Podcast Zoeker

OVT

OVT

Geschiedenis  |  100 afleveringen

Historische achtergronden bij het nieuws, columns en documentaires over de geschiedenis.

2e uur: Handjeklap-provincie Limburg, Het Spoor Terug: 'Moslima' #2Luister  

In Limburg trad verleden jaar het voltallige provinciebestuur af wegens gebrek aan integriteit. Onderzoeksjournalist Joep Dohmen sloeg ruim een kwarteeuw geleden al alarm over de Limburgse handjeklap-cultuur. Dohmen schreef samen met Paul van der Steen ‘De Vriendenreünie’, dat deze week verschi…

1e uur: de racistische theorie achter de massamoord in Buffalo, de column van John Jansen van Galen, 'Vrouwen van Suriname' gerestaureerd, een biografie van de spermabank, OVT 22-05-2022Luister  

Vreemd eigenlijk dat niemand eerder een geschiedenis van de spermabank geschreven heeft. Dat is de gedachte die in je opkomt als je het boek Zaad zonder naamvan de Belgische historica Tinne Claes leest. Het is namelijk een geschiedenis vol van menselijk drama, met verhalen over diepe kinderwensen, t…

1e uur: Historische verkiezingsuitslag Noord-Ierland, het duistere verleden van de BMW-familie, de relikwieën van de profeet Mohammed, Henk Schulte Nordholt over 'Merdeka', OVT 15-05-2022Luister  

Sinn Féin heeft de verkiezingen in Noord-Ierland gewonnen. Nog niet zo lang geleden werd de partij gezien als politieke tak van de IRA, nu mag ze de premier gaan leveren. Voor het eerst komt een partij aan de macht die hereniging met de rest van Ierland nastreeft. Wat gaat deze historische overwinn…

2e uur: de heiligverklaring van Titus Brandsma, de column van Micha Wertheim, Het Spoor Terug: 'Moslima' #1, OVT 15-05-2022Luister  

Het wordt een grote ceremonie op het Sint-Pietersplein. Zondagochtend 15 mei, onder uitzendtijd van OVT, wordt de Nederlandse priester Titus Brandsma (1881-1942) heilig verklaard door paus Franciscus in Rome. Hoe bijzonder is het dat er een Nederlander heilig wordt verklaard, en waarom valt die eer …

1e uur: Keren de VS terug naar het tijdperk van vóór Roe v. Wade?, de deportatie van de Krim-Tataren, de geschiedenis van het Russisch in Oekraïne, banaantje-aap verhalen, OVT 08-05-2022Luister  

Wat gebeurt er als het Amerikaanse Hooggerechtshof beslist om de uitspraak van Roe v. Wade ongedaan te maken? In 1973 werd met die zaak het nationale recht op abortus vastgelegd. Keert Amerika terug naar het tijdperk waarin abortus in de ene staat legaal was, en in de andere illegaal? Verder: de dep…

2e uur: 'Verloren Oorlogskind', de column van Nelleke Noordervliet, Het Spoor Terug: PTSS #2, OVT 08-05-2022Luister  

‘Er mist iemand.’ Woorden die op elke verjaardag van de overgrootmoeder van Thomas Sijtsma vielen. Iedereen wist dat het om Harry Davids ging, en niemand wist waar hij was. Een Joodse jongen die tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt geboren. Als onderduiker komt hij terecht bij Berend en Jeltje B…

1e uur: Stukjes deur van de Hagia Sophia opgegeten, Zwitserse neutraliteit onder druk, 'Crapuul: kroniek van een krottenwijk', Hollywoodserie biedt nieuw perspectief op Watergate', OVT 01-05-2022Luister  

De bewoners van het Stokstraatkwartier in Maastricht werden het ‘crapuul’ genoemd: het uitschot. De voormalige volkswijk is tegenwoordig een mondain winkelgebied. Frank Bokern schreef een boek over de buurt die ontstond als tragisch nevenproduct van de vroege industriële revolutie in Maastricht…

2e uur: de column van Abdelkader Benali, Historische Boeken met Wim Berkelaar, Karel Lanser over PTSS, Het Spoor Terug: PTSS #1: Mannen huilen niet, OVT 01-05-2022Luister  

De Griekse held Ajax pleegde zelfmoord nadat hij in een flashback aan de oorlog een kudde schapen had aangevallen. Tegenwoordig had hij wellicht gediagnosticeerd kunnen worden met PTSS: posttraumatisch stresssyndroom. Pas in 1980 werd deze term opgenomen in het DSM. Herhaling van een tweedelige docu…

1e uur: Macron en Le Pen: links noch rechts?, 'Babi Yar. Context', de ondergang van de Koersk, Spaghettiwestern-componist Ennio Morricone, OVT 24-04-2022Luister  

‘Ni droit, ni gauche’: links noch rechts. Zo afficheren de Franse presidentskandidaten Emmanuel Macron en Marine Le Pen zich. Is de tijd van traditioneel links en rechts in de politiek echt voorbij? En zo ja, wat is er dan voor in de plaats gekomen: een tweedeling tussen het mondaine Frankrijk e…

2e uur: waarom donkere materie ertoe doet, de column van John Jansen van Galen, Het Spoor Terug: De man met de rammelaars #2Luister  

Hoe raak je 85% van het universum 'kwijt'? Dat vroeg de natuurkundige Jaco de Swart zich af. De afgelopen eeuw kwamen astronomen langzaam tot het besef dat zo’n 85% van het universum bestaat uit iets wat ze niet kunnen zien, en waar ze bijna niks over weten. Voor het gemak hebben ze het maar ‘do…

1e uur: Bart van der Boom over de Joodse Raad, dagboek van een Spanjestrijder, Ruslands meest beruchte nationalist, de scheepsramp die tot de stichting van Kaapstad leidde, de column van Nelleke Noordervliet, OVT 17-04-2022Luister  

