Podcast Zoeker

Radio Swammerdam

Radio Swammerdam

Wetenschap & Geneeskunde  |  314 afleveringen

Radio Swammerdam is vernoemd naar de zeventiende-eeuwse wetenschapper Jan Swammerdam die er een rariteitenkabinet in Amsterdam op na hield. Iedere uitzending interviewen wij wetenschappers over hun onderzoek, wordt een bijdrage geleverd door één van onze columnisten en gaan we op wetenschappelijke reportage. Iedere zondag om 11:00 uur zijn we live te horen via Radio Salto, 108.6 FM, 99.4FM en/of hier terug te luisteren. Hoofdredactie: Aafke Kok. Redactie: Josta Bosma, Lianne Hooijmans, Nash Keller, Bauke Kok, Mathijs ter Kuile en Henok Tesfai

GenocideLuister  

Genocide? Holocaust? In deze uitzending meer over slachtoffers, omstanders en daders. Hoogleraar Holocaust en Genocide studies UvA en senior onderzoeker NIOD Ugur Ungor is te gast.

Column Teun Dominicus: Academische Cultuur en Open ScienceLuister  

Column Teun Dominicus: Academische Cultuur en Open Science by Radio Swammerdam

Academische Cultuur en Open ScienceLuister  

In de laatste uitzending van het 2020/2021 seizoen van Radio Swammerdam spreekt redacteur Tanne van der Wal met Dr. Victor Hoornweg en Sicco de Knecht over academische cultuur en open science. Wordt de wetenschap tegengehouden door de huidig geldende wetenschappelijke normen? Staat de wetenschappeli…

Kansenongelijkheid in het onderwijs en High Dosage TutoringLuister  

De veelbesproken documentaireserie Klassen deed de discussie rondom kansenongelijkheid in het onderwijs in Nederland weer oplaaien. De documentaire schetst op een indrukwekkende manier dat de thuissituatie van leerlingen, van grote invloed is op de hun schoolprestaties en daarmee op hun eindadvies. …

Wetenschap in de KeukenLuister  

Koken doen we allemaal weleens, of we er nou aanleg voor hebben of niet. Maar hoe bewust zijn we ons van de wetenschappelijke processen die aan de basis liggen van de heerlijk gebakken aardappels of perfect gekarameliseerde uien op ons bord? Henok Tesfai en Mariël Doedens hadden het zondag over het…

Kaas en dropLuister  

Drop en kaas staan, samen met bijvoorbeeld tulpen, wiet, fietsen, molens, en kringverjaardagen, te boek als ‘typisch Nederlands’. Maar zijn ze wel zo Nederlands als we denken? Over hoe deze etenswaren symbolen van onze nationale identiteit zijn geworden en over wat hun geschiedenis is hebben onz…

Column Teun Dominicus: EenzaamheidLuister  

De column van de uitzending op 30-05-2021 werd geschreven door Teun Dominicus.

EenzaamheidLuister  

Eenzaamheid: om het woord kunnen we de afgelopen tijd niet meer heen en iedereen herkent het knagende gevoel wel. Maar wat is eenzaamheid precies en hoe ontstaat het? In deze uitzending gaan presentatoren Teuntje van Heese en Tanne van der Wal in gesprek met onderzoekers Dr. Marlies Maes en Dr. Luz…

OncologieLuister  

Oncologie by Radio Swammerdam

Column Renée van Amerongen: Muzikaliteit bij dierenLuister  

Column Renée van Amerongen: Muzikaliteit bij dieren by Radio Swammerdam

Muzikaliteit bij dierenLuister  

“Talking about music is like dancing about architecture” wordt weleens gezegd. Toch is muziek iets waar mensen graag mee bezig zijn en dus ook graag (in een radio uitzending) over praten. Je hoeft geen conservatorium student te zijn om iets met muziek te hebben. De mens is een muzikale soort ste…

Reportage "Zuid-Afrika aan de gracht"Luister  

Redacteuren Bauke Kok en Lianne Hooijmans zijn op bezoek bij het Zuid-Afrikahuis: hét cultuur en kenniscentrum over Zuid-Afrika in de Lage Landen. We spreken met Bart de Graaff, historicus, documentairemaker en schrijver met een bijzondere belangstelling voor Zuid-Afrika. Hij leidt ons rond in het…

De Zuid-Afrikaanse taal en geschiedenisLuister  

Misschien ken je woorden zoals ‘hijsbakkie’ en ‘muurprop’ wel, en het mag geen verrassing zijn dat de Zuid-Afrikaanse taal innig is verweven met de koloniale geschiedenis van het gebied. Maar wat betekent dit voor het gebruik van de taal, de literatuur en de identiteit van de Afrikaners? En…

Column Milan Teunissen van Manen: De Archeologische SiteLuister  

Column van Milan Teunissen van Manen, getiteld 'De Archeologische Site', uit de aflevering over osteoarcheologie van 2 mei 2021.

OsteoarcheologieLuister  

Nu terug te luisteren: onze aflevering over osteoarcheologie, de opgraving en studie van menselijke resten in archeologische context. Hierover gingen we in gesprek met archeologen Menno Hoogland en Rachel Schats van de Universiteit Leiden, die samenwerkten bij opgravingen in het Caribisch gebied en …

Column Aafke Kok: MuseumquotumLuister  

Column van Aafke Kok bij de aflevering 'Roofkunst'. Aafke Kok werkt als eindredacteur bij Bionieuws

RoofkunstLuister  

Iedereen die ooit naar een museum is geweest heeft ze weleens gezien. Prachtige schilden, verkleurde boeddha beeldjes, of zelfs een gouden sarcofaag. Objecten gestolen uit verre oorden, vanuit de andere kant van de wereld terechtgekomen in een vitrine, vaak met niet meer dan één zinnetje als besch…

Column Soesja van Wijgerden: Sublime ImperfectionsLuister  

Column Soesja van Wijgerden: Sublime Imperfections by Radio Swammerdam

ImperfectiesLuister  

Imperfecties: soms vinden we ze mooi. Denk aan hipstercafé's of gaten in spijkerbroeken. De esthetiek van de imperfectie is niet weg te denken uit ons alledaagse leven. Fabienne Rachmadiev en Ellen Rutten van het onderzoeksproject Sublime imperfections vertellen er meer over. Tevens een primeur! On…

Overstromingen in Indonesië II: JakartaLuister  

Deze uitzending is een vervolg op Overstromingen in Indonesië I waarin we het onder andere hadden over bodemdaling als een belangrijk oorzaak van overstromingen en over het aanplanten van mangrovebossen als een van de oplossingen. In deze uitzending bespreken we overstromingen in de hoofdstad van I…

Column Jouke Huijzer: recht en gedragLuister  

Column Jouke Huijzer: recht en gedrag by Radio Swammerdam

Recht en gedragLuister  

Deze uitzending gaat over recht en gedrag. Waarom houden mensen zich niet aan de wet? En hoe ontstaan valse bekentenissen? Dat zijn vragen waar het recht geen antwoord op heeft maar waarvoor we te rade moeten gaan bij de sociale wetenschappen. Lianne en Tanne gaan in gesprek met We bespreken over …

Column Jouke Huijzer: Overstromingen in IndonesiëLuister  

Column Jouke Huijzer: Overstromingen in Indonesië by Radio Swammerdam

Overstromingen In Indonesië I: Een duurzame aanpakLuister  

Indonesië heeft regelmatig te maken met overstromingen. Voor miljoenen inwoners staat het water aan de lippen. Hoe komt dat? En wat doen Nederlandse experts om het tij te keren? Hans Middelkoop is fysisch geoloog en hoofd van the water, climate and future Deltas hub van de Universiteit Utrecht. Do…

Column Milan Teunissen van Manen: taalLuister  

Column Milan Teunissen van Manen: taal by Radio Swammerdam

Taal: historie en technologieLuister  

Anke deelt haar favoriete Albanese woord (ha) en Tanne vraagt of we ooit één en dezelfde taal zullen spreken. Wiskundige en taalkundige Milan Lopuhaä-Zwakenberg en hoogleraar Germaanse taalkunde Arjen Versloot vertellen via Zoom meer over historische taalkunde. Een uur vol grappige taalfeitjes, …

StressLuister  

Hoe kan jouw corona kapsel bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek naar stress? Waarom zijn millenials zo uitermate gevoelig voor burnouts? In deze aflevering spreken redacteurs Tanne van der Wal en Lianne Hooijmans met psycholoog Thijs Launspach en neurobiologen Paul Lucassen en Harm Krugers.

Column Tessa Sparreboom: Stadsleven en geestelijke gezondheidLuister  

Tessa Sparreboom is redacteur bij Propria Cures.

Stadleven en geestelijke gezondheidLuister  

Op dit moment leeft meer dan 50% van de wereldbevolking in steden, en dit aandeel wordt alleen maar verwacht te groeien. Klinkt alleen maar goed toch? Helaas zitten er ook nadelen aan ons stadsleven, en veel hiervan hebben invloed op onze geestelijke gezondheid. Henok Tesfai en Mariël Doedens sprek…

Column Teun Bousema: MalariaLuister  

Column Teun Bousema: Malaria by Radio Swammerdam

Column Renée van Amerongen: Theologie en WetenschapLuister  

Column Renée van Amerongen voor de uitzending over Theologie

Malaria: de mug, de mens en de parasietLuister  

Malaria is met circa 216 miljoen besmettingen en meer dan 400.000 sterfgevallen per jaar één van de belangrijkste infectieziekten van deze tijd. In deze uitzending gingen redacteuren Mariël Doedens en Lianne Hooijmans in gesprek met hoogleraren Teun Bousema en Pim Martens over onderzoek naar mala…

Column Soesja van Wijgerden: GezondheidsappsLuister  

Column van Soesja van Wijgerden voor de uitzending van Radio Swammerdam over gezondheidsapps.

GezondheidsappsLuister  

Bobby Uilen en Henok Tesfai praatten in deze aflevering van Radio Swammerdam met Marijn Sax en Ellen Algera over gezondheidsapps en self-tracking, met natuurlijk de vraag of al dat digitale gemeet wel zo ‘gezond’ voor ons is in het achterhoofd. Het ging over de verdienmodellen van commerciële g…

Theologie en WetenschapLuister  

Deze uitzending gaat over theologie, letterlijk godsleer. We kijken naar twee uiteenlopende onderwerpen binnen de theologieopleiding. Met Hoogleraar Theologie en Wetenschap Gijsbert van Den Brink (VU) bespreken we onder meer of en hoe evolutietheorie te verenigen valt met het scheppingsverhaal. En m…

Technologie van de toekomst: kwantumLuister  

De klassieke computers en het internet dat wij kennen heeft het onze levens compleet veranderd. Staan we nu alweer op de rand van een nieuwe technologische revolutie? Anke Spekman en Lianne Hooijmans gingen in gesprek met Yfke Dulek (UvA) en Sophie Hermans (TUDelft) over supersnelle kwantumcomputers…

Mens en NatuurLuister  

De uitzending deze week gaat over de relatie tussen mens en natuur. Lianne Hooijmans en Bobby Uilen gaan in gesprek met Nynke Schulp (verbonden aan het Institute for Environmental Studies (IVM) aan de VU) en biogeograaf Sietze Norder. Die laatste vertelt over zijn onderzoek naar eilanden en zijn nie…

ComplottheorieenLuister  

Het coronavirus is een hoax, Jeffrey Epstein is vermoord en de Amerikaanse presidentsverkiezingen zaten bomvol fraude. In 2020 lijken complottheorieën helemaal mainstream te zijn geworden. Maar hoe uniek is dit jaar daarin eigenlijk? En wat is precies het profiel van een complotdenker? Redacteur He…

Column Renée van Amerongen: Science en SciencefictionLuister  

Renée van Amerongen is één van de nieuwe columnisten bij Radio Swammerdam. In haar dagelijks leven is ze ontwikkelingsbioloog bij de Universiteit van Amsterdam.

Science en SciencefictionLuister  

Een door CRISPR gemuteerde gorilla die heel Chicago overhoop haalt, science fiction dus. Hoe kunnen speculative design en scenario denken het publieke debat over toekomstige technologien starten? Redacteur Tanne van der Wal gaat in gesprek met bio ethicus Joyce Nabuurs en filmwetenschapper en direct…

Column Aafke Kok: Wetenschap en topsportLuister  

Aafke Kok is oud-redactielid van Radio Swammerdam en is dit jaar actief als columnist. Zij schreef deze column voor de uitzending over wetenschap en topsport. Aafke is freelance wetenschapsjournalist en werkt daarnaast als redactielid bij bionieuws.

