Britse variant, de Zuid-Afrikaanse variant, de Braziliaanse variant. Hoe ontstaan zulke mutaties? Hoe gevaarlijk zijn ze? Zijn onze vaccins er wel tegenop gewassen? Een extra editie met 'coronaredacteur' Maarten…

Waarom afvallen nog moeilijker is dan we denkenLuister  

Ben je eindelijk wat kilo's afgevallen, zitten ze er een paar maanden later weer aan! Extreem veel mensen die willen afslanken worstelen met dit jojo-effect. Hoe werkt dit in het lichaam? En valt het jojo-effect te overwinnen? Hoogleraar en internist Liesbeth van Rossum (Erasmus MC) en wetenschapsjo…

De spannende ontdekkingstocht naar de nieuwe coronavaccinsLuister  

Lichtgevende muizen, een teddybeer volgestopt met spaargeld en een vrouw die bleef geloven in haar idee (terwijl anderen de hoop al opgaven). Dat zijn de fascinerende ingrediënten van de 30-jarige ontdekkingstocht die vooraf ging aan de zogeheten 'mRNA-coronavaccins' die nu de wereld veroveren. Se…

Waar biologen nog hoop uit putten nu het zo slecht gaat met de biodiversiteitLuister  

Klimaatopwarming, ontbossing, vervuiling. Veel diersoorten hebben het zwaar en het nieuws over de biodiversiteit is al jarenlang uiterst somber. Waar putten biologen nog hoop uit? We zoeken het uit met natuurredacteur en vogelaar Jean-Pierre Geelen en onderzoeker Sander Koenraadt van de Wageningen U…

Gaat het coronavaccin van Pfizer ons écht redden?Luister  

Hoera, de eerste resultaten van het Pfizer-vaccin overtreffen alle verwachtingen. Is het einde van de coronacrisis hierdoor eindelijk in zicht, of zitten er nog adders onder het gras? We bespreken het met wetenschapsredacteur Maarten Keulemans en verslaggever Hessel von Piekartz, die voor de Volkskr…

Waarom zoveel Aziatische landen het coronavirus wél onder de duim hebbenLuister  

Terwijl Europa grotendeels in lockdown is, kunnen ze in landen als China en Zuid-Korea al maandenlang gewoon weer zorgeloos naar de kroeg. Anderhalve meter afstand houden? Hoeft daar ook allang niet meer, want het aantal besmettingen met corona is nihil. Wat kunnen we leren van de Aziatische aanpak?…

Mysterie van de bijna-doodervaringLuister  

Heldere lichten. Een hereniging met een dierbare. Zweven boven je eigen lichaam. Mensen die een bijna-doodervaring meemaken, komen regelmatig terug met de meest fascinerende verhalen vanuit het randje van de dood. Vangen ze echt een glimp op van het hiernamaals, of speelt hun brein een vals spelletj…

Corona-special: de meest gestelde vragen (met de nieuwste inzichten)Luister  

Driekwart jaar geleden hoorde de wereld voor het eerst van sars-cov-2, inmiddels alom bekend als ‘hét coronavirus’. Wat weten we inmiddels van de grillen en nukken van het virus, en wat nog niet? Nu de nieuwe lockdown begint is het de hoogste tijd om u bij te praten over de laatste inzichten. E…

Covid-winter: hoe worden we dat rotvirus nou eindelijk echt de baas?Luister  

De tweede golf met coronabesmettingen in Europa is in volle gang, hoe worden we dit virus eindelijk meester? We gaan de diepte in met veldepidemioloog Amrish Baidjoe en wetenschapsredacteur Maarten Keulemans. Over slimmere maatregelen, massaal inzetten op sneltests en de kansen van de vaccins. Pres…

Leven op Venus? Hier staan we met de zoektocht naar buitenaards levenLuister  

Mogelijk leven op Venus ontdekt, schreven zo'n beetje alle media in binnen- en buitenland. Zou het echt? En hoe ziet dat leven er dan uit? Daphne Stam (planeetonderzoeker TU Delft) en George van Hal (wetenschapsredacteur Volkskrant) leggen uit waar wetenschappers staan met die ultieme vraag: zijn we…

Waarom sommige mensen beter beschermd zijn tegen het coronavirusLuister  

Wat hebben vrouwen, kinderen en Afrikanen gemeen? Antwoord: met hun immuunsysteem lijkt iets bijzonders aan de hand waardoor ze relatief beter beschermd zijn tegen het coronavirus. In onze nieuwste wetenschapspodcast beantwoorden we samen met Marjolein van Egmond (hoogleraar immunologie) vragen over…

Weg met die enge chemicaliën?Luister  

Wetenschapsredacteur George van Hal probeerde te leven zonder PFAS, de potentieel schadelijke chemicaliën die onder meer veel in pannen en regenjassen zit. Hoe schadelijk is dat spul? Kunnen we leven zonder? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hebben we straks massaal een post covid syndroom?Luister  