In 1647 verging het VOC-schip De Haarlem in de Tafelbaai. Het leidde tot de permanente vestiging van Europeanen in Zuid-Afrika en de stichting van Kaapstad. Historicus Bart Gielen probeert het scheepswrak van De Haarlem te traceren om deze geschiedenis letterlijk boven water te halen. Verder: Bart v…

2e uur: Historische boeken met Bart Funnekotter, Het Spoor Terug: De man met de rammelaars #1Luister  

Wat beweegt een volwassen man om een verzameling van bijna duizend rammelaars aan te leggen? Als podcastmaker Lotte van Gaalen op zoek gaat naar het antwoord op deze vraag, stuit ze op het wonderlijke levensverhaal van Heinz Keijser: de man met de rammelaars. Verder: Historische boeken met Bart Funn…

2e uur: de column van John Jansen van Galen, oorlogsmisdaden in Boetsja, Het Spoor Terug: Roermond als epicentrum, OVT 10-04-2022Luister  

Boetsja zal wellicht in de geschiedenisboeken worden toegevoegd aan het rijtje van My Lai en Srebrenica. Ook dat waren anonieme plekken, totdat zich een bloedbad ontvouwde in het Vietnamese dorpje in 1968, en een massa-executie plaatsvond nabij de VN-Enclave in 1995. Sindsdien staan de beide plaatsn…

1e uur: Vijftig jaar na 'Grenzen aan de Groei', OVT 10-04-2022Luister  

We leven vijftig jaar na 'Grenzen aan de Groei', het rapport waarin Amerikaanse wetenschappers waarschuwden dat de mensheid de planeet in rap tempo uitputte. Politici, media en wetenschappers doken onmiddellijk op het boekje dat was gemaakt in opdracht van de Club van Rome. Waarom werd 1972 niet het…

1e uur: de Russische oorlogskerk, de Fins-Russische Winteroorlog, eerherstel voor vermoorde heksen in De Peel, de column van Nelleke Noordervliet, OVT-blog over Russischtalige media, OVT 03-04-2022Luister  

Rusland voert in Oekraïne een oorlog tegen de Westerse goddeloosheid, aldus het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk. Poetin en Kirill, de patriarch van Moskou, lijken twee handen op één buik. Waar komt die kerkelijke gezagsgetrouwheid vandaan? Hoort de kerk niet de tegenspreker te zijn van een g…

2e uur: 'Lentz: De man achter het persoonsbewijs', Het Spoor Terug: Oude muziek, OVT 03-04-2022Luister  

Jurriën Rood schreef Lentz, de man achter het persoonsbewijs, eenfilosofische biografie van een zo goed als onbekende man die als ambtenaar een cruciale, voor Nederland zeer schadelijke rol vervulde tijdens de Tweede Wereldoorlog. En in Het Spoor Terug: Oude muziek, OVT 03-04-2022

1e uur: de Holodomor, de oorsprong van het internationaal oorlogsrecht, Oekraïens erfgoed onder vuur, OVT 27-03-2022Luister  

Uitroeiing door honger: het is de letterlijke betekenis van de Oekraïense term Holodomor. Begin jaren dertig dwong Stalin de Oekraïners hun oogst af te staan aan de Sovjetautoriteiten. Miljoenen mensen stierven hierdoor de hongerdood. Hoe bepaalt de Holodomor de Oekraïense nationale identiteit, e…

2e uur: de column van Micha Wertheim, 'Adolf Hitler: De beeldbiografie', Het Spoor Terug: de Hovenier, OVT 27-03-2022Luister  

Over Adolf Hitler zijn talloze publicaties verschenen. Maar volgens historici Erik Somers en René Kok, beide verbonden aan het NIOD, vertoonde die veelheid aan materiaal tot nu toe een opvallende lacune: een gedegen fotohistorisch onderzoek. En dat terwijl foto’s vanaf de jaren twintig juist een …

1e uur: Oekraïens graan, Poetin zaait angst met Stalin-terminologie, Oekraïense kozakkenidentiteit, Tsjetsjeense moordcommando’s, OVT 20-03-2022Luister  

Poetin bezigde deze week opnieuw macabere taal in een toespraak op de Russische televisie: hij had het over de 'zelfreiniging' van het land om met 'nationale verraders' af te rekenen. Die woorden roepen associaties op met de terreur en zuiveringen onder Stalin. Waarom verwijst Poetin naar dit zwarte…

2e uur: Historische boeken met Nadia Bouras, de column van Abdelkader Benali en in Het Spoor Terug: Het gezicht van de trein, OVT 20-03-2022Luister  

In Het Spoor Terug: 'Het gezicht van de trein', gemaakt door Marten Minkema. Thuis kan je alles naar eigen smaak inrichten. Maar reis je met de trein, dan zit je in het interieur van Niels Greif en zijn team. Greif was bijna een halve eeuw designer bij de Nederlandse Spoorwegen en schreef daarover h…

1e uur: Een Oekraïens filmsprookje uit 1965, Poetin en de oligarchen, dehumanisering van vluchtelingen, OVT 13-03-2022Luister  

Het Oekraïne van regisseur Sergej Paradzjanov is autarkisch en eigenzinnig. Klaagzangen, enge geluiden en spookachtige beelden vormen het decor van zijn film 'Schaduwen van vergeten voorouders' uit 1965. Wat vertelt dit filmsprookje ons over de geschiedenis van Oekraïne, en over de Sovjetdictatuur…

2e uur: Oorlog in de dierentuin, de column van Micha Wertheim, Het Spoor Terug: Als geschiedenis in je opstaat #3Luister  

Afgelopen week klonk een noodkreet vanuit de dierentuin in Charkiv. In de tweede grootste stad van het land woedt de oorlog hevig. De dierenverzorgers van de oudste dierentuin van Oekraïne vrezen dat ook de dierentuin geraakt zal worden door de vallende bommen. Veel dierentuinen kennen een roerige …

1e uur: de Doomsday Clock, de PR-machine van het Kremlin, de column van Sana Valiulina, historisch perspectief op de belegerde stad, OVT 06-03-2022Luister  