Uitzending Wetenschap En TopsportLuister  

Het had dit jaar moeten gebeuren, maar toch moeten we nog een jaartje wachten op de Olympische Zomerspelen in Tokio. In deze uitzending gaat redactielid Bob Hermanns in gesprek met Ellen Maas, specialist topsport bij het Kenniscentrum Sport en Bewegen, en Meijke Linders, projectmedewerker Thermo T…

Column Maite Karssenberg: Geuren en KleurenLuister  

Maite Karssenberg is sinds dit seizoen weer terug bij Radio Swammerdam als columnist en schreef deze column voor de uitzending 'Geuren en Kleuren. Maite is schrijver, historica en redacteur. In 2015 rondde ze de Onderzoeksmaster Geschiedenis af aan de Universiteit van Amsterdam en in 2018 verscheen …

Geuren en KleurenLuister  

Wij vertellen dingen in geuren en kleuren, maar wat hebben kleuren en geuren ons te vertellen? Redacteur Bobby Uilen gaat deze aflevering in gesprek met PhD-student Mimi den Uyl, die bij het Van 't Hoff Instituut voor Moleculaire Wetenschappen onderzoek doet naar de invloed van licht op kleurstoffen…

Belarus en AzerbeidzjanLuister  

Belarus (ook wel bekend als Wit-Rusland) en Azerbeidzjan, we horen er veel over in de media. Wat wordt er in Nederland aan onderzoek gedaan over deze landen? In deze uitzending zijn Anne-Lise Bobeldijk (UvA, NIOD) en Sara Crombach (UvA) te gast. Leer wie historicus Zia Buniatov was en waarom iederee…

IronieLuister  

Deze week ging onze redacteur Bobby Uilen in gesprek met promovendi Eva Sancho Rodriguez en Dick Zijp over ironie. Eva promoveert aan de Universiteit van Amsterdam, en onderzoekt waarom ironie als concept zo belangrijk is geworden in discussies over politieke apathie en engagement. Dick Zijp, moment…

Column Jouke Huijzer: Communicatie en VredeLuister  

Jouke Huijzer een van onze nieuwe vaste columnisten en schreef deze column voor de uitzending 'Communicatie en Vrede'. Jouke is doctoraatstudent aan de Vrije Universiteit van Brussel en heeft hiervoor een bachelor politieke wetenschappen en master sociale wetenschappen aan de UvA afgerond.

Communicatie en VredeLuister  

Hoe overbruggen we polarisatie en bereiken we vrede? Volgens professor Cees Hamelink door echt met elkaar in gesprek te gaan in een 'deep dialogue'; het conflict aangaan en echt goed luisteren naar de ander. Redacteur Mariël Doedens gaat met professor Cees Hamelink, expert op het gebied van intern…

Column Tessa Sparreboom: Sociaal KapitaalLuister  

Tessa Sparreboom is redacteur bij Propria Cures en draagt regelmatig columns voor bij Radio Swammerdam, deze keer over sociaal kapitaal.

Sociaal kapitaalLuister  

Hoe heb jij je vrienden gemaakt? Waarschijnlijk niet via een uitgebreide strategie, maar 'gewoon, toevallig'. Toch heeft ons sociale netwerk en de samenstelling hiervan veel invloed op ons leven. In deze uitzending van Radio Swammerdam gaat het over sociaal kapitaal: de voordelen die onze sociale ne…

Column Corien van Zweden: BorstkankerLuister  

Corien van Zweden is auteur van het boek "Borsten: de levensloop van een intiem lichaamsdeel". En schreef voor deze column voor de uitzending 'Borsten: Een biologisch en maatschappelijk ontwikkelend weefsel'.

Borsten: Een biologisch en maatschappelijk ontwikkelend weefselLuister  

Deze zondag ging de uitzending over Borsten; over de ontwikkeling van borsten, de functie, maar ook de erotisering van borsten. Hoe halen we borsten uit de taboesfeer? Hoe wordt er onderzoek gedaan naar borstweefsel? En hoe kan je je eigen borsten eigenlijk het best onderzoeken? Je hoort het allema…

PolarisatieLuister  

Onze maatschappij raakt steeds sterker gepolariseerd’ hoor je vaak. Maar wat is dat eigenlijk; polarisatie? En hoe onderzoek je het? Dat bespreekt redacteur Lianne Hooijmans in deze uitzending met politicologen Eelco Harteveld en Roderik Rekker. We hebben het over hoe groepen in de samenleving …

Historisch onderzoek in RuslandLuister  

Archiefbureaucratie en Russki Mir; deze uitzending gaat over onderzoek in Rusland. Anke Spekman en Lianne Hooijmans spreken met Paul van Dijk, PHD aan de Universiteit van Amsterdam, en Gijs Kessler, senior onderzoeker aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis over hoe het is om als…

Quarantaine Files: FeitenLuister  

Het gebruik van social media is in de afgelopen jaren sterk toegenomen. Hoewel dit natuurlijk vele voordelen met zich meebrengt, is het ook een bekende bron van nepnieuws geworden. Hierdoor is het voor mensen lastiger geworden om te zien wat de correcte feiten zijn, om zo erachter te komen wat de w…

Quarantaine Files: Humor van de evolutieLuister  

“Humor is speelsheid”, stelt emeritus hoogleraar Jan van Hooff. De uitzending van deze week wordt getipt door nieuw redactielid Mariël. “Humor van de Evolutie” is een uitzending uit 2013 waarin gedragsbioloog Jan van Hooff je alles vertelt over humor bij apen. De presentatie ligt in ha…

Quarantaine Files: Ooit een normaal mens ontmoet?Luister  

Een jaar geleden was op elkaar gepakt in een overvol café iets drinken nog de normaalste zaak van de wereld. Maar wat wordt gezien als normaal en abnormaal, als ziek en gezond, is veranderlijk. Daarom tipt nieuw redactielid Janoël de aflevering ‘Baas in Eigen Brein III: Ooit een normaal mens ont…

Quarantaine files: Are we alone? De zoektocht naar buitenaards levenLuister  

Nieuw redactielid Tanne van der Wal tipt een aflevering uit 2018: Are we alone? De zoektocht naar buitenaards leven. Nu we in onze door een pandemie geraakte wereld ons weer mogen bewegen kunnen we verder kijken dan deze wereld. Bestaat er leven elders, of zelfs een georganiseerde beschaving als de …

Quarantaine Files: Het BureauLuister  

Nieuw redactielid Anke tipt de aflevering ‘Algemeen beschaafd dialect’ uit 2014. Luister naar een gesprek over standaardtaal, dialect en het meten van de tongbewegingen van Volendammers. Onderzoekers aan het woord zijn Frans Hinskens en Etske Ooijevaar van het Meertens Instituut en de presentati…

Quarantaine Files: Verhalen uit de grondLuister  

Mijmerend over de Romeinse soldaten die dit dal tweeduizend jaar geleden uitgroeven vergat Aafke even alle zorgen van deze tijd. Twee jaar geleden gingen Aafke en Sander ook op zoek naar verhalen uit de grond. Emeritus hoogleraar fysische geografie Jan Sevink vertelt over zijn onderzoek naar stuifla…

Quarantaine Files: Racisme, segregatie en het onderscheid tussen "witte" en "zwarte" scholen.Luister  

De luistertip van deze week door Lianne: een uitzending uit januari 2017 over racisme, segregatie en het onderscheidt tussen "witte"en "zwarte" scholen. En als extra tip de Swammerdam-reportage “Hoe dekoloniseer je een museum?” Zie: https://soundcloud.com/swammerdam/swammerdam-reportage-hoe-deko…

Quarantaine Files: Lelijk AmsterdamLuister  

Ook wij hier bij Radio Swammerdam zijn ons aan het aanpassen aan de nieuwe realiteit in dit Corona-tijdperk, waarin we niet de studio in kunnen duiken om nieuwe uitzendingen op te nemen. Dit lijkt ons het perfecte moment voor retrospectie, dus onze redacteuren gaan in deze wekelijkse serie terugkijk…

Quarantaine Files: De ontwrichte samenlevingLuister  

Ook wij hier bij Radio Swammerdam zijn ons aan het aanpassen aan de nieuwe realiteit in dit Corona-tijdperk, waarin we niet de studio in kunnen duiken om nieuwe uitzendingen op te nemen. Dit lijkt ons het perfecte moment voor retrospectie, dus onze redacteuren gaan in deze wekelijkse serie terugkijk…

Quarantaine Files: Tijd en verouderingLuister  

Ook wij hier bij Radio Swammerdam zijn ons aan het aanpassen aan de nieuwe realiteit in dit Corona-tijdperk, waarin we niet de studio in kunnen duiken om nieuwe uitzendingen op te nemen. Dit lijkt ons het perfecte moment voor retrospectie, dus onze redacteuren gaan in deze wekelijkse serie terugkijk…

Quarantine Files: FeitenLuister  

Ook wij hier bij Radio Swammerdam zijn ons aan het aanpassen aan de nieuwe realiteit in dit Corona-tijdperk. Dit lijkt ons het perfecte moment voor retrospectie, dus onze redacteuren gaan in deze wekelijkse serie terugkijken op hun favoriete uitzendingen. Henok bijt vandaag het spit af in de nieuwe …

Word redacteur bij Radio Swammerdam!Luister  

RADIO SWAMMERDAM ZOEKT NIEUWE REDACTIELEDEN!! Wij zijn op zoek naar iemand: • met een voorliefde voor zowel wetenschap als radio/podcast, • die studeert of net afgestudeerd is, • twee zondagochtenden per maand beschikbaar is vanaf september, • ook beschikbaar is in juni voor de inwerkperiode…

Leren en onderwijzen van taalLuister  

Wist je dat boodschappen doen, koekjes bakken of een spelletje spelen een taalactiviteit kan zijn? Zijn sommige mensen beter in het leren van een tweede taal? En hoe breng je onderzoeksresultaten naar de klas? Henok en Bobby spreken met Amos van Gelderen over Nederlands en het leren van die taal.

Tropische STORMen, twitterdata en klimaatontkenningLuister  

Dat het veranderende klimaat meer natuurrampen met zich mee zal brengen hebben de meeste mensen al vaker gehoord. Maar wat voor nieuwe manieren worden er ontwikkeld om deze rampen voor te zijn? Aafke Kok en Mathijs ter Kuile spreken met Jens de Bruijn van het Instituut voor Milieuvraagstukken over z…

Vrouw-zijn op straatLuister  

Van ‘He ik wil je kutje likken’ tot ‘waar ga je naar toe met die plankjes mevrouwtje’, de meeste vrouwen krijgen op straat wel eens te maken met seksuele intimidatie of onwenselijk, opdringerig gedrag. In deze uitzending praat onze nieuwste redacteur Bobby Uilen met Una Jongenelis over haar …

Column Mischa Dekker: Onderwijs tegen straatintimidatieLuister  

Column Mischa Dekker: Onderwijs tegen straatintimidatie by Radio Swammerdam

Filterbubbels en digitaal rechtLuister  

Social media en mobiele apps worden steeds belangrijker in het ontvangen en vormen van ons nieuwsbeeld. Maar ondoorgrondelijke algoritmes binnen deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat wij vast komen te zitten in persoonlijke filterbubbels. Mathijs ter Kuile en Lianne Hooijmans praten hierover met Fel…

Complexiteit en sociale wetenschapLuister  

Wetenschap kan al heel complex zijn, maar in deze uitzending maken we het nog iets complexer. Want wat is complexiteit eigenlijk? En hoe zetten wetenschappers dit in om systemen of (sociale) netwerken juist te simplificeren? Daar spreken Bauke Kok en Aafke Kok over in deze uitzending. Te gast zijn R…

Column Soesja van Wijgerden: Sekswerk bij dierenLuister  

Column Soesja van Wijgerden: Sekswerk bij dieren by Radio Swammerdam

Sekswerk in al zijn veelkleurigheidLuister  

Van Chinese massagesalons tot studenten-sekswerkers, Lianne Hooijmans en Josta Bosma vroegen er alles over aan onderzoeker en docent Marie-Louise Janssen van de UvA, die ons beeld over sekswerk waar nodig bijstelt. Met een column van Soesja van Wijgerden over sekswerk bij dieren (althans, kun je dat…

Column Tessa Sparreboom: De seniorenreisjes van Henk KrolLuister  

Column Tessa Sparreboom: De seniorenreisjes van Henk Krol by Radio Swammerdam

Vallen en opstaanLuister  

De uitzending van vandaag gaat over de bewegingen die wij maken en hoe wij die bewegingen aansturen. Josta Bosma en Bauke Kok gaan in gesprek met Annike Bekius en Nick Kluf, promovendi en voormalig kamergenoten op de VU. Annike doet onderzoek bij kinderen die de hersenaandoening cerebrale parese heb…

AI, burgerschap en discriminerende algoritmesLuister  

Computers en algoritmes hebben meer en meer invloed op ons leven, soms ongemerkt. Dat roept vragen op, en ongemak: zijn democratie en rechtvaardigheid wel gebaat bij deze automatisering? Henok en Lianne spreken daarover met neuroinformaticus Sennay Ghebreab en jurist Marlies van Eck. Zij benoemen ve…

Column Soesja van Wijgerden: ode aan de microbenLuister  

Column Soesja van Wijgerden: ode aan de microben by Radio Swammerdam

Natuur en schijnbare tegenstellingen daarvanLuister  

Hoe is de Volgermeerpolder het grootste vervuilde gebied van Nederland geworden, en hoe kan je de natuur gebruiken om dit gebied weer leefbaar te maken? En hoe zit het met landgebruik door verstedelijking? Gaat er voor elke vierkante kilometer stad ook een vierkante kilometer natuur verloren, of zit…

Veranderende arbeidsverhoudingen: flexwerk en meerLuister  

De afgelopen vijftig jaar zijn de arbeidsomstandigheden veranderd. Waar is bijvoorbeeld het vaste contract gebleven? Waarom hebben werknemers dit laten gebeuren? En welke rol speelde de werkgevers hierin? Deze vragen en meer worden beantwoord in deze uitzending van Radio Swammerdam. Te gast is poli…

Samenleven met waterLuister  

Nederland heeft een rijke geschiedenis als het op water aankomt, en staat wereldwijd bekend als het land dat de strijd tegen het water heeft gewonnen. Maar hoe komen wij aan dit imago en op welke manieren hebben wij de oceaan getemd? Wat speelt zich verder allemaal af onder het wateroppervlak, in di…

Column Sjana Haker: Theoretische natuurkunde op een feestjeLuister  

Dit is een herhaling van een column van vier jaar geleden.