Máándenlang ernstige klachten houden na een infectie met het coronavirus. Het overkomt niet alleen ouderen die van de intensive care afkomen, maar ook veel relatief jonge mensen die hun covid-infectie gewoon thuis dachten uit te zieken. Artsen spreken al van een post virale tsunami in de wereld. W…

De opmars van de beugelLuister  

Bijna de helft van de jongeren in Nederland krijgt tegenwoordig een beugel. Ook bij volwassenen is de beugel aan een opmars bezig. Zijn al die beugels echt nodig? Of draven we door? Medisch journalist Aliëtte Jonkers dook in de wereld van de beugels. See omnystudio.com/listener for privacy informa…

Waar komt die anderhalve meter eigenlijk vandaan?Luister  

In de Verenigde Staten is het zes voet, bij de Fransen is het één meter, en wij moeten in Nederland anderhalve meter afstand van elkaar houden. Maar hoe is die afstand eigenlijk tot ons gekomen? Heeft het zin, en waarom hanteert ieder land zijn eigen afstand? Je hoort het in deze aflevering van we…

Het mysterieuze virus van 1890Luister  

Bij bosjes worden mensen ziek en overlijden, overal ter wereld. De paniek slaat toe. Hoestende mensen worden uit trams gezet, zelfs katten blijken de ziekte te kunnen krijgen. Het gebeurde bij een bijna vergeten pandemie in 1890, die bizar veel overeenkomsten heeft met de huidige coronacrisis.Wetens…

Blijf van die boom af!Luister  

De emoties kunnen hoog oplopen zodra bomen tegen de vlakte gaan. Waarom worden er in Nederland eigenlijk zoveel bomen gekapt? En, als je het hele sommetje maakt, neemt het aantal bomen in Nederland dan toe of af? We zoeken het uit met natuurredacteur Jean-Pierre Geelen en de Wageningse onderzoeker E…

Willen de anti-vaxxers nu wél een vaccin?Luister  

Anti-vaxxers en vaccinatiewijfelaars lieten luidkeels van zich horen de afgelopen jaren, maar hoe zit dat nu het coronavirus de wereld in een wurggreep houdt? Willen ze nu ineens wél een vaccin? We praten erover met wetenschapsjournalist Jop de Vrieze en hoogleraar mediacultuur Stef Aupers, die uit…

Pas op, daar komt de tweede corona-golf!Luister  

Nu het coronavirus enigszins onder controle is, versoepelen diverse landen hun maatregelen. Maar krijgen we dan niet een enorme tweede golf aan coronabesmettingen over ons heen? We bespreken met met wetenschapsredacteur Maarten Keulemans en hoogleraar dynamiek van infectieziekten Mirjam Kretzschmar …

De gulste gever: organen doneren terwijl je nog leeftLuister  

Nederland telt een opvallend grote groep mensen die organen doneren terwijl ze nog leven. Soms zelfs aan een wildvreemde. We praten over dit bijzondere fenomeen met medisch redacteur Ellen de Vissser én met een vrouw die 300 gram van haar lever schonk aan een 4-jarig meisje. See omnystudio.com/lis…

Hier komt de zon!Luister  

De dagen worden langer, de zon laat zich steeds nadrukkelijker zien. En er zijn twee ruimtemissies op weg naar de zon.  Een gesprek met George van Hal (sterrenkundige en wetenschapsredacteur bij de Volkskrant) en Frans Snik (sterrenkundige bij de Universiteit Leiden). Wat weten we al van de zon? En…

De psychologie van een pandemieLuister  

Als het coronavirus is uitgeraasd keert alles toch wel weer terug naar het oude? Vergeet het maar, zegt hoogleraar evolutionaire psychologie Mark van Vugt, die onderzoek deed naar hoe een pandemie samenlevingen radicaal kan veranderen, van sociale omgangsvormen tot politieke voorkeuren. Plus: 'socia…

Hoe werkt een vaccin tegen het coronavirus? En wanneer is het klaar?Luister  

Over de hele wereld zijn virologen nu bezig met het zoeken naar een vaccin om het coronavirus te bestrijden. Hoe zit dit virus in elkaar? Wanneer kunnen we het vaccin verwachten? Krijgen we deze zomer een adempauze in de verspreiding? We horen het van hoogleraar moleculaire virologie van het LUMC Er…

Kun je van karakter veranderen?Luister  

Iets meer georganiseerd zijn, iets extraverter, en wat minder gestresst. Velen willen het, maar kan dat? Hoe vast staat je persoonlijkheid? In de eerste aflevering van Ondertussen in de kosmos hoor je het van Margreet Vermeulen, redacteur brein en psychologie bij de Volkskrant.   See omnystudio.c…

Binnenkort: Ondertussen in de kosmosLuister  

Alles wat zich afspeelt in de kosmos wordt in deze podcast besproken door de wetenschapsredactie van de Volkskrant. Tonie Mudde, zijn verslaggevers en academici bekijken de wereld met een onderzoekende bril.  See omnystudio.com/listener for privacy information.