De Russische Doema heeft een wetsvoorstel aangenomen om ‘nepnieuws’ over de oorlog in Oekraïne met 15 jaar cel te bestraffen. Met Michel Krielaars en Kristina Petrasova bespreken we dit nieuwe dieptepunt in het gevecht om vrije informatie en vrijheid van meningsuiting in Rusland. Daarnaast: de …

2e uur: de herbewapening van Duitsland, Europese afhankelijkheid van Russisch gas, en in Het Spoor Terug: Independence: een eigen gasinstallatie voor Litouwen, OVT 06-03-2022Luister  

Duitsland is uit een Doornroosje-slaap ontwaakt, concludeerde de Oekraïense ambassadeur toen deze week bekend werd dat Duitsland een historische monsterinvestering doet in de eigen herbewapening. Historicus en Duitsland-kenner Hanco Jürgens vertelt over deze breuk met het naoorlogse Duitse pacifis…

1e uur: de column van Sana Valiulina, Oorlog in Oekraïne: de geschiedenis als politiek wapen, OVT 27-02-2022Luister  

Oorlog in Europa: zelden werd de geschiedenis zo schaamteloos misbruikt en vervormd als door Vladimir Poetin deze week, in de speeches waarmee hij de invasie in Oekraïne probeerde te legitimeren. Met historici en betrokkenen bespreken we hoe Poetin de geschiedenis als politiek wapen inzet. Daarnaas…

2e uur: waarom Poetin de VS als vijand ziet, Het Spoor Terug: Lemberg, Lvov, Lwow, Lviv. Eén stad, vele gezichten, OVT 27-02-2022Luister  

Afgelopen week schetste Poetin de NAVO als een door Amerika geleid gevaar, dat Rusland existentieel bedreigt. Militair historicus Christ Klep is te gast om met ons te bespreken hoe Poetin Amerika ziet – en hoe dat in een lange geschiedenis past van wat Klep de Russische ‘omsingelingsmentaliteit…

2e uur: de column van Sana Valiulina, de gewiekste spin Anansi, Het Spoor Terug: Als geschiedenis in je opstaat #2, OVT 20-02-2022Luister  

Deze week de tweede aflevering van de driedelige podcast 'Als geschiedenis in je opstaat', die aansluit bij de tentoonstelling 'Revolusi!, Indonesië onafhankelijk' in het Rijksmuseum. Marjolijn van Heemstra onderzoekt samen met Iris van Santen, projectleider bij het Rijksmuseum, hoe trauma’s uit …

1e uur: conclusies en consequenties van het onderzoek 'Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950’, OVT 20-02-2022Luister  

Nederland gebruikte tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog structureel extreem geweld, en heeft dat sindsdien stelselmatig ontkend. Dat concludeert het onderzoek ‘Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950’, dat donderdag gepresenteerd werd. Met betrokk…

1e uur: Ontwapeningsspijt in Oekraïne, historische boeken met Bart Funnekotter, strategisch nepnieuws, ridders te pony, OVT 13-02-22Luister  

Onderzoekers van de Universiteit Leiden zijn door De Nederlandsche Bank gevraagd de beginjaren van de bank, van 1814 tot 1863, te onderzoeken. De uitkomst van het onderzoek: DNB was ‘dienstbaar’ aan de koloniale slavernijketen. We bespreken deze conclusie met Lauren Lauret, historica aan de Univ…

2e uur: de column van Nelleke Noordervliet, DNB 'dienstbaar' aan de slavernijketen, Het Spoor Terug: Als geschiedenis in je opstaat #1, OVT 13-02-2022Luister  

Deze week de eerste aflevering van de driedelige podcast 'Als geschiedenis in je opstaat', die aansluit bij de tentoonstelling 'Revolusi!, Indonesië onafhankelijk' in het Rijksmuseum. Marjolijn van Heemstra onderzoekt samen met Iris van Santen, projectleider bij het Rijksmuseum, hoe trauma’s uit …

Bonusaflevering Het Laatste Woord, afl. 28, Het Trauma van MunchenLuister  

Praten met Poetin of je tanden laten zien. Het is het dilemma bij de Oekraine-crisis. En het is een oud dilemma. Want: hoe om te gaan met een agressor: moet je hem aaien of moet je naar hem grommen? Het beroemdste voorbeeld is München 1938, waarbij het Westen Tjechslowakije opofferde om Hitler te p…

1e uur: LSD-behandelingen, Laila al-Zwaini over 'De Nijl', de column, bufferstaat Oekraïne, OVT 30-01-22Luister  

Deze week verschijnt het boek Bevrijd. Het concentratiekampsyndroom en de LSD-behandeling van Jan Bastiaans. Medisch historicus Leo van Bergen beschrijft hierin hoe de roemruchte psychiater Jan Bastiaans vanaf de jaren zestig besloot concentratiekampoverlevenden en later ook andere oorlogsslachtoffe…

2e uur: Het Spoor Terug: Kunst van de Russische Avant-garde op porselein, historische boeken met Wim Berkelaar, OVT 30-01-22Luister  

Op 29 januari opent in de Hermitage Amsterdam de tentoonstelling 'Russische Avant-garde. Revolutie in de kunst'. Michal Citroen was ter voorbereiding van deze tentoonstelling in St. Petersburg, en reconstrueerde hoe de werken van grote Russische kunstenaars als Malevitsj en Kandinsky terecht kwamen …

1e uur: het verraad van Anne Frank opgelost?, Sinan Çankaya over Oriëntalisme, OVT 23-01-22Luister  

Het was groot nieuws deze week. Na jaren speuren heeft een internationaal 'coldcase-team' ontdekt wie Anne Frank zou hebben verraden: een bestuurslid van de Joodse Raad. Maar het onderzoek bevat wel heel veel losse eindjes en aannames, vinden historische deskundigen. Een gesprek met historici David …

2e uur: 'Kikkers en kaaskoppen', de Nederlander als karikatuur, slotaflevering Bloody Sunday in Roermond, OVT 23-01-22Luister  