Filosofie van de wiskunde en kennisgrafenLuister  

Hebben mensen getallen verzonnen of zijn we ze aan het ontdekken? Waarom begrijpen kleine kinderen niet dat vier min één drie is? En waarom begrijpt een computer het verschil tussen appels, fruit en Granny Smith niet? Laat je niet afschrikken door de wiskunde- en informatica-achtergrond van gasten…

Gemeenschapsarcheologie, middeleeuwse dorpen en sociale cohesieLuister  

Archeoloogje spelen in je eigen achtertuin spreekt bij veel mensen erg tot de verbeelding. Dit kan echter niet zomaar: er zijn strikte regels over waar je archeologisch onderzoek mag uitvoeren in Nederland. Aafke Kok en Mathijs ter Kuile gaan in gesprek met Heleen van Londen, landschapsarcheoloog en…

Omkijken naar stadshistorieLuister  

Te gast bij Nash en Josta zijn historicus Tymen Peverelli en classicus Sean Keller. Tymen bespreekt zijn onderzoek naar stadsgeschiedenis en het ontstaan van een culturele stadsidentiteit als tegenwicht tegen de 19e eeuwse natiestaat. Sean heeft het over de Orpheus-mythe bij verschillende Latijnse a…

Wetenschap en metafysica: een (on)begrijpelijk verbondLuister  

In deze uitzending bespreken we het begrijpen zelf. Hoe moet het wetenschappelijk begrijpen begrepen worden? Die vraag bespreken Bauke Kok en Henok Tesfai onder andere aan de hand van een vakgebied dat niet alleen de leek, maar ook de ingewijde confronteert met de grenzen van ons begripsvermogen: d…

Klimaatontkenning 'lite' in het antropoceenLuister  

Het antropoceen als geologisch tijdvak, de verwildering van landschappen, moedertje Shell en de verbeelding als wapen tegen klimaatontkenning 'lite’. In deze bomvolle uitzending over klimaatverandering spreken Mathijs ter Kuile en Nash Keller met Sjoerd Kluiving, Aardwetenschapper aan de Vrije Uni…

Luisteren, ruis en ruimtelijk geluidLuister  

Het is eigenlijk de basis van elk radioprogramma: het luisteren. Maar wat als er ‘ruis op de lijn’ is? Volgens Melle Kromhout is dat geen probleem. Nash en Bauke spreken in deze uitzending met hem over het belang van ruis in geluidsopname, waar het proefschrift van Melle over ging. Ook zijn post…

Column Jenny Hasenack: Nano-auto's en nano-Max VerstappenLuister  

Column Jenny Hasenack: Nano-auto's en nano-Max Verstappen by Radio Swammerdam

Nanoprinters, zonnecellen en speciale dialogenLuister  

De orde van nanometers is wel zo’n beetje de kleinste schaal waarop wetenschappers ook technologie ontwikkelen; nanotechnologie dus. Wat zijn de toepassingen van deze technologie in onze moderne wereld? En hoe kan jij daar een stem in hebben? In deze aflevering van Radio Swammerdam op Radio Salto …

Column Aafke Kok, exacte versus sociale wetenschappen, welk vakgebied is concreter?Luister  

Column Aafke Kok, exacte versus sociale wetenschappen, welk vakgebied is concreter? by Radio Swammerdam

Krankzinnigheid in de vroegmoderne tijd en VR als behandel tool voor psychische stoornissenLuister  

In deze aflevering over ‘Gekte’ spreekt Lianne Hooijmans met Martje aan de Kerk over krankzinnigheid in de vroegmoderne tijd, en met Tara donker over het gebruik van Virtual Reality in de behandeling van psychische stoornissen. Klopt het beeld dat dorpsgekken vroeger op water en droog brood wer…

Column Soesja van Wijgerden: PlasticLuister  

Plastic is vies, vervuilend en het symbool van de hedendaagse wegwerpmaatschappij. Toch? Soesja van Wijgerden zet enkele kritische kanttekeningen bij dit populaire beeld van plastic. Misschien zullen we toch met het materiaal moeten leren leven.

Duurzaam wonen in de stadLuister  

Onze columnist Soesja van Wijgerden is te gast bij Henok en Lianne in de studio. Zij is ecoloog en werkt als projectmanager mee aan verduurzamingsprojecten in Haarlem. In de uitzending bespreekt ze de mogelijkheden die er zijn om het wonen in de stad duurzamer te maken, van zonnepanelen op het dak t…

Economische experimentenLuister  

Wat voor experimenten doen wetenschappers in de economie eigenlijk? Bauke Kok en Henok Tesfai bespreken deze zondagochtend de (on)mogelijkheid van economische experimenten. Zij doen dit met Marcel Bouman, hoogleraar geschiedenis van de economische wetenschap aan de Universiteit Utrecht, en Nadine K…

Duurzaam met GrondstoffenLuister  

In deze uitzending spreken Mathijs ter Kuile en Nash Keller met twee experts op het gebied van recycling en plastic. Maarten Bakker van de TU Delft vertelt alles over het gebied van recyclen. Hoe gaat dat nu in Nederland en wat moet er nog beter? Als je aan recyclen denkt, denk je waarschijnlijk ook…

Column Soesja Wijgerden: VerslavingLuister  

Column Soesja Wijgerden: Verslaving by Radio Swammerdam

DrugsLuister  

Microdosing, wellness paradox en yogasnuivers: hoe staat het met het drugsgebruik in Nederland? Nash en Josta spreken met de directeur van Mainline, Machteld Bosz, en historicus Stephen Snelders. Met een column van Soesja.

Column Machiel Keestra: Keti Koti en het Nederlandse slavernijverledenLuister  

Column Machiel Keestra: Keti Koti en het Nederlandse slavernijverleden by Radio Swammerdam

Verborgen Verhalen: Het Russische verledenLuister  

In de eerste uitzending van Mathijs gaat hij in gesprek met Ruslandkenner Marc Jansen, die het boek 'De toekomst die nooit kwam' schreef. Samen met Geertje praten ze over de Romanovs, Stalin en hoe het Rusland van nu omgaat met haar bloedige geschiedenis. Of hoe ze dat beter zou kunnen doen. De colu…

Column Sicco de Knecht: wetenschappers zijn net mensenLuister  

Binnen deze column reflecteert Sicco de knecht op 8 jaar swammerdam door ons een inzicht te geven in hoe je nou een pakkende column moet schrijven. Een verhelderend inzicht met uiteraard een kritisch randje. Sicco stelt dat meningen en feiten minder als twee aparte dingen moeten worden gezien. We vr…

WaterkwaliteitLuister  

We vechten er al eeuwen tegen, maar hoe is het nu eigenlijk gesteld met de kwaliteit van ons oppervlaktewater en hoe kan het beter? Binnen deze uitzending gaan Henok Tesfai en Aafke Kok hierover in gesprek met Milo de Baat. Milo is promovendus bij de Universiteit van Amsterdam en doet onderzoek naar…

Column Anna Luna Post: Immigratie en de Nederlandse cultuurLuister  

Column Anna Luna Post: Immigratie en de Nederlandse cultuur by Radio Swammerdam

Dublinverordening en het Gemeenschappelijk Europees AsielsysteemLuister  

Welke Europese lidstaat is verantwoordelijk voor welke asielzoeker? Verse redacteur Lianne en co-presentator Bauke zoeken het uit. Ze spreken met Hemme Battjes en Jeroen Doomernik. Battjes is hoogleraar Europees Migratierecht (UvA) en Doomernik migratieonderzoeker bij Politieke Wetenschappen van de …

Column Soesja Wijgerden: Humor bij dierenLuister  

Column Soesja Wijgerden: Humor bij dieren by Radio Swammerdam

HumorLuister  

Moppen tappen tijdens de Engelse reformatie, grappige katten en destructieve humor: in deze vrolijke uitzending hebben Josta Bosma en Emma van Veenen het over de wetenschap achter humor. Te gast zijn Lieke Stelling en Sibe Doosje. De column is van Soesja van Wijgerden.

Indonesië 1945 - 1950Luister  

Historicus Remco Raben werkt mee aan het onderzoeksproject 'Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950', dat gericht is op het in kaart brengen van geweld door Nederlandse militairen in Indonesië. Thomas en Emma spreken met hem over dit onderzoek, de politieke ladin…

HooikoortsLuister  

'April is the cruellest month' dichtte T.S. Eliot. Dat had misschien te maken met de Eerste Wereldoorlog en de verscheurde psyche van de moderne mens (wie zal het zeggen?), maar in deze uitzending verkennen we een prozaïscher aspect van de wreedheid van het voorjaar: hooikoorts. Aafke praat over ke…

Invloed van de mediaLuister  

Deze uitzending spreken Geertje Tijsma en Bauke Kok over de invloed van de media op de samenleving. Alyt Damstra doet in haar promotie onderzoek naar de invloed van economisch nieuws op de publieke opinie. Daarnaast kijkt ze ook naar hoe de relatie is tussen politieke partijen als de PVV en de FVD e…

Column Machiel Keestra: Europese taaldiversiteitLuister  

Machiels column over taal in de Europese unie.

Taal en Politiek: EuropaLuister  

Bauke Kok en Josta Bosma spreken met Virginie Mamadouh, universitair hoofddocent Politieke en Culturele Geografie aan de Universiteit van Amsterdam. Zij spreken over de rol van taal in de Europese Unie, in het licht van de de Europese verkiezingen van 23 mei aanstaande. De column is van Machiel Kees…

Radio in oorlogstijd: Radio OranjeLuister  

Onze 5 mei uitzending staat geheel in het teken van radio in oorlogstijd. Bauke Kok spreekt met hoogleraar Geschiedenis van Radio en Televisie Huub Wijfjes over Radio Oranje aan de hand van verschillende fragmenten van Radio Oranje, radiocabaret en propagandaliederen.

Column Aafke Kok: Factchecken in de wetenschapsjournalistiekLuister  

Aafke Kok geeft in haar column een advies aan wetenschappers over het fact checken van haar artikelen.

FeitenLuister  

Wat is de definitie van het begrip “feit” eigenlijk? Emma van Veenen sprak hierover met Sjang ten Hagen. In zijn promotieonderzoek aan de UvA kijkt hij onder andere naar hoe de definitie van het begrip “feit” vanaf de 19e eeuw veranderd is. Ook te gast is Chunglin Kwa, docent Science and Te…

Column Anna-Luna Post - de verjaardag van Galileo GalileiLuister  

De column van Anna-Luna Post uit de uitzending over tijd en veroudering van zondag 14 april 2019.

Tijd en verouderingLuister  

Vandaag spraken Aafke Kok en Bauke Kok (zo ver we weten geen familie) met Carel Meskers (Amsterdam UMC) en theoretische natuurkundige Marcel Vonk (UvA) over tijd en veroudering. Marcel Vonk (03:13) bespreekt de rol van tijd in kwantummechanica en de relativiteitstheorie en waarom je die, door het co…

Column Tessa Sparreboom - Een behandelplan voor de psychologieLuister  

De column van Tessa Sparreboom in de uitzending van zondag 7 april 2019 over sociale cognitie en depressie in literatuur.