De Tentoonstelling en het boek Kikkers en kaaskoppen van het Rijksmuseum toont buitenlandse spotprenten uit 1650-1800 met daarin Nederlanders als kikker, kaaskop, gewetenloze opportunist of roodharige barbaar. Daniel Horst over wat deze karikaturen zeggen over het buitenlandse beeld van de Nederland…

2e uur, de vergeten Nederlandse paus Adrianus van Utrecht, Het Spoor Terug: Bloody Sunday in Roermond #3, OVT 16-01-22Luister  

Deze week is het 500 jaar geleden dat Adrianus van Utrecht tot de enige Nederlandse paus ooit werd benoemd. In Rome staat hij nog altijd bekend als ‘de rare asceet uit het noorden’, die leefde als een arme dorpspastoor en het liefst op een muildier de stad binnenreed. En in Nederland is hij zo g…

1e uur. Het Rijksmuseum schrapt de term 'Bersiap', China en Rusland als totalitair monsterverbond, de Schilderswijk, OVT 16-01-22Luister  

Het zorgde voor veel beroering eerder deze week: het besluit van het Rijksmuseum om de term 'Bersiap' niet te gebruiken bij de tentoonstelling Revolusi! Indonesië onafhankelijk, die in februari 2022 geopend wordt. Het woord zou een racistische lading hebben volgens gastcurator Bonnie Triyana. Histo…

1e uur: terreur tijdens de Spelen in München, Ad van Liempts 'De roaring fifties', boeken met Nadia Bouras, OVT 09-01-22Luister  

De Olympische Zomerspelen in München van 1972 zouden 'de vrolijke Spelen' worden. Maar alles veranderde toen elf Israëlische atleten en een Duitse politieman omkwamen tijdens een gijzeling door een Palestijnse terreurbeweging. Met Rolf Bos, van Een Duitse zomer en atleet Jos Hermens. Verder: histo…

2e uur: Madeleijn van den Nieuwenhuizen over 'The Dawn of Everything', 'Bloody Sunday in Roermond' #2, OVT 09-01-22Luister  

Voor de beschaving was alles beter: de mens leefde als 'nobele wilde' samen met elkaar en de natuur. Het is een diepgeworteld maar onjuist verhaal. Een mythe, de moderne versie van het Bijbelse Adam en Eva. Althans dat vinden de auteurs Graeber en Wengrow in 'The Dawn of Everything'. We bespreken he…

2e uur: Alexine Tinne, Het Spoor Terug: Bloody Sunday in Roermond #1, OVT 02-01-22Luister  

Arita Baaijens over de Haagse freule Alexine Tinne, die als eerste westerse vrouw door de Sahara reisde en tot in het hart van Centraal Afrika doordrong. Alles wat ze zag legde ze vast op de gevoelige plaat, naast ontdekkingsreizigster was ze namelijk ook fotograaf.Verder: wegens technische probleme…

1e uur: de betekenis van vrijheid, column van John Jansen van Galen, OVT 02-01-22Luister  

De term ‘vrijheid’ valt sinds het begin van de coronacrisis bijna constant, maar wat bedoelen we er eigenlijk mee? Over de betekenis van vrijheid wordt al eeuwen gedebatteerd maar heeft de pandemie ons vrijheidsbegrip veranderd? Een gesprek met Annelien De Dijn en Kasper C. Jansen. Verder: de co…

1e uur: 'In memoriam 2021' met Xandra Schutte, Nadia Bouras en Wim Berkelaar, OVT 26-12-21Luister  

Kurt Westergaard, de cartoonist die Mohammed met een bom als tulband op zijn hoofd tekende, overleed dit jaar. K. Schippers de schrijver die in het openbaar uit het telefoonboek las alsof het een gedicht was ontviel ons. En zo ook de belangrijke zwarte feministische Amerikaanse schrijfster bell hook…

2e uur: de Sami en in Het Spoor Terug: 'Bloody Sunday in Roermond', OVT 26-12-21Luister  

Het bestaansrecht van de Sami, de laatste inheemse bevolkingsgroep van Europa, is lang bedreigd door een hardvochtig assimilatiebeleid. Onlangs begonnen Zweden en Finland daarom waarheidscommissies. Met historicus en Scandinavië-correspondent Anne Grietje Franssen. Verder: in Het Spoor Terug de eer…

1e uur: Joost Prinsen over Godfried Bomans, liquidatie Memorial, column Nelleke Noordervliet, en de goudschat van Serooskerke, OVT 19-12-21Luister  

Godfried Bomans wordt vaak herinnerd als jolige stukjesschrijver, maar hij schreef ook serieuze essays, op luchtige toon dat wel. Acteur en Bomansliefhebber Joost Prinsen haalde ze onder het stof vandaan en verzamelde ze in de bundel In alle ernst, ter ere van de vijftigste sterfdag van de auteur op…

2e uur: Wim Berkelaar bespreekt historische boeken, in Het Spoor Terug 'Chanel No. 5: spiegel van de tijd', OVT 19-12-21Luister  

Chanel Nº 5 werd 100 jaar geleden gelanceerd en is nog steeds een van de meest verkochte parfums. Komt dat door de mythische verhalen, de uitgekiende marketingstrategie of is het de geur zelf die alle trends overleeft? Luister in Het Spoor Terug naar een verhaal van radiomaker Laura Stek met geurwe…

Bonusaflevering Het Laatste Woord, De laatste dagen van HitlerLuister  

Als kerstbonus voor de geïnteresseerde ovt-podcastabonnee zetten we hier de nieuwste aflevering van de podcast ‘Het laatste woord’ neer. Veel luisterplezier! Deze week een aflevering daaruit, afl. 27: Bij Hitlers einde denken we vanzelf aan Bruno Ganz als een hysterische Hitler in de bunker in …

1e uur: genocide op de Oeigoeren, propaganda vanuit het graf, de valkenjacht, en column Abdelkader Benali, OVT 12-12-21Luister  

Donderdag 8 december oordeelde een speciaal opgericht tribunaal in Londen dat China genocide pleegt op de Oeigoeren, een etnische minderheid in de Chinese regio Xinjiang. Genocide-expert Ton Zwaan, die als getuige-deskundige optrad in het tribunaal, over de waarde van dit oordeel en de gevolgen. Ver…

2e uur: Jan Breman over ‘De vloek van nootmuskaat’ en Het Spoor Terug: Gedwongen - Op weg, maar waarheen?, OVT 12-12-21Luister  

Wat bezielde de VOC om 400 jaar terug de bevolking van de Banda-eilanden uit te moorden? Dat vroeg Amitav Ghosh zich af. In The Nutmeg’s Curse schrijft hij dat de Nederlandse VOC-mentaliteit van toen Nederland nog drijft en ons nu in de klimaatcrisis stort, met Jan Breman. Verder: In Het Spoor Ter…

2e uur: Mountain Men, banvloek voor Spinoza, de column, en Het Spoor Terug: 'gedwongen', OVT 05-12-21Luister  

Ze noemen zich ‘Mountain Men’: Amerikaanse mannen die leven alsof het nog het begin van de 19e eeuw is, en weken achtereen door de Rocky Mountains trekken om daar op bevers en bizons te jagen. Fotograaf Jeroen Nieuwhuis raakte gefascineerd in wat hen dreef.Verder: David Wertheim over de eeuwenou…

1e uur: excuses Transgenderwet, het laatste Jiddische theater Lilalo, Barbados republiek, OVT 05-12-21Luister  

Het Jiddische lied bekend maken bij het grote publiek. Dat was Jossy Hallands droom. Ze runde met echtgenoot Jacques het LiLaLo theater in Amsterdam. Zangeres Ellen ten Damme duikt in het verleden van LiLaLo in de documentaire 'Negen koffers'. Verder: met Alex Bakker duiken we de geschiedenis in van…

2e uur: Afrikaanse geschiedenis dekoloniseren, column Micha Wertheim, Het Spoor Terug: Mayflower, OVT 28-11-21Luister  

'Afrika heeft geen geschiedenis,' was tot halverwege de vorige eeuw de veronderstelling in Europa. Als reactie werd het schrijfproject ‘General History of Africa’ opgestart in 1964. Met Larissa Schulte Nordholt praten we over de hobbelige ontstaansgeschiedenis van deze boekenserie.Verder: de col…

1e uur: nalatenschap Jan Foudraine, plafond van Caravaggio te koop, 'Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus', OVT 28-11-21Luister  

Het boek Wie is van hout werd de bijbel van de antipsychiatrie, een beweging die zich vanaf de jaren zestig afzette tegen de heersende opvattingen binnen de geestelijke gezondheidszorg. De menselijke aanpak ontbrak, vond de auteur, psychiater Jan Foudraine. Deze week kwam zijn biografie uit. We spre…

1e uur: nieuwe biografie Willem van Oranje, IDFA-docu 'Turn your body to the sun' en Shellexit, OVT 21-11-21Luister  

In IDFA-docuTurn your body to the sun loopt schrijver en OVT-columnist Sana Valiulina het spoor na van haar vader. Die werd als voormalig Russisch krijgsgevangene van nazi-Duitsland door Stalin voor tien jaar naar de Goelag gestuurd. Sana Valiulina en regisseur Aliona van der Horst zijn te gast. Ver…

2e uur: Anne Eekhout over 'Mary' en Het Spoor Terug: De Sint-Elisabethsvloed, OVT 21-11-21Luister  

Iedereen kent het monster van Frankenstein, maar weinigen weten dat dat monster ontsproten is aan het brein van de 18-jarige Mary Shelley. Anne Eekhout schreef over haar de historische roman Mary. Verder in Het Spoor Terug: het ware verhaal van de St-Elisabethsvloed, OVT 21-11-21.

1e uur: vluchtelingen als menselijke pion, China herschrijft geschiedenis, podcast 'De smaak van NL' OVT 14-11-2021Luister  

Aan de Wit-Russische grens ontvouwt zich een vluchtelingendrama en wordt politieke chantage gepleegd met mensenlevens. Vluchtelingen die als menselijke pion worden ingezet in een politiek machtsspel? Is dat ooit eerder vertoond, of is er sprake van een nieuw dieptepunt?, met Linda Polman. Verder: De…

2e uur: vergeten prinses van Oranje-Nassau, column John Jansen van Galen, racistische wetenschap in Het Spoor Terug, OVT 14-11-21Luister  

Marianne van Oranje-Nassau wordt in ballingschap geboren, verlaat ongelukkig het hof en sticht een kunstenaarsvrijplaats in Rome. Willemijn van Dijk beschreef haar levensverhaal in 'De Italiaanse prinses'. Verder: Hoe speelt het concept ras een rol in de Nederlandse wetenschap in Het Spoor Terug: de…

1e uur: mogelijk uiteenvallen Bosnië-Herzegovina, Dopingdictatuur DDR en het 'Doornroosjescenario' OVT 07-11-2021Luister  

de Wereldzwembond wil medailles intrekken van DDR-zwemmers, die onderdeel waren van een staatsdopingprogramma Verder: Bosnië-Herzegovina dreigt uiteen te vallen door oplopende spanningen, met Nevenka Tromp, Gerard Rooijakkers gaat het streekmuseum Jan Anderson dichttimmeren voor het 'Doornroosjesce…

2e uur: Bloedig Bruidje van Welberg, column van Nelleke Noordervliet en Het Spoor Terug: Het schriftje uit Bor OVT 07-11-2021Luister  

Peter Jan Margry beschreef het leven van Janske Gorissen, de Brabantse wonderbruid, in het boek Vurige liefde. Het geheim rond het Bloedig Bruidje van Welberg. Verder: de column van Nelleke Noordervliet en in Het Spoor Terug: Het schriftje van Bor, over de rol van grootdichter Miklós Radnóti in mo…