Swammerdam zoekt radiomakers!Luister  

Wens jij de luisteraars van Radio Swammerdam volgend jaar een fijne zondag? Solliciteer voor 15 april! http://www.radioswammerdam.nl/wij-zoeken-radiomakers/

Gesimuleerde emoties & depressie in de literatuur - Bloed, zweet en data IIILuister  

Josta Bosma en Thomas Batelaan spreken met Casper Hesp (UvA) en Anne-Fleur van der Meer (Radboud MC en VU) over het brein en depressie. Sociale neurowetenschapper Casper Hesp (03:08) vertelt over zijn promotieonderzoek “the origin of social life”, en over hoe hij probeert om emoties te simulere…

Swammerdam zoekt radiomakers!Luister  

Heet jij volgend jaar Amsterdamse wetenschappers welkom bij Radio Swammerdam? Solliciteer voor 15 april! http://www.radioswammerdam.nl/wij-zoeken-radiomakers/

Column Machiel - Religie en sociale complexiteit, een interdisciplinaire blik op de kip en het eiLuister  

In complexe samenlevingen zijn individuen sterk onderling afhankelijk en moet hun gedrag op elkaar zijn afgestemd om allerlei problemen te voorkomen. Vaak wordt gedacht dat religie, in het bijzonder de rol van moraliserende en straffende goden, daar een rol in speelde in vroege samenlevingen. Machie…

Religie en moderniteit, hervorming of fundamentalisme?Luister  

Ammeke Kateman en Lourens Minnema zijn te gast bij Geertje en Emma. Ze spreken over de rol van fotografie in Islamitische reisverslagen en over de Egyptische Islam-hervormer Mohammed Abdul. Dat geeft aanleiding tot een algemene discussie over religie, (post)moderniteit, hervorming en fundamentalisme…

Column Aafke Kok: Film en nachtmerriesLuister  

Column Aafke Kok: Film en nachtmerries by Radio Swammerdam

Filmtheorie en VRLuister  

Bauke Kok spreekt met docent Mediastudies Blandine Joret over filmcriticus André Bazin, zijn sociale opvatting over realisme en wat die kan betekenen voor Virtual Reality. De column is van Aafke Kok, die wel wat minder realistische films zou willen.

Taal En PolitiekLuister  

In deze uitzending praten Aafke Kok en Josta Bosma met communicatiewetenschapper Bert Bakker over verschillen in taalgebruik van linkse of meer rechtse politici én krijgen we een spoedcursus speech schrijven van docent retorica Thomas van Neerbos. Dé uitzending als je iets wil leren over Taal en d…

Column Josta Bosma - komt het goed?Luister  

Een scherpe column van Josta waarin ze de 'het komt goed' uitspraken van politici op een kritische manier bevraagd.

Column Milan Teunissen van Maanen - NWO aanvraagLuister  

Milan Teunissen van Maanen heeft het in haar column over het belang van datafiguren en kleurenschema’s in haar onderzoeksvoorstel.

Geld en SchuldLuister  

Emma van Veenen en Bauke Kok spraken met Bart Stellinga (15:58-35.03 en 45:00-56:00) over zijn promotie onderzoek over financiële waarderingssystemen. Daarbij keek hij naar de economische crisis van 2007 tot 2009. Hoe ontstond deze en welke maatregelen hebben beleidsmakers inmiddels genomen? Daarn…

Sociaal Welzijn van LHB´sLuister  

We luisteren naar een opgenomen gesprek tussen Thomas Batelaan en Mirjam Fischer. Fischer is socioloog aan de Universiteit van Amsterdam en doet onderzoek naar de emancipatie en sociale positie van lesbische, homoseksuele en biseksuele mensen. Aafke Kok leest een column voor en gaat met Thomas in ge…

Klimaat: vrees en verwonderingLuister  

Het naderend noodlot van onze opwarmende planeet is iets om te vrezen, maar ondertussen kunnen we ons ook verwonderen over de prachtige natuur op die planeet. Zoals over intelligente planten (interview Martijn Rep, va. 01:28)en hagedissen op de Nederlandse Antillen (interview Wendy Jesse, va. 17:11…

Donkere Materie Deel 2 - Verborgen VerhalenLuister  

Het vervolg van de aflevering ‘Donkere Materie’ van 20 januari 2019. Geertje Tijsma en Bauke Kok spreken samen met Jaco de Swart en columnist Sicco de Knecht over de ontwikkeling in het onderzoek naar donkere materie. Jaco de Swart is promovendus aan de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskund…

Taalverwerving en neuroficatie – Onderwijs VLuister  

Hoe leert een kind een taal spreken? Bauke en Josta spreken promovendus taalwetenschap Sybren Spit over zijn onderzoek naar taalverwerving bij jonge kinderen. Machiel Keestra, een van onze vaste columnisten, krijgt deze aflevering een keer de spotlight: Bauke vraagt hem over zijn onderzoek naar inte…

De Natuur Nabouwen - Denken met Computers IVLuister  

Aafke Kok en Geertje Tijsma hebben computationeel bioloog Jaap Kaandorp (UvA) en Pieter Rein ten Wolde (AMOLF) te gast. Ze spreken over een zwerm robotjes, het Turingpatroon, en het bouwen van een kunstmatige cel. De column van Anna-Luna Post gaat over Frankenstein en het grote verlangen om de natu…

Column Matthijs Mul - Kunstmatige stompzinnigheidLuister  

Pleitbezorgers van kunstmatige intelligentie neigen nogal eens naar het schetsen van utopische toekomstvisioenen. Matthijs matigt het enthousiasme door te wijzen op minder geslaagde toepassingen.

Beeldanalyse - Denken met computers IIILuister  

Cees Snoek en Eef Masson zijn te gast bij Emma van Veenen en Thomas Batelaan, om te praten over beeldanalyse. Wie bekijkt de immense hoevelheid beeld die beveiligingscamera's dag in dag uit vastleggen? En de vele meters film in onze filmarchieven? Waarschijnlijk niemand. Cees Snoek bespreekt hoe gea…

Donkere MaterieLuister  

We weten dat het er is, anders klopt er vanalles niet in het heelal. Maar wat is het dan? We gaan op zoek naar donkere materie, in verre sterrenstelsels en diep onder de grond. Geertje en Corto bespreken het met astrofysicus Jacco Vink en deeltjesfysicus Patrick Decowski. Met een column van Bas Bell…

Vondel versus de VOCLuister  

Thomas Batelaan praat met Marrigje Paijmans over koloniale kritiek uit de zeventiende eeuw. Bauke Kok is tweede presentator. Namen als Foucault en Vondel komen aan bod. hoe bekritiseerde zij het kolonialisme in de 17de eeuw? De column van Sicco de Knecht sluit mooi op het onderwerp aan. Sicco bevr…

Column Milan Teunissen van Maanen - Een verhaal over heup en knieLuister  

Milan Teunissen van Maanen vertelt een kort verhaal over gewrichtspijn, zonder kommer en kwel maar met de sfeer van verwondering die de dierenverhalen van Toon Tellegen kenmerkt.

Beweging waar je niet bij stilstaat - Bloed, Zweet en Data IILuister  

Achter de meest simpele bewegingen gaat een wereld van complexiteit schuil. De slag van een professionele roeier kost jaren van training en hoewel robots ons allang inmaken met schaken, zijn we hen nog gemakkelijk de baas als het aankomt op het maken van een wandelingetje. Lotte Lintmeijer en Sjoerd…

De ontwrichte samenlevingLuister  

Hoe kunnen we de democratie redden? Corto en Djuna spreken met Anatol Itten over zijn boek Overcoming Social Division. De column is van Michiel Keestra. En SKA zingt O Radiant Dawn.

Wees mindful binnen het rechtLuister  

Binnnen deze aflevering duiken we in ons rechtsysteem; hoe werkt het? hoe zit het met de hoge werkdruk? en wat biedt mindfulness voor eventuele oplossingen? Ook worden thema's als vergeving en de toekomst van het recht aangesneden. We doen dit samen met Klaartje Freeke en Wikke Monster, beiden straf…

Het computationele brein: psychologische netwerken en vrije energie - Denken met computers IILuister  

Als je door de stad fietst, maak je continu beslissingen zonder dat je je hier bewust van bent. Hoe doen we dit en wat is de rol van het brein hierin? Bauke Kok en Corto Blommaert spreken hierover met filosoof en neurowetenschapper Jelle Bruineberg. Met Marie Deserno, psycholoog, bespreken we een ni…

Nationalisme - Verborgen VerhalenLuister  

Thomas Batelaan en Emma van Veenen ontvangen Jan Rock, universitair docent Nederlandse Letterkunde aan de UvA. Hij onderzoekt de opkomst en ontwikkeling van nationalisme. In de uitzending geeft hij een beknopte geschiedenis van drie eeuwen nationalisme, bespreekt de rol van de aria "amour sacré de …

Column Mathijs Mul - Het ontleden van het breinLuister  

Column Mathijs Mul - Het ontleden van het brein by Radio Swammerdam

Onderwijs - Meer dan het breinLuister  

Geertje Tijsma spreekt met Geert Glas en Marleen van Tetering over hoe er meer is dan slechts het brein, de omgeving is minstens zo belangrijk bij het begrijpen van de menselijke psyche. Hoe beïnvloedt dit de ontwikkeling bij kinderen?

Wetenschap in de sport van trainen tot revalidatie - Bloed, Zweet en Data ILuister  

Josta Bosma en Emma van Veenen spreken met Tom Stevens, onderzoeker bij het Instituut Sport en Bewegen aan de Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Hij vertelt ons hoe het monitoren van voetballers hen kan helpen hun spel effectiever te maken. Hoogleraar Revalidatieonderzoek Thomas Janssen vertelt hoe hij …

Column Machiel Keestra: Over de aanslag in PittsburghLuister  

Machiel Keestra woont tijdelijk in de Amerikaanse stad Pittsburgh, waar op 27 oktober 2018 elf mensen omkwamen bij een aanslag op een synagoge. Hij analyseert deze gebeurtenis aan de hand van de Amerikaanse geschiedenis en actualiteit.

Groeipijn - Verborgen VerhalenLuister  

Hoe kan je groeien in je werk, zonder door te slaan? De sleutel volgens Menno de Bree is om je werk niet al te serieus nemen. Het komt erop aan om je werk vooral niet als een passie of roeping gaan zien. Daarbij aansluitend stelt Wilma de Rek dat veel problemen rondom moderne ziekten als burn-out, d…

Taaltechniek en taalbegrip - Denken met computers ILuister  

Wat hebben taal en technologie met elkaar te maken? Bauke Kok en, weer even terug bij Radio Swammerdam, Marie Beth van Egmond bespreken dit met Antske Fokkens, taalwetenschapper aan de VU, en Piek Vossen, hoogleraar computationele lexicologie aan de VU. Antske Fokkens doet onderzoek naar stereotyper…

Sociale interacties op de basisschool kruipen onder de huid - Onderwijs IVLuister  

In de vierde aflevering van het dossier onderwijs spraken Geertje Tijsma en Bauke Kok met Marieke Buil van de VU over de gevolgen van pesten en met Rianne Bosman van de UvA over de relatie tussen leraren en leerlingen op de basisschool. De column was van Bas Belleman waarin hij sprak over Klein Duim…

Nach(t)leben: Op zoek naar Hercules SegersLuister  

Hoe kan het dat sommige kunstenaars voor eeuwig beroemd blijven, terwijl anderen vergeten worden? Thomas Batelaan spreekt met Mireille Cornelis en Elmer Schönberger over Hercules Segers, een etser uit de Gouden Eeuw. Zijn werk verdween kort na zijn dood en werd toen herontdekt in de negentiende eeu…

De Ander: Een Vlaming in Holland en God in de GGZLuister  

Mick Matthys, universitair docent socialisatie- en cultuurtheorie, is in de studio met onze redacteuren Corto Blommaert en Josta Bosma, en Hanneke Schaap-Jonker, promovendus in de godsdienstpsychologie, is met Corto in haar woonkamer. Ze spreken over cultuurverschillen tussen Nederland en België en…

Column Mathijs Mul - God in de GGZLuister  

De column van Mathijs Mul bij de uitzending De Ander - Een Vlaming in Holland en God in de GGZ, over een jongetje uit zijn basisschoolklas dat later God wil worden.

Column: Bullshit JobsLuister  

Sicco de Knecht draagt zijn column voor over 'bullshit jobs'.

Are We Alone? De zoektocht naar buitenaards levenLuister  

Redacteurs Bauke Kok en Corto Blommaert spreken met UvA-hoogleraar astronomie Carsten Dominik over het onderzoeksprogramma 'Are We Alone?', een samenwerkingsverband tussen de UvA en de VU. Hier onderzoeken wetenschappers uit veel verschillende disciplines de mogelijkheid van buitenaards leven. Sicco…

Gevangenispolitiek en cultureel herinnerenLuister  

Emma van Veenen ontvangt in de studio antropoloog Julienne Weegels en neerlandicus Lisanne Snelders. Co-presentator is Bauke Kok. Julienne Weegels is afgelopen woensdag cum laude gepromoveerd met haar onderzoek naar macht, agency en co-governance in Nicaraguaanse gevangenissen. Lisanne Snelders i…

Column Anna-Luna Post Reformatie in de wetenschapLuister  

Column Anna-Luna Post Reformatie in de wetenschap by Radio Swammerdam

Bijbels, computers en kwetsbare kerkenLuister  

Computers om een psalm te analyseren en databases vol kwetsbare kerken: vandaag spraken Bauke Kok en Nathalie Janssen over religieus erfgoed met Herman Wesselink en Christiaan Erwich. Met een column over reformatie in de wetenschap van Anna-Luna Post.