2e uur: de uitreiking van de Libris Geschiedenis Prijs 2021Luister  

Het einde van de Maand van de Geschiedenis is in zicht. Live vanuit het OBA Theater te Amsterdam reikt juryvoorzitter Khadijha Arib de Libris Geschiedenisprijs 2021 uit. We praten met de jury en de vijf genomineerden: Philip Dröge, Jelle Gaemers, Margriet van der Heijden, Sandra Langereis en David …

1e uur: krimschatten toegewezen naar Oekraïne, "Seventeen" van Kenzaburo Oë, livemuziek van Lavinia Meijer, column van Abdelkader Benali, OVT 31-10-2021.Luister  

De Krimschatten uitgeleend aan het Allard Pierson zijn een heet geopolitiek hangijzer, met Rob van der Laarse. Verder: het relaas van een rukkende zeventienjarige die radicaliseert in roman Seventeen van Kenzaburo Oë, met Luk Van Haute, livemuziek van Lavinia Meijer, en de column van Abdelkader Ben…

1e uur: vluchtelingencrisis in Ter Apel, de hel van Jipsinghuizen, Bart Funnekotter recenseert 'Erasmus', OVT 24-10-21.Luister  

Live vanuit Kamp de Beetse zijn Cees Stolk en Suzanna Jansen te gast over de geschiedenis van de werkverschaffing. Verder: Teuntje Vosters over de crisis in Ter Apel, zit er een weeffout in onze vluchtelingenopvang?, Bart Funnekotter recenseert Libris-kanshebber 'Erasmus' en livemuziek van Joshua te…

2e uur: Nelleke Noordervliet over Rotterdam, Dirk Wolthekker schreef 'Verre Verwachtingen', Loes Hegger over 'Villa de Wartburg' en Graanrepubliek Groningen, OVT 24-10-21.Luister  

OVT-columnist Nelleke Noordervliet verzorgt de column deze week en is te gast over 'Het wonder van Rotterdam'. Verder: Dirk Wolthekker over 'Verre Verwachtingen. Het bewogen emigratieavontuur van een weesmeisje uit Groningen', Loes Hegger schreef 'Villa de Wartburg' over haar jeugd in een opvanghuis…

1e uur: Klaas de Jonge, 'de koerier van Maputo', het arbeidersdorp, 'De man die niemand kon begraven', OVT 17-10-21Luister  

Klaas de Jonge en Jenne Jan Holtland over 'De koerier van Maputo', Jac Duis en Erik Nijhuis bespreken de geschiedenis van arbeidersdorpen, Annabel Van Den Berghe over 'De man die niemand kon begraven'.

1e uur: Klaas de Jonge, 'de koerier van Maputo', het arbeidersdorp, 'De man die niemand kon begraven', OVT 17-10-21Luister  

Klaas de Jonge en Jenne Jan Holtland over 'De koerier van Maputo', Jac Duis en Erik Nijhuis bespreken de geschiedenis van arbeidersdorpen, Annabel Van Den Berghe over 'De man die niemand kon begraven'.

2e uur: 'The Photograph', macht, wellust en zink, colum John Jansen van Galen, Jan Lucassen over 'De wereld aan het werk', Wim Berkelaar recenseert 'Revolusi', OVT 17-10-21.Luister  

1e uur: van ijzerhut tot Hoogovens, Bart Funnekotter recenseert 'Moederstad', 'MLK versus the FBI', column van Micha Wertheim, OVT 10-10-2021.Luister  

Dik Nas en Joost Dankers over wat het verleden van de ijzerindustrie ons leert over de toekomst ervan, Harcourt Klinefelter over Martin Luther King versus The FBI, De column is deze week van Micha Wertheim, Bart Funnekotter recenseert Libris-kanshebber Moederstad en livemuziek van Vera Bon.

2e uur: Paul Verhoevens 'Benedetta', de omgang met industrieel erfgoed, Annegreet van Bergen over 'Gouden jaren'-scheurkalender, de terugkeer van de wolf, OVT 10-10-2021.Luister  

Feit en fictie achter Paul Verhoevens 'Benedetta', Gerard Rooijakkers en Juliëtte Hofman over de omgang met ons industrieel erfgoed, Annegreet van Bergen deelt nostalgische alledaagsheden uit haar 'Gouden jaren'-scheurkalender, Dik van der Meulen over de fascinatie voor de wolf.

1e uur: James C. Kennedy schreef het Maand van de Geschiedenis-essay, livemuziek van Ellen ten Damme, de oudste ijssalon van Nederland, OVT 03-10-2021Luister  

Het startsschot van de Maand van de Geschiedenis, live vanuit het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem: Carlo en Massimo De Lorenzo praten over de oudste ijssalon van Nederland, die hun vader en opa opende, met journalist Daniela Tasca. James C. Kennedy schreef het Maand van de Geschiedenis-essay, l…

2e uur: Alicia Schrikker over 'De vlinders van Boven-Digoel, livemuziek van Ellen ten Damme, Luc Panhuysen over Maarten Tromp, Sana Valiulina over familiegeschiedenis 'Wortel en Tak', OVT 03-10-2021Luister  

Alicia Schrikker schreef 'De vlinders van Boven-Digoel' en is te gast, livemuziek van Ellen ten Damme, Luc Panhuysen over zijn boek 'Het monsterschip', Sana Valiulina verzorgt de column en is te gast over familiegeschiedenis 'Wortel en Tak', en Wim Berkelaar recenseert 'Willem Drees'.

1e uur: Duitse verkiezingen: het 'Rode Gevaar', excuses voor Algerijnse Harki-soldaten, de Artis-oppasser, Gustaaf Peek over 'A.D.', OVT 26-09-2021Luister  

Deze verkiezingen halen de Christendemocraten een oud spookbeeld uit de kast: een overwinning van het 'Rode Gevaar'. Annette Birschel komt erover vertellen. Verder: Niek Pas over excuses aan de Algerijnse koloniale Harki-soldaten, Artis-geschiedenis met pinguïnoppasser Job van Tol, Gustaaf Peek ove…

2e uur: boeken met Bart Funnekotter, Wim Berkelaar over Librisprijs-kanshebber 'Denken is verukkelijk', Het Spoor Terug: Jammerlijke rijmelarij?, OVT 26-09-2021Luister  

Het Spoor Terug: Jammerlijke rijmelarij? Michal Citroen over de geheimen van 'Die Zauberflöt, Verder: Bart Funnekotter bespreekt historische boeken van deze maand en Wim Berkelaar recenseert de Librisprijs-kanshebber 'Denken is verukkelijk'.

1e uur: Shell beïnvloedt tentoonstellingen, onthulling Holocaust Namenmonument, en 'Grensstreken', OVT 19-09-2021Luister  

Shell beïnvloedt tentoonstellingen in historische musea. Dat concluderen historici Gertjan Plets en Marin Kuijt. Zij zijn te gast, samen met museumdirecteur van het Boerhaave, Amito Haarhuis. Verder: Sietske van der Veen over de onthulling van het Holocaust Namenmonument, de column is deze week van…

2e uur: Het nieuwe boekenprogramma van Raoul de Jong, niet 'Nieuw-Zeeland' maar 'Aotearoa', en Het Spoor Terug: Vreemde klanken, OVT 19-09-2021Luister  

Raoul de Jong is te gast over de gebroeders Penard en zijn nieuwe boekenprogramma, Toon van Meijl vertelt over de mogelijke terugkeer naar de Maori-landsnaam 'Aotearoa' in plaats van 'Nieuw-Zeeland.Verder in Het Spoor Terug: Vreemde klanken, portretteert Laura Stek dichteres Jana Beranová.

1e uur: de moderne wooncrisis, shortlist Libris Geschiedenis Prijs, veranderen naam uit slaventijd, en Onoda, OVT 12-09-2021Luister  

De stad Utrecht wil het nu mogelijk maken om achternamen die verwijzen naar het slavernijverleden gratis te veranderen. We spreken Humphrey Lamur en Auset Ankh Re erover. Verder: Khadija Arib maakt shortlist Libris Geschiedenisprijs bekend, Tim Verlaan over de moderne wooncrisis en het woonprotest, …

2e uur: 'De voormoeders', Het Spoor Terug: Het oor van miljoenen, OVT 12-09-2021 PLuister  

Hoe schrijf je de geschiedenis van je voormoeders, als zelfs hun namen onvindbaar zijn? Suze Zijlstra schreef er het boek 'De voormoeders' over. In Het Spoor Terug: Het oor van miljoenen, een documentaire van Marten Minkema. Een uitgebreide versie van deze aflevering 'Het oor van miljoenen' vindt u …

2e uur: column van John Jansen van Galen, Mikis Theodorakis overleden, Het Spoor Terug: De man die de keizer een hand gaf. OVT 05-09-2021Luister  

In Het Spoor Terug onderzoekt Mathijs Deen het verhaal van zijn oudoom, Lambert Deen, die de keizer een hand zou hebben gegeven. Verder: de column van John Jansen van Galen en Calliope Tsoupaki over muziekicoon Mikis Theodorakis. In het tweede uur van OVT 5 september 2021.

1e uur: twintig jaar na 9/11, History Reclaimed, Abortuspolitie en de tragedie 'Smekelingen'. OVT 05-09-2021Luister  

Beatrice de Graaf reflecteert: hoe is twintig jaar na 9/11 onze blik op terrorisme veranderd. Verder: Celil Toksöz, Zehra Killi en Serwet Xan te gast over de klassieke tragedie Smekelingen, Laila Frank over de nieuwe abortuswet in Texas en Bart Funnekotter over de Britse strijd om de geschiedenis. …

Uur 1: De menselijke natuur #8: De bovennatuurlijke natuur OVT 29-08-2021Luister  

Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 teksten die ons natuurbeeld bepaalden. Vandaag de laatste aflevering: kunstenares en klimaatactivist Chihiro…

Uur 2: Vakantieman Nadia Bouras in Marokko, het cassettebandje van Coby OVT 29-08-2021Luister  

Deze week tipt onze Vakantieman (m/v) het Joods museum Bayt Dakira in Essaouira, Marokko. De Marokkaanse overheid wilde dit fonkelnieuwe museum hebben: het is een van vele pogingen om het land opnieuw te wortelen in een Joods-Islamitische traditie. Historica Nadia Bouras vertelt over het Marokkaanse…

De menselijke natuur #8: De bovennatuurlijke natuurLuister  

De menselijke natuur #8: De bovennatuurlijke natuur Chihiro Geuzebroek over Gun Island van Amitav Ghosh. Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 …

Uur 1: De menselijke natuur #7: Terug naar de natuur OVT 22-08-2021Luister  

Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 teksten die ons natuurbeeld bepaalden. Deze aflevering: Roger Cox over Into the Wild van Jon Krakauer. ​Me…

Uur 2: De laatste woorden van Anton Mussert, de Vakantieman op Sumatra OVT 22-08-2021Luister  

Deze week tipt onze Vakantieman (m/v) het Tobameer, op Noord-Sumatra in Indonesië. Daar wonen oorspronkelijk de Batak-volkeren, die zich trots voelen nooit gekoloniseerd te zijn door de Europeanen. Deze cultuur is nog overal te zien, met hun kenmerkende bouwstijl, keuken en zangcultuur. Historica, …

De menselijke natuur #7: Terug naar de natuurLuister  

De menselijke natuur #7: Terug naar de natuur Roger Cox over Into the Wild van Jon Krakauer Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 teksten die ons…

Uur 1: Limes werelderfgoed en De menselijke natuur #6: Voorbij de natuur OVT 15-08-2021Luister  

Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 teksten die ons natuurbeeld bepaalden. Deze aflevering: kunstenares Tinkebell over Een Cyborg Manifest van D…

Uur 2: De Vakantieman in Mexico, de boerenkinderen uit de klas OVT 15-08-2021Luister  

Toen Mathijs Deen afgelopen jaar de beelden zag van protesterende boeren en de boze reacties in de media, moest hij denken aan de boerenkinderen in de klas waar hij zelf in gezeten heeft, op de dorpsschool in Twente, eind jaren 60, begin jaren 70. Die boze boeren in het nieuws: zijn dat de kinderen …