Kunst & Commercie – KunstLuister  

Wat is de relatie tussen hedendaagse kunst en geld? Is de status van de kunstenaar tanende? Hoe komt een hedendaagse kunstenaar rond? Moet een kunstenaar ook netwerken en commercieel nadenken? En wat is de relatie tussen de veranderde status van de kunstenaar en de kunst zelf? In de eerste uitzendin…

Vrouwen in de wetenschap - Verborgen Verhalen VILuister  

Over vrouwen als wetenschapper en de verschillen tussen mannen en vrouwen als patiënt. Bijvoorbeeld dat medische onderzoeken vooral op mannen zijn gericht en daardoor verkeerde diagnoses worden gesteld en verkeerde medicijnen worden voorgeschreven aan vrouwen. Door Josta Bosma en Aafke Kok.

Column Bart van Heerikhuizen - Praten met de doden door AILuister  

Column van Bart van Heerikhuizen over het praten met de doden, mogelijk gemaakt door artificial intelligence technieken. Is het een dystopische toekomst of gewoon een nieuwe vorm van een narratief?

Avatars, zelflerende zoekmachines en de toekomstLuister  

De allereerste uitzending van Geertje Tijsma samen met Marie Beth van Egmond! Ditmaal over artificial intelligence en hoe hun lerende vermogen wordt ingezet. Het wordt inmiddels al gebruikt voor rollenspellen voor conducteurs, praten met de doden en zelflerende zoekmachines: is dit de toekomst? Colu…

Vrouwen in de geschiedenis - Verborgen verhalen VLuister  

Waarom zijn vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd in de geschiedenisboeken? Om meer licht te werpen op bijzondere vrouwen gingen Marie Beth van Egmond en Nathalie Janssen in gesprek met Hoogleraar Oude Geschiedenis Emily Hemelrijk. Zij sprak over hoe inscripties ons iets kunnen leren over de werk…

Verhalen uit de Grond - Verborgen Verhalen IVLuister  

Aafke en Sander gaan op zoek naar verhalen uit de grond. Emeritus hoogleraar fysische geografie Jan Sevink vertelt over zijn onderzoek naar stuiflandschappen bij het Laarder Wasmeer gebied. Hij kwam hier tot een belangrijke ontdekking over het gedrag van de jagers-verzamelaars. Archeoloog Peter Kran…

Olieverfschilderijen & een japon uit de Gouden Eeuw - Kunst IILuister  

Vandaag spraken Marie Beth en Emma met promovendus Lambert Baij en Maarten van Bommel over de conservering en restauratie van kunstwerken. Het ging over polymeren, hologrammen en Bart van Heerikhuizen droeg zijn column voor over het proefschrift van Monica Marchesi 'Reproduction as a conservation st…

Column Bart van Heerikhuizen - Reproductie als conserveringLuister  

De Column van Bart van Heerikhuizen op 6 mei in de uitzending over restauratie en conservering in de kunst.

Column Bas Belleman - Marsman en waterLuister  

Column van Bas Belleman tijdens de uitzending van 15 april over de geschiedenis van water.

De geschiedenis van Water - Water IIILuister  

Emma van Veenen en Sander Westerveld spreken deze zondag met Marianne Groep en Petra van Dam over de geschiedenis van water. Marianne Groep vertelt ons meer over de wateroorlog tussen Amsterdam, Haarlem en Leiden en wat voor rol pamfletten in de watergeschiedenis gespeeld hebben. Petra van Dam leert…

Adaptief leren & de nieuwe universiteit - Onderwijs IIILuister  

Als het gaat over vernieuwingen in het onderwijs, hebben we het veelal over het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Is de universiteit hierin stil blijven staan? Aafke en Emma spreken met Hester Glasbeek, onderwijsadviseur aan de VU over onderwijsvernieuwing in het universitair onderwijs, zoals …

Swammerdam zoekt radiomakersLuister  

Een berichtje van de Swammerdam-redactie: Radio Swammerdam zoekt nieuwe radiomakers! Wij zijn op zoek naar iemand • met een voorliefde voor zowel wetenschap als radio, • die studeert of net afgestudeerd is, • twee zondagochtenden per maand beschikbaar is vanaf september, • ook b…

Column 25 maart - Bart van Heerikhuizen - Morbid CuriosityLuister  

Column van Bart van Heerikhuizen in de Radio Swammerdam uitzending van 25 maart 2018 met Suzanne Oosterwijk door Nathalie Janssen.

Het lichaam, emoties en morbide fascinatie - Verborgen Verhalen IIILuister  

Hoe komt het dat mensen graag beelden en verhalen willen ervaren over geweld, de dood, oorlog en martelingen, terwijl deze beelden ons onaangename gevoelens kunnen geven? Suzanne Oosterwijk doet onderzoek naar de neurologische en psychologische motieven van deze paradox. Met een column van Bart van …

Column Heidi Dorudi - Verborgen verleden van vrouwen in de wetenschapLuister  

Column van Heidi Dorudi uit de uitzending van 11 maart 2018 over het verborgen verleden van vrouwelijke wetenschappers, filosofen en uitvinders.

Geheimen, tochten naar het Oosten en de boekenmarkt in Nederlands-Indie - Verborgen Verhalen IILuister  

Emma van Veenen en Marie Beth van Egmond spreken met Djoeke van Netten over het paradox van het geheim en de tochten van de voorcompagnieen naar het Oosten. Lisa Kuitert weet ons meer te vertellen over de boekenmarkten van de negentiende eeuw in Nederlands-Indie. Ten slotte heeft Heidi Dorudi een mo…

Column 4 maart - Mathijs Mul - Wonder WaterLuister  

De column van Mathijs Mul uit de uitzending van Radio Swammerdam van 4 maart 2018 over Water.

Bijzondere eigenschappen van Water - WaterLuister  

Vandaag presenteerde Aafke Kok en Sander Westerveld een nieuwe uitzending in het dossier Water. Toepasselijk na deze koude week sprak natuurkundige Daniel Bonn over hoe het komt dat we over ijs kunnen schaatsen en over hoe Egyptenaren stukken steen makkelijker konden voortslepen door de woestijn doo…

Luisterexperimenten, in het lab & in de zaal - Kunst ILuister  

'Zou je liever nu of in de negentiende eeuw naar een concert gaan?'. Sander opent de uitzending vandaag meteen met een dilemma voor historicus Thomas Delpeut, promovendus aan de Radboud Universiteit Nijmegen, die onderzoek doet naar de concertgebruiken in de negentiende eeuw. Er was toen veel anders…

Column 25 feb - Machiel Keestra - informatiezuchtigen & naievelingenLuister  

Machiel Keestra leest zijn column voor over hoe wij muziek ervaren, waarin hij het publiek in twee categorieen opdeelt, de informatiezuchtigen die het programmaboekje uitspellen voor een concert begint, of de naievelingen die zich graag laten verrassen. Deze column werd voorgelezen tijdens de uitze…

De naoorlogse discussie over architectuur met Tim Verlaan - Verborgen Verleden ILuister  

Nathalie Janssen en Emma van Veenen bespreken met Tim Verlaan onder andere zijn boek 'ruimtemakers'. Hij was ook deel van het platform Failed Architecture. Bas Belleman spreekt in zijn column over sprookjes waar het kasteel vaak als metafoor voor het lichaam wordt gebruikt.

Column 18 feb - Bas Belleman - Het kasteel van SneeuwwitjeLuister  

Bas Belleman over het kasteel als metafoor voor het lichaam. Met ook een klein stukje uit zijn hervertelling van zestien sprookjes 'De drift van Sneeuwwitje'.

Onzekere wetenschap in een ruizige wereldLuister  

Een ode aan onzekere wetenschap in een ruizige wereld, met Sarah Durston over het gevaar van reductionisme en Alexander Ly over een alternatieve vorm van statistiek. Gepresenteerd door Marie Beth van Egmond en Nathalie Janssen, met een column van Milan Theunissen van Manen.

Column 11 feb - Milan Teunissen van ManenLuister  

Column 11 feb - Milan Teunissen van Manen by Radio Swammerdam

Water, te veel & te weinig - Water ILuister  

In de eerste uitzending in het dossier Water, belichten Emma & Aafke het onderwerp water van zijn twee meest extreme kanten. Met statisticus Emiel van Loon van de Universiteit van Amsterdam, praten zij over de wisselwerking tussen de waterinfrastructuur en dieren in Nederland. Zo graven muskusratte…

Column 4 feb - Milan Teunissen van Manen - 'Water'Luister  

Onze columnist Milan probeerde voor de uitzending van zondag 4 februari zich voor te stellen hoe het zou zijn om water te zijn.

Column 28 jan - Bart van Heerikhuizen - de WODC affaireLuister  

Column in de uitzending van 28 januari 2018 van Bart van Heerikhuizen over de WODC affaire.

Heksenjacht als virus en supranormale prikkels in de kunst - Evolutie IIILuister  

Sander Westerveld en Marie Beth van Egmond spreken met Arnold Hoogerwerf over supranormale prikkels en hoe deze toegepast kunnen worden op kunst en culturele uitingen. Steije Hofhuis, historicus én Swammerdammer van het eerste uur, spreekt over heksenvervolging in de vroeg moderne periode en hoe ee…

Parallellen in de biologie: ferrari-eiwitten en hyperaantrekkelijke mottenLuister  

Over files in de cel praten Aafke kok en Emma van Veenen met Erwin Peterman, Vu professor natuurkunde in levende systemen. Een prikkelende column van Sicco de Knecht over het ingevoerde Bindenden Studie Advies. En ten slotte Michiel van Wijk van het IBED over seksferomonen bij onaantrekkelijke of ju…

Migratie, ongelijkheid en onzichtbaarheid - NieuwkomersLuister  

Deze zondag spraken Nathalie Janssen en Marie Beth van Egmond met filosofe Yolande Jansen (UvA) over grenzen, migratie, en de invloed van de Holocaust als ons gedeeld cultureel geheugen. Ook werd er gesproken over de invloed van terminologie op de mensen waar het over gaat, de mensen die de termen b…

Bas Belleman - Othello de exootLuister  

Speciaal voor de Radio Swammerdam-uitzending over exotische soorten en hun nieuwe omgeving schreef Bas Belleman een column over Othello, die voor zijn witte wereld een exotische zwarte was.

Swammerdam Reportage: De Keuken Van Het Ongewenste DierLuister  

Marie Beth en Aafke gingen afgelopen op bezoek bij de Keuken van het Ongewenste Dier, met onder meer ratten, Amerikaanse rivierkreeft en Schipholgans op het menu. Zij spraken daar met Nicolle Schatborn.

Hoe mens en dier omgaan met nieuwkomers in hun omgevingLuister  

Wat is de invloed van ‘nieuwkomers’ op hun omgeving? Deze zondag gaat Emma van Veenen met wetenschappers hierover in gesprek. Over hoe de esthetiek van nieuwbouw moskeeën probeert te verbinden en hoe de combinatie van menselijk handelen en landgebruik, de intocht van (invasieve) exoten betekend…

Emergentie: de gemene deler van zwaartekracht & sociale netwerkenLuister  

Wat verbindt een socioloog en een theoretisch natuurkundige? Emergentie! Op de UvA wordt hard gewerkt om de algemene relativiteitstheorie van Einstein te vervangen door een nog completere theorie waardoor o.a. de zoektocht naar donkere materie gestaakt kan worden. Aan tafel deze zondag natuurkundig…

Een leven lang leren - OnderwijsLuister  

Heb je het idee dat jouw school je identiteit heeft beïnvloed? Weet je nog het verschil tussen het parlement en de regering? Over deze vragen en nog veel meer hebben Mirjam van Zuidam en Aafke Kok deze zondagochtend. Monique Volman, hoogleraar onderwijskunde en specialist ontwikkelingsgericht onder…

Van de evolutie van het heelal tot buitenaardse wezens - EvolutieLuister  

Wat is onze plaats in het heelal? We weten dat het heelal enorm groot is, en alsmaar groter wordt. Misschien zijn er zelfs wel meerdere heelallen. Is het toeval dat ons heelal zo gevormd is dat er zelfs leven kon ontstaan? En over leven gesproken, zijn wij eigenlijk de enigen, of moeten we die plaat…

De spreadsheet als bestuurder en de invloed van Holle Bolle Gijs - Wat maakt de mensLuister  

In deze aflevering gaat Emma van Veenen samen met Sander Westerveld op zoek naar de invloed van zichtbare en onzichtbare externe factoren op ons leven. Of preciezer gezegd: op onze keuzevrijheid. Daniel Mügge vertelt over de invloed van economische data op ons gedrag, Eva Groen-Reijman over het fe…

Spoorwegwiskunde & de treinfietscombinatie: dagelijkse wetenschapLuister  

Marie Beth van Egmond gaat samen met Emma van Veenen op zoek naar de logica achter de spoorwegen. Lex Schrijver vertelt ons meer over de wiskunde achter het treinnetwerk, Roland Kager over hoe onderschat de treinfietscombinatie (nog) is. Ten slotte spreekt onze nieuwe columnist Mathijs Mul over de l…

Narcisme & morele beslissingen van kinderen - Onderwijs ILuister  

Deze zondagochtend openen Mirjam en Aafke het nieuwe dossier onderwijs. In deze uitzending spreken zij over moreel gedrag en zelfwaardering bij kinderen. Dorinde Jansma doet onderzoek naar moreel gedrag bij kinderen. Door hen prenten voor te leggen van verschillende situaties, testte zij of de kin…

Popiejopie of schoolsucces en de oorsprong van altruïsme - Evolutie IILuister  

Pestkoppen en paradepaardjes; populariteit kent vele vormen. Zondag praten we over verschillende populariteitstypen en hun evolutionair belang, met Eddy de Bruyn. En waarom zijn mensen eigenlijk aardig? Matthijs van Veelen doet onderzoek naar altruïsme.

Migratiepatronen van Vogels & Mensen - Nieuwkomers ILuister  

Kunnen we een vergelijking trekken tussen de migratie van mensen en die van vogels? Daar ging het deze zondagochtend over bij Radio Swammerdam. Bij Emma & Nathalie aan tafel zaten Wouter Vansteelant, die aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek doet naar de migratiepatronen van roofvogels. Hij ve…

Swammerdam reportage - Vogels tellen in het DiemerparkLuister  

Emma & Marie Beth spraken in het Diemerpark met Frank van Groen, bioloog en actief lid bij de vogelwerkgroep Amsterdam. Op die zaterdag, 30 september 2017, vond EuroBirdWatch plaats, een internationale vogelteldag waar 41 landen aan mee doen, met 144 telposten in Nederland, waaronder de telpost in …

Gekleurde zonnepanelen & virtuele stuwdammen: Huis-, tuin-, keukenwetenschapLuister  

De wereldwijde energietransitie is ingezet, maar hoe gaan we die transitie nog effectiever maken? Sander Westerveld en Marie Beth van Egmond spreken met Albert Polman over gekleurde zonnepanelen en met Patrick Bogaart over virtuele stuwdammen. Met een column van Machiel Keestra.

Cuteness, liddle diddle kiddles en robots: Wat maakt de mensLuister  

Wat voor rol speelt cuteness in de relatie tussen mens en object? Kunnen we echte interactie hebben met robots? En natuurlijk #cutenessoverload. Te gast zijn cultuurwetenschapper Joyce Goggin en oprichter van Intelligent Robotics Lab Arnoud Visser. Columnist van deze week is Sicco De Knecht.

Column Sicco de Knecht 24/09/2017Luister  

Column van Sicco de Knecht bij aflevering 'Cuteness, liddle kiddles en robots".

Homorechten en seksuele vrijheid - Reportage CondomerieLuister  

De reportage bij de Condomerie in de Radio Swammerdam uitzending over homorechten en seksuele vrijheid

Homorechten en seksuele vrijheid - Column Bas BellemanLuister  

De column van Bas Belleman in de Radio Swammerdam uitzending over Homorechten en seksuelevrijheid van Froukje Waterbolk

Homorechten en seksuele vrijheidLuister  

Nederland staat bekend als een van de meest tolerante samenlevingen. Maar homomannen hebben in Nederland een lange weg afgelegd. Homo-onderzoeker Gert Hekma en regisseur Sebas Kes van de documentaire over het Homomonument: Monument van Trots - Film & Expositie, vertellen ons er deze zondag meer over…

Column Bart van Heerikhuizen: evolutietheorie in de sociologieLuister  

De column van Bart van Heerikhuizen in de aflevering van Marie Beth over de evolutie van het brein.

Mini-breintjes en chimpansees: de evolutie van het brein - Evolutie ILuister  

Mini-breintjes en chimpansees: de evolutie van het brein - Evolutie I De eerste uitzending van het nieuwe seizoen gaat over de evolutie van het brein. Aan tafel zitten twee wetenschappers die zich op zeer verschillende manier bezighielden met de vraag hoe het komt dat wij zo'n groot brein hebben. Ka…

Swammerdam reportage: Hoe dekoloniseer je een museum?Luister  

Swammerdam reportage: Hoe dekoloniseer je een museum? by Radio Swammerdam

Swammerdam Reportage: Waarom stoppen veel jonge vrouwen met de pil?Luister  

Swammerdam Reportage: Waarom stoppen veel jonge vrouwen met de pil? by Radio Swammerdam

'Alles is natuur' - De relatie tussen mens en natuurLuister  

Hoe staat de mens in verhouding tot de natuur? Een eeuwenoude vraag, uitgebreid besproken aan tafel bij Radio Swammerdam. Onze nieuwe redacteur Sander Westerveld en Misha Melita spraken met Erik de Jong, bijzonder hoogleraar bij Artis, die de relatie tussen cultuur en natuur onderzoekt. Waarom ligt …

Hoe de wetenschap het klimaat wél gaat reddenLuister  

Met het opstappen van Trump uit het klimaatakkoord van Parijs en het mislukken van een coalitie met GroenLinks in eigen land lijken we het niet van de politiek moeten hebben als we het klimaatprobleem tegen willen gaan. Gelukkig zijn er wel veel groene initiatieven in de wetenschappelijke wereld. De…

Overal netwerken van A naar BLuister  

Vanochtend maakte ons kersverse redactielid Emma van Veenen haar eerste uitzending, en wel over netwerkanalyse in de psychologie en politicologie. Samen met Marie Beth sprak zij daarvoor met Jouke Huijzer. Hij won de prestigieuze Daniel Heinsiusscriptieprijs met zijn masterscriptie over bestuurlijke…

Baas in eigen brein VI: Plasticiteit & M/V breinenLuister  

Vanaf een bijzondere locatie door het Pinksterweekend een nieuwe aflevering Swammerdam. En wel over hersenen. Onze nieuwe redacteur Nathalie Jansen spreekt met Annelies Kleinherenbrink, die onlangs promoveerde op haar proefschrift The Politics of Plasticity, over hersenen en het sekseverschil. Hoe b…

Column Caro Verbeek: Unieke lichaamsgeur en Forensisch OnderzoekLuister  

De column van Caro Verbeek, geurhistorica, in de aflevering van Marie Beth over DNA onderzoek. Caro oppert de mogelijkheid van forensisch onderzoek door middel van iemand zijn unieke geur.

Swammerdam goes Baantjer: Forensisch DNA-onderzoekLuister  

Wie opgegroeid is met Baantjer en Midsomer Murders weet dat DNA het geheime ingrediënt waarmee de moordenaar door de mand valt en uiteindelijk toch gepakt wordt. Behalve in detectives heeft forensisch DNA onderzoek zich ook in de echte wereld bewezen, denk alleen al aan de moord op Marianne Vaatstr…

Amsterdam IX: 50 jaar BijlmerLuister  

De Bijlmer bestaat dit jaar 50 jaar. Het heeft door de jaren heen niet zo'n beste reputatie gekregen. Dat terwijl de bouwmeester van dit project grote idealen nastreefden. Deze ochtend praatten wij over deze man, Siegfried Nassuth, zijn idealen en wat ervan geworden is. Onze gast Daan Dekker schreef…

Reportage BijlmermuseumLuister  

Henk ging langs bij het Bijlmermuseum voor de aflevering 50 jaar Bijlmer

Revolutie IV - Moeder Rusland en haar avant-garde kunstLuister  

Dit jaar is het honderd jaar geleden dat de Russische revolutie plaatsvond en daarom kon een uitzending hierover in het Revolutiedossier niet ontbreken. Luuc en Henk spraken met historicus Marc Jansen (UvA) over de revolutie, hoe deze verliep en hoe deze in het huidige Rusland herdacht wordt. Daarna…

Norm van Waarde II: FilantropieLuister  

In het wekelijkse wetenschapsprogramma Radio Swammerdam hadden wij het vandaag over filantropie. Nederlanders geven graag aan goede doelen, maar waarom eigenlijk? Arjen de Wit, onderzoeker werkzaam aan de VU, onderscheidt acht mechanismen zijn die meespelen bij geefgedrag. Het geefgedrag heeft bijvo…

Wat maakt de mens II: Het (on)geboren kind, angelmothers en anti-conceptieLuister  

In Misha's laatste uitzending voor Radio Swammerdam sprak zij met twee wetenschappers over de rechten van ongeboren kinderen, anticonceptie en engelenmoeders. Welke rechten hebben ongeboren kinderen? Zijn ongeboren kinderen een persoon voor de wet? En hoe past abortus en verplichte anticonceptie in…

Seks en de islamLuister  

De islam wordt door velen gezien als een patriarchale, agressieve en gewelddadige religie, die vrouwen en homo’s onderdrukt. Het beeld van de islam als een sensuele en seksuele losbandige religie is minder bekend bij het grote publiek. Maar krap een eeuw geleden stond de islam juist bekend als een…

Baas in Eigen Brein VI: Mindfulness, autisme, empathie en boeddhismeLuister  

Zijn in het westen yoga, meditatie, mindfulness van hun spirituele jasje ontdaan? En hoe kan mindfullness autistische jongeren helpen? Vandaag praatten Froukje en Henk met promovenda Anna Ridderinkhof over mindfulness in de gezondheidszorg. Ze is bezig met een onderzoek naar de effecten van mindfuln…

Revolutie III: politiek geweldLuister  

Luuc Brans en Henk Ruigrok praten met Jacco Pekelder over de vraag: Wat is de relatie tussen geweld en politieke protestgroepen? Pekelder heeft veel onderzoek gedaan naar politiek geweld in Duitsland en richtte vorig jaar het platform 'Dare to be grey' op: tegen het zwart/wit denken en een podium vo…

Op het slechte pad I: Criminaliteit vroeger en nuLuister  

We voelen ons steeds onveiliger in Nederland, toch lopen de criminaliteitscijfers al jaren terug. Zelfs ook in grote steden als Amsterdam waar de misdaad cijfers van oudsher hoger liggen dan het landelijk gemiddelde. Een andere missconceptie over criminaliteit is dat vrouwen van nature veel minder g…

Wat maakt de mens I: Taalverloedering bestaat nietLuister  

'Ik graag luister naar Radio Swammerdam' zouden wij nooit uit onze mond krijgen, maar 'Zondagochtend luisteren hun radio' zeggen we allemaal weleens per ongeluk. In het nieuwe dossier 'Wat de mens maakt' zullen wij het hebben over dingen die mensen maken, zoals kunst, en wat ons tot mens maakt, zoal…

Swammerdam Stemt: Kieslijsten vol witte mannen?Luister  

Verkiezingen! Nog een paar dagen en dan mogen het vakje voor de naam van onze favoriete kandidaat op de kieslijst rood kleuren. Maar hebben we wel genoeg keuze? Lijken de kandidaten niet teveel op elkaar? Over de selectie én het kamerwerk van etnische minderheden en vrouwen spraken we met Liza Müg…

Norm van Waarde I: De kracht van normenLuister  

Heb jij wel eens een verkeersbord gejat? Wat doet het met de groep als iemand boos wordt? Of als iemand blij is? Misha en Mirjam spraken over maatschappelijke normen en emoties in een gloed nieuw dossier: de Norm van Waarde. Promovendus Florian Wanders (UvA) en sociaal-psycholoog Marc Heerdink (UvA)…

Amsterdam VIII: Ons koloniaal zelfbeeldLuister  

In deze aflevering van Radio Swammerdam doken Mirjam & Froukje in het koloniale verleden van Nederland. Paul Bijl, docent Neerlandistiek aan de UvA & postdoctorale onderzoeker bij het KITLV en Eveline Sint Nicolaas, conservator bij de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum waren te gast. Zij vroe…

Niets is wat het lijkt? De wetenschap achter complotdenkenLuister  

Wie kun je nog geloven? In een wereld waarin wordt gelekt en gehackt, waarin de alternatieve feiten je om de oren vliegen en nepnieuws in de omloop is, is het soms lastig wie we nog kunnen geloven. In deze aflevering van Radio Swammerdam spreken we over complotdenken met Jan-Willem van Prooijen -ged…

Licht in donkere tijdenLuister  

Licht heeft een dubbelrol in ons leven. Wij kunnen niet zonder, maar soms kan licht ook onze vijand zijn. Deze zondag bij Radio Swammerdam sprak Elmer Rikhof samen met Henk Ruigrok van der Werven met onze columniste Gemma Venhuizen (fysisch geograaf & freelance wetenschapsjournalist) over haar nieuw…

Baas in eigen brein V: De ene depressie is de andere nietLuister  

In deze uitzending van Radio Swammerdam hadden we het over de verschillende vormen van depressie en hoe genen van invloed zijn op depressieve stoornissen. Aan tafel zaten onderzoekers Eva Verbeek en Femke Lamers. Presentatie was in handen van Henk Ruigrok van de Werven en Marie Beth van Egmond.