De menselijke natuur #6: Voorbij de NatuurLuister  

De menselijke natuur #6: Voorbij de natuur kunstenares Tinkebell over Een Cyborg Manifest van Donna Haraway Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gaste…

De menselijke natuur #5: De vervuilde natuurLuister  

5. De vervuilde natuur #5 - Heleen de Coninck over Silent Spring van Rachel Carson. Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 teksten die ons natuurb…

De menselijke natuur #4: De barbaarse natuurLuister  

4. De barbaarse natuur - Albert Helman met Raoul de Jong Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 teksten die ons natuurbeeld bepaalden. Deze aflever…

De menselijke natuur #3: De wonderlijke natuurLuister  

3. De wonderlijke natuur - Jacob van Maerlant met Dirk-Jan Verdonk Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 teksten die ons natuurbeeld bepaalden. D…

Uur 2: Vakantieman Kurano Bigiman en 'Het leven volgens K. Schippers' OVT 18-07-2021Luister  

Deze week tipt onze Vakantieman (m/v) de Ledra-straat in Nicosia, op Cyprus. Deze moderne winkelstraat houdt abrupt op en verandert in een checkpoint. Het resultaat van de 'Groene Lijn' zoals de grens tussen Turks en Grieks Cyprus heet, vernoemd naar de kleur van het potlood dat het land scheidde in…

Uur 1: De menselijke natuur #2: De romantische natuur OVT 18-07-2021Luister  

In de zomerserie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé deze week het boek 'Vertoog over de ongelijkheid' van Rousseau met Johan van de Gronden en Thomas Muntz.Verder: de Amerikaanse vertragingstactiek 'de filibuster'.

De menselijke natuur #2: De romantische natuurLuister  

2. De romantische natuur - Rousseau, met Johan van de Gronden Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 teksten die ons natuurbeeld bepaalden. Deze a…

Uur 1: De menselijke natuur #1: De ingeboren natuur OVT 11-07-2021Luister  

Waar is het toch ooit zo misgegaan, tussen mens en natuur? In de 8-delige serie 'De menselijke natuur' onderzoeken Jos Palm en Julie Blussé met filosoof Thomas Muntz en 8 uitgelezen gasten 8 teksten die ons natuurbeeld bepaalden. Deze aflevering: schrijver Jan Terlouw over Zhuangzi van Meester Zhua…

Uur 2: Vakantieman Laila al-Zwaini, 'Wat ervan overbleef' OVT 11-07-2021Luister  

Een documentaire van Lara Nuberg. Na het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid op 17 augustus 1945, kwamen tot eind jaren zestig zo'n 350.000 mensen uit de voormalige kolonie Nederlands-Indië naar Nederland. Onder hen bevond zich ook de grootmoeder van Lara Nuberg. Zij was gemengd, Indo-E…

Uur 1: De Grote Ontkooiing, Roemeense cinema, pianiste Ida Simons OVT 04-07-2021 - Een Europees burgeriniatief wil kooien in de veehouderij verbieden. De Europese Commissie kondigde afgelopen week aan daar gehoor aan te wille...Luister  

Een Europees burgeriniatief wil kooien in de veehouderij verbieden. De Europese Commissie kondigde afgelopen week aan daar gehoor aan te willen geven. Is dit het begin van de grote ontkooiing? Verder: pelgrimsoord Lourdes, de biografie van concertpianiste Ida Simons, Roemeense cinema, en de column i…

Uur 2: Een nieuw museum voor Hans Christian Andersen, Kassiewijle #6 OVT 04-07-2021 - Afgelopen woensdag is een groots nieuw museum geopend voor sprookjesschrijver Hans Christian Andersen. Want, zo merkten de Denen, Andersen...Luister  

Afgelopen woensdag is een groots nieuw museum geopend voor sprookjesschrijver Hans Christian Andersen. Want, zo merkten de Denen, Andersen wordt steeds vaker geassocieerd met de wat platte Disney-versies van zijn oorspronkelijke werk. Dat moet maar eens rechtgezet worden. Te gast is hoogleraar liter…

Uur 1: 100 jaar Chinese Communistische Partij, klassieke oorsprong van voetbalhits OVT 27-06-2021Luister  

Donderdag 1 juli bestaat de Chinese Communistische Partij precies 100 jaar. Die geschiedenis staat ons dichterbij dan verwacht. Eén van de oprichters was namelijk een Nederlander. Wie was deze voortvarende Henk Sneevliet?Verder: de klassieke oorsprong van voetbalhits, Maria Magdalena's reputatie, H…

Uur 2: Historische boeken met Wim Berkelaar, Kassiewijle #5 OVT 27-06-2021Luister  

Kassiewijle: een 6-delige podcast over onze omgang met de dood, van Laura Stek en Babs Bakels.Aflevering 5 van Kassiewijle, 'Doorleven', gaat over onze groeiende drang naar oneindigheid. We willen graag voortleven in de herinnering van nabestaanden, maar inmiddels kun je ook het sperma van een overl…

Uur 1: Een nieuwe Koude Oorlog, verborgen 'Land Art' in Drenthe OVT 20-06-2021Luister  

Van een ontspannen gesprek bij het haardvuur was afgelopen woensdag geen sprake. De ontmoeting in Genève tussen de Amerikaanse en de Russische president was bedaard maar gespannen. Is er een nieuwe Koude Oorlog aan de gang?Verder: de geschiedenis van Amsterdams burgemeestershuis Herengracht 502, ve…

Uur 2: Kassiewijle #4 Het afscheid, 'De geuren van de wereld' van Harold McGee OVT 20-06-2021Luister  

Geur is ons meest onderschatte zintuig. Het fascineerde Harold McGee, succesauteur van boeken over voedselwetenschap. Recent verscheen het resultaat van tien jaar onderzoek, waarin hij alles wat we van geur weten uit de geschiedenis, biologie, natuurkunde met zijn eigen ervaringen combineert: De wer…