Op het slechte pad I: Leugentje om je eigen bestwilLuister  

In deze eerste aflevering uit ons nieuwe dossier 'op het slechte pad' gingen Marie Beth van Egmond en Luuc Brans in gesprek met Bennett Kleinberg, promovendus aan de UvA en Eleni Braat, historica aan de Universiteit van Utrecht over leugens, geheimen en de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de …

Swammerdam Stemt II: Stemmen met je onderbuikLuister  

Cynische burgers, de boze witte man, onderbuikgevoelens: allemaal verklaringen die de media graag aandragen voor recente politieke aardbevingen van Trump tot Brexit. Vandaag spraken we hierover met Bert Bakker, communicatiewetenschapper van de UvA, die in zijn Hot Politics Lab onderzoek doet naar de…

Amsterdam VII: Mag je scholen "zwart" of "wit" noemen?Luister  

Vandaag gingen Mirjam van Zuidam en Henk Ruigrok van der Werve in gesprek met UvA-wetenschapsters Hülya Kosar-Altinyelken en Imane Oulali over racisme, segregatie en het onderscheidt tussen "witte"en "zwarte" scholen. Zij vroegen hen wat er mis is met segregatie en waarom labels als "wit" en "zwart…

Baas in eigen brein: Maatschappelijk falen in de prestatiemaatschappijLuister  

Na een korte kerstonderbreking zijn we weer terug met een uitzending Radio Swammerdam. We spraken over maatschappelijk falen in de huidige prestatiesamenleving. Toepasselijk bij het onderwerp begon de aflevering niet geheel vlekkeloos door een kleine misser bij de techniek. Aan tafel zat socioloog …

Tijd III - Kunnen we ooit door de tijd reizen?Luister  

In deze uitzending van Radio Swammerdam zitten nobelprijswinnaar Gerard 't Hooft en Stefan Vandoren aan tafel, zij schreven het boek 'Tijd in machten van tien' en bespraken het begrip tijd vanuit een theoretisch natuurkundig perspectief. De vraag die centraal stond was: wat is tijd? En kunnen we ooi…

Baas in Eigen Brein III: Ooit een normaal mens ontmoet? De geschiedenis van de antipsychiatrie.Luister  

Deze zondagochtend om 11 uur spraken wij in Radio Swammerdam over de zogenaamde antipsychiatrie. De naamgever van het dossier Baas in eigen brein, Gemma Blok, was te gast. Zij schreef haar proefschrift over de antipsychiatrie tussen 1965-1985 in Nederland. Henk en Mirjam spraken met Gemma over herv…

Grensgevallen VI: Dieren zijn net mensenLuister  

We hebben allemaal wel iets met dieren… Om te vertroetelen, om naar te kijken, of op ons bord om op te eten. Hoe staat het met de verhouding tussen mens en dier? Staan we nog steeds bovenaan in het dierenrijk of wordt het tijd om van dit idee af te stappen? Froukje en Elmer praatten hierover met h…

Grensgevallen V - De grens tussen kunst en wetenschapLuister  

Kun je kunstenaar zijn en tegelijkertijd wetenschapper? Is wetenschap eigenlijk niet ook een soort kunst? Was het vroeger makkelijker om zowel kunstenaar als wetenschapper te zijn? Vanochtend stelden Misha en Elmer deze vragen aan socioloog en kunstenaar Hans Abbing (UvA) en kunsthistoricus Bert van…

Amsterdam VI: Een nieuwe generatie stadskinderenLuister  

Anders dan een generatie geleden blijven gezinnen tegenwoordig in de stad wonen. Verhuisden jonge ouders voorheen bij de eerste zwangerschap nog direct naar een groeikern, tegenwoordig kiezen ze steeds vaker voor een krappe woning te midden van stedelijke voorzieningen. Waarom doen ze dit? En hoe ku…

Reportage - Westerdok: opgroeien in een stadsjungleLuister  

Documentairemaakster Lara Kostic maakt een sociaal-historisch portret van de wijk waar zij opgroeide. Het Amsterdamse Westerdok, dat in twee decennia veranderde van een culturele vrijplaats tot een nieuwbouwwoonwijk voor yuppen. Speciaal voor Radio Swammerdam geeft zij een rondleiding over deze voor…

Revolutie II: Een recept voor het revolutionair potentieelLuister  

Elmer Rikhof en Luuc Brans praten met Dr. Victor Kal, UvA docent wijsbegeerte, over wat er nodig is voor een succesvolle revolutie. Bas Belleman, onze vaste columnist, leest en bespreekt het anti-revolutionaire sonnet 76 van Shakespeare. Voor de meeste mensen zijn theocratie en democratie begrippe…

Swammerdam Stemt I - Politieke leiders in de media en de Amerikaanse verkiezingenLuister  

Wat doen krantenkoppen met het beeld dat kiezers van politici hebben en met hun kiesgedrag? Is alle media-aandacht goede aandacht voor een politicus? En worden vrouwelijke politici anders in de media afgeschilderd en beoordeeld dan mannen? Aan de vooravond van de Amerikaanse verkiezingen spraken Lu…

Baas in Eigen Brein II - Gewoontes en verslavingenLuister  

Gewoontes, goed of slecht, en verslavingen, we hebben ze allemaal. Maar wat gebeurt er in je hersenen als je een bepaalde gewoonte hebt? En waarom kun je er soms zo moeilijk vanaf komen? Marie Beth en Henk spraken hierover met Sanne de Wit (UvA). Zij doet onderzoek naar gewoontes in het door haar op…

Amsterdam V: Drukte in de stadLuister  

Het is druk in Amsterdam. Hutjemutje schuifelen we over de Wallen, zitten we vast in een overvolle Kalverstraat of worden we van onze fiets gereden door een scooter. Hoe vinden we oplossingen voor de frustratie van een (te) drukke stad? In deze uitzending praatten we hierover met antropoloog en pol…

Tijd II - Het juiste moment en tijd als filosofisch conceptLuister  

Soms vliegt hij, soms lijkt hij stil te staan, en in een angstaanjagend tempo tikt hij weg: de tijd. In deze uitzending stond Swammerdam volledig in het teken van dit verwarrende - en daardoor oneindig interessante - fenomeen. Mirjam en Elmer gingen op bezoek bij filosofe Joke Hermsen, auteur van he…

Baas in eigen brein I: Placebo ervaringen en porno kijken op LowlandsLuister  

Wat hebben porno en spirituele ervaringen met elkaar te maken? Voordat je fantasie op hol slaat: ze werden dit jaar beiden onderzocht op LowLands! David Maij (UvA) deed onder de LowLandsgangers onderzoek naar oud-of-body-ervaringen met de zogenaamde God-Helm en Jolien Arendsen (VU) onderzocht het p…

Grensgevallen IV: Is economie een wetenschap?Luister  

Is een economie een wetenschap? En kunnen economen de toekomst voorspellen? Daar praten we over met Dr. Ed Westerhout, universitair hoofddocent economie verbonden aan de Universiteit van Tilburg. De prachtige column werd deze week voorgelezen door geurhistorica Caro Verbeek, over de geur van geld …

Revolutie I: Data activisme en de (r)evolutie van de krakerLuister  

Activisme: toen en nu. In deze uitzending staat Radio Swammerdam in het teken van la revolution. In 1980 hing een mist van traangas in de straten van Amsterdam. Door de vele confrontaties tussen krakers en ME wordt dit jaar door sommige het meest recente rampjaar uit de NL geschiedenis genoemd. We …

Amsterdam: 020nline, de Digitale Stad en het internetLuister  

Vanmorgen spraken Marie Beth en Misha bij Radio Swammerdam met Geert Lovink over de Digitale Stad en met Ariën Vijn over AMS-IX, het internetknooppunt van Amsterdam. Dit datacentrum in de Watergraafsmeer is een van de meest belangrijke dataknooppunten van Europa. Arien Vijn werkt bij de HvA en het …

Tijd I: Herinneringscultuur en ons collectief geheugenLuister  

Onze eerste uitzending in het nieuwe dossier Tijd gaat over herinneringscultuur en ons collectief geheugen. Hoe herinneren we het verleden en hoe geven we vorm aan deze herinneringen in monumenten en musea? Welke betekenis geven we aan ons verleden? In deze uitzending spraken Luuc en Mirjam met Dav…

Einde-van-het-seizoen-special: terugblik met de columinstenLuister  

In deze allerlaatste aflevering van seizoen 2015-2016 blikt Radio Swammerdam terug. In de spotlight staan de verborgen sterren van Swammerdam: de columnisten. Met de vaste columnisten Bart van Heerikhuizen en André Klukhun bespreken we de ins- en outs van het schrijven van een radiocolumn. André g…

(W)etenschap III: Het voedsellabyrintLuister  

Is gezond eten louter een individuele aangelegenheid? En hoe schadelijk zijn E-nummers? Er is veel tegenstrijdige informatie over gezond worden en blijven, maar wat moeten wij als consument geloven? Jaap Seidell en Jutka Halberstadt proberen met hun boek ‘Het voedsellabyrint’ een weg te banen d…

Pinksterspecial: Achter de schermen van SwammerdamLuister  

In deze Swammerdam Pinksterenspecial gaan we behind the scenes van Swammerdam. We praten met de redacteuren waarbij zij ons vertellen over hun ervaringen bij Radio Swammerdam. Wie zijn zij? Hoe gaat het samenstellen van een uitzending in zijn werk? En wat was hun favoriete uitzending? Dit is de uit…

Groen III: Haring, kibbeling en andere dieren van AmsterdamLuister  

Deze laatste aflevering van Radio Swammerdam in het dossier Groen ging over de ecologie in de Baltische Zee en dieren in Amsterdam. Aan tafel zaten Floor Soudijn, recent gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam, met een interessant onderzoek in de theoretische ecologie over het effect van seiz…

Realiteit V: De oorsprong van betekenisLuister  

Bestaat er zoiets als een ultiem fundamenteel beginsel van alles wat er is? En zo ja, waar ligt dan precies het onderscheid tussen betekenisloos en betekenisvol? Maakte een creator dat onderscheid? Of zit er alleen maar een schijnbaar verschil tussen en is het een kwestie van complexiteit opschalen?…

Groen II: is de deeleconomie goed voor het milieu?Luister  

In deze tweede aflevering in het dossier Groen zoeken Henk en Elmer uit wat de deeleconomie is en op welke wijze zij invloed heeft op het milieu. Te gast is Koen Frenken, hoogleraar innovatiestudies aan de UU. Hij stelt onder meer dat de deeleconomie altijd al bestaan heeft, maar nu grotere vormen a…

Grensgevallen III: Interdisciplinarieit, modewoord of heilige graal?Luister  

Multi-, meta-, non-, trans- maar vooral: interdisciplinariteit. Wat is het, waarom is het zo belangrijk en hoe werkt het in de praktijk? Vandaag hadden we het daarover in de allerlaatste uitzending die Lieven samenstelt voor Swammerdam, tevens de laatste uitzending in het dossier Grensgevallen van d…

(W)etenschap II: Je bent wat je (w)eetLuister  

Hoe gezond is super healthy food? En wat is de beste dieet strategie? In deze uitzending hadden we het met Mariska Bot (VU) over haar onderzoek naar de samenhang tussen voeding en depressie. En met Lisanne Claessens (UvA) hadden we het over haar antropologisch onderzoek naar de 'super healthy' scen…

Grensgevallen II: UFO's bestaan gewoonLuister  

UFO’s bestaan gewoon. Dat is de conclusie die dr. ir Coen Vermeeren, hoofd van het Studium Generale aan de TU Delft, trekt nadat hij dit fenomeen grondig onderzocht heeft. Volgens Vermeerden wordt het tijd dat wij de vele UFO-klokkenluiders en ooggetuigen serieus nemen. Met zijn boek, ‘UFO’s…

Paasspecial: Wederopstanding van de podcastLuister  

Aangezien de OBA gesloten is op deze paaszondag heeft Radio Swammerdam vandaag een paasspecial in petto. Omdat het lijkt alsof de podcast net als Jezus aan een wederopstanding bezig is, daarom verstopten we in deze uitzending twee concullega's van Radio Swammerdam. Allereerst Onder Mediadoctoren […

Amsterdam III: Hazes en de volkssegregratieLuister  

Andre Hazes, wie houdt er nou niet van dit legendarisch figuur en zijn muziek? Vandaag hadden Luuc Brans en Maureen Voestermans het in deze laatste aflevering van het dossier Amsterdam met antropologe Irene Stengs over het fenomeen Hazes en de volkse cultuur daaromheen. Ze ging naar concerten, mengd…

Groen I: Strijden tegen klimaatverandering met ecocidewetgevingLuister  

De eerste aflevering in het nieuwe dossier 'Groen'! Bioloog Jan Swammerdam, waar ons programma naar vernoemd is had zich heden ten dage hoogstwaarschijnlijk ook zorgen gemaakt over klimaatverandering. Presentatoren Elmer Rikhof en Henk Ruigrok van der Werve spraken daarom met twee onderzoekers over …

Maatschappij III: eHealth en BigData in de gezondheidszorgLuister  

Apps op je smartphone die meten hoe gestrest je bent, wat je hartslag of bloeddruk is, hoeveel stappen je op een dag loopt of wat je insulinewaarde is: ze worden steeds vaker gebruikt. We praten over de kansen en gevaren van een digitale gezondheidszorg (eHealth)met Mark Hoogendoorn, universitair do…

Maatschappij II: Heb je (n)iets te verbergen?Luister  

In de aflevering over Liveness en Realtime kwamen we er al achter dat het internet steeds meer gekanaliseerd wordt. Hoe wordt er geld aan ons gedrag verdiend en zijn er mogelijkheden om hier onderuit te komen? Hier gaan we dieper op in met Frederik Zuiderveen Borgesius, juridisch onderzoeker aan het…

Amsterdam II: Lelijk Amsterdam?Luister  

In deze tweede aflevering in het dossier Amsterdam gaat het over Amsterdamse architectuur. Met Tim Verlaan spraken we over stadsvernieuwing en Iris Burgers vertelde over haar onderzoek naar de Schipholregio. Gastcolumnist was stadsdichter K. Schippers.

Realiteit IV: (voort)Leven - van protocel tot liefdeLuister  

In de vierde aflevering van het dossier fundamenten van de realiteit onderzoeken we de liefde op micro- en macroniveau, het was immers valentijsdag! Emeritus hoogleraar Nanne Nanninga schreef het boek van protcel tot spons en sprak over hoe cellen zich voortplanten. De vraag hierbij is: lijken wij m…

Grensgevallen I: Wetenschap van de WetenschapLuister  

In deze eerste aflevering in het dossier Grensgevallen bespreekt Luuc Brans met twee wetenschappers wanneer iets wetenschap mag heten. Aan tafel zitten UvA hoogleraar in de antropologie van de wetenschap Amade M'charek, die bepleit dat het verkeer tussen maatschappij en wetenschap een nieuw object v…

Realiteit III: Beslist onbeslistLuister  

Zowel in de logica als in de fysica heb je 'fundamenteel onbeslisbare problemen'. Wat zegt dit over de aard van de realiteit? En welke fundamentele rol speelt interactie hierbij? Is logische interactie een fundamenteel systeem, wat zowel een rol speelt bij zelforganiserende moleculen als bij interac…

(W)Etenschap I: Luisteren met je neusLuister  

Een geurige uitzending deze week bij Radio Swammerdam, voor het eerste deel van het nieuwe dossier(W)Etenschap. Lieven en Maureen roken met twee academici aan de wetenschap van geur en fermentatie. Caro Verbeek, promovenda kunstgeschiedenis aan de VU vertelde over haar onderzoek naar culturele en k…

Amsterdam I: Is GHB de nieuwe heroïne?Luister  

In Radio Swammerdam hadden we het deze keer over verdovende middelengebruik in Amsterdam én buiten de ring. Aan tafel zat Gemma Blok (UvA), zij deed onderzoek naar de heroïne epidemie in het Amsterdam van de jaren zeventig en tachtig. Hoe werd heroïne in Amsterdam geïntroduceerd en hoe werd het …

Maatschappij I: Wat gebeurt er achter de tralies?Luister  

In deze eerste aflevering van het jaar 2016 hadden we het over een tot de verbeelding sprekend onderdeel van onze maatschappij: de gevangenis. Deze aflevering is de eerste van een reeks afleveringen die samen 'de fundamenten van de maatschappij' heten. De gevangenisstraf. Een disciplinerende maatr…

Warm December, Cold WarLuister  

In the not so cold month of december (at least in Amsterdam) we discuss research on the Cold War. Hosts Luuc Brans and Misha Melita talk to three researchers of the University of Amsterdam. Paul van Hooft researched the Grand Strategy of Western powers by looking at how experiences of victory and de…

Realiteit II: Quantumsoftware en retrocausaliteitLuister  

In het tweede deel van de serie fundamenten van de realiteit gaan we een stap verder, of concreter, dan pure wiskunde. We praten over elementaire deeltjes, quantumdeeltjes, die zich heel anders gedragen dan de materie om ons heen. Door dit gedrag kunnen we ze gebruiken als qubits in een quantumcompu…

Live liveness in realtime: mediawetenschap over het fenomeen live!Luister  

Live! We kennen het sinds de radio, zien het nog vaak op televisie maar tegenwoordig ook op social media. Met Periscope, de app van twitter kan je eenvoudig livestreamen vanaf je smartphone. Wat zegt de mediawetenschap over liveness en hoe verhoudt dit zich tot de ontwikkeling van het internet in he…

Over sexy selfies en speeddateonderzoekLuister  

Porno, de muziekindustrie, het internet en de marketingmachines van grote merken: we kijken ze boos aan als het gaat om hun effect op jongeren. Maar is het wel zo slecht gesteld met de seksuele ontwikkeling van onze tieners en jongvolwassenen? We praten er over met pedagoog en socioloog Daphne van d…

Michiel Leezenberg over Islamitische Filosofie en ISLuister  

In Radio Swammerdam spraken Tim Wagemakers en Elmer Rikhof met filosoof Michiel Leezenberg over de Islamitische filosofie. Kan daarin een legitimatie gezocht worden voor het geweld van IS? En, welke academische traditie kent de Islam? Is het niet zo dat de Islam in de Middeleeuwen misschien wel tole…

Blij met je ingevroren ei(cel)?Luister  

Terwijl veel kinderen zenuwachtig de Sint aan het opwachten zijn in Amsterdam, praten we in Radio Swammerdam over het baren van kinderen. Nieuwe technologieen maken het mogelijk voor vrouwen om hun eicellen te laten invriezen en daarmee hun zwangerschap bewust uit te stellen. Welke culturele normen …

Islamitisch feminismeLuister  

Voor sommige mensen klinkt het als iets onwerkelijks, een feministische moslima. Toch zijn er vandaag de dag in veel moslimlanden vrouwenorganisaties actief bezig met een feministische agenda. Dit doen zij niet op een westerse basis zoals je misschien zou verwachten, maar als een integraal onderdeel…

Realiteit I: Bestaat wiskunde?Luister  

De wereld laat zich bijzonder goed beschrijven door wiskunde. Hoe kan dat eigenlijk? Wat 'is' wiskunde? Bestaat het wel buiten ons om? En wat moeten we denken van de wiskundige 'theorie van alles': de snaartheorie? In deze eerste aflevering van fundamenten van de realiteit praten we met snaartheoret…

Vormgeving van religieLuister  

Deze week hebben we het bij Radio Swammerdam gehad over hoe men vorm geeft aan religie. Eerst spraken we met Manuela Kalsky over hoe mensen hun leven vormgeven die in meerdere religies geloven. Kalsky is bijzonder hoogleraar religiewetenschappen aan de Vrij Universiteit schreef een boek en verschill…

Gelukkig zijn met geluksonderzoekLuister  

Wat maakt jou gelukkig? Succes? Gezondheid? Rijkdom? Of zijn het gewoon je genen en/of het land waarin je geboren bent die bepalen hoeveel sprongetjes van plezier je maakt? We vragen het in deze uitzending aan geneticus Bart Baselmans en socioloog Jan Ott. Presentatie: Misha Melita & Maureen Voester…

Lachen, satire, brullen!Luister  

In de tweede uitzending van het nieuwe seizoen gaan we lachen - ten minste, als u een beetje gevoel heeft voor satirische humor. We spreken in de uitzending met communicatiewetenschapper Mark Boukes en historisch-neerlandicus Ivo Nieuwenhuis. Zij promoveerden beiden op satire. Een speciale gastcol…

Onderwijs(on)gelijkheidLuister  

In de eerste uitzending van het nieuwe seizoen van Radio Swammerdam spraken Tim Wagemakers en Misha Melita met Herman van de Werfhorst over de kloof tussen arm en rijk als gevolg van opleidingsniveau. Van de Werfhorst is hoofdauteur van de bundel Een kloof van alle tijden: verschillen tussen lager e…

Verklaringen voor obesitasLuister  

De laatste aflevering van dit seizoen van Radio Swammerdam was een razend interessante! Eten, eten en dan nog eens eten: obesitas vormt een groot probleem. Het risico op obesitas blijkt toe te nemen wanneer je als kind in de baarmoeder blootgesteld geweest bent aan hormoonverstorende stoffen. Juliet…

Masterscripties - deel 2: onderwijsaspiraties en gedachte-experimenten in science fiction filmsLuister  

Radio Swammerdam spreekt met veelbelovende scriptieschrijvers van de Universiteit van Amsterdam. Deze week vertelt Monique Verhoeven over de onderwijsaspiraties van pubers ten opzichte van hun ouders en de rest van de klas. Want hoe ver is Nederland als het gaat om een meritocratie (=je kan het net …

Masterscripties - deel I: veldwerk in Bosnië en uitgeprocedeerde asielzoekersLuister  

Deze aflevering spreken we met Marieke Zoodsma over haar masterscriptie. Zij deed veldwerk in Bosnie en onderzocht hoe lokale NGO’s kunnen bijdragen aan de verzoening tussen drie sterk geporaliseerde bevolkingsgroepen. Minke Hajer is op dit moment nog bezig met haar scriptie. Uit het gesprek volgd…

Achter de schermen van GoogleLuister  

Google en Wikipedia dicteren steeds meer onze kennis. Maar hoe bepaal je wat belangrijke informatie is, en is kennis echt macht? In Radio Swammerdam sprak hoogleraar Computerwetenschappen Maarten de Rijke (UvA) met presentatoren Luuk Ex en Lieven Heeremans. De Rijke zit achter de knoppen van steeds …

Verstoorde slaapLuister  

Vanochtend heel vroeg (10:00 uur in plaats van 11:00 uur) sprak Radio Swammerdam al over het onderwerp "slaap" en dan met name de verstoring daarvan. Bij het VUmc onderzoekt Sonja Rutten momenteel de effectiviteit van lichttherapie op slaap en stemming bij patiënten met de ziekte van Parkinson. V…

De dood beschouwd met Frank van de GootLuister  

Deze week in Swammerdam: silent witness. Frank van de Goot is één van de weinige forensische pathologen in Nederland. Hij verrichtte meer dan 3500 secties en luidde onlangs in RTL Late Night de noodklok, nadat hij na onderzoek constateerde dat artsen in ons land in 50 procent van de sterfgevallen …

Nieuwe initiatieven in het Hoger OnderwijsLuister  

Deze uitzending keken Swammerdampresentatoren Lieven Heeremans en Eveline van Rijswijk naar nieuwe initiatieven binnen de wetenschap. Van het – sinds de Maagdenhuisbezetting – zo bekende 'De Nieuwe Universiteit' naar De Bildung Academie en het platform Hervorming Nederlandse Universiteiten. Een …

Swammerdam's swingende lustrumuitzendingLuister  

Op zondagochtend 3 mei 2015 werd het eerste jubileum van Radio Swammerdam, het wekelijkse wetenschapsprogramma van AmsterdamFM, gevierd met een maar liefst twee uur durende uitzending! We spraken met drie wetenschappers over thematieken die een rol speelden in het leven van Jan Swammerdam, de zeven…

Vriendschap, sexting, verkering en Hooking UpLuister  

Deze aflevering van Radio Swammerdam draait geheel om de uitdagingen voor adolescenten op het gebied van relaties en seks. Antropoloog Willemijn Krebbekx liep 15 maanden mee in de tweede klas van vier Nederlandse middelbare scholen en onderzocht hoe jongeren relaties aangaan. Ze ontdekte hoe grote r…

Hoe halen we (nog) meer uit de zon?Luister  

Deze ochtend sprak Radio Swammerdam met hoogleraar natuurkunde Albert Polman. Met hem gingen we op ontdekkingsreis naar de zon en keken we hoe wetenschappers hun kennis van het zonlicht proberen in te zetten voor een maximale benuttig van zonne-energie. Albert Polman legt uit wat licht is en wat de …

Dark Matter(s)Luister  

Deze zondagmorgen droomden we lekker weg over de sterren en het heelal. Naast de stofjes van het periodiek systeem is er nog een andere stof die niet bestaant uit atomen: dark matter (donkere materie). Deze week interviewde Radio Swammerdam natuurkundige Gianfranco Bertone, werkzaam bij the Astropar…

Serieus gamen met wetenschappersLuister  

Farmville, Clash of Clans Candy Crush… wie heeft deze spelletjes niet op zijn telefoon staan? Twee gamewetenschappers vertellen in deze aflevering van Radio Swammerdam over hun onderzoek naar het verdienmodel van gratis spelletjes op je mobiel en hoe sommige games worden ingezet om mensen bij de p…

Swammerdam integreert in het moslimintegratiedebatLuister  

Vandaag stonden de moslims centraal in Radio Swammerdam. Of althans, centraal: het debat over de integratie van moslims is sinds 9/11 steeds verder gepolariseerd. Thijs van Dooremalen doet op het moment promotieonderzoek aan de UvA naar de veranderingen in het politeke debat omtrent moslims en terro…

Zorgen over zorgrobotsLuister  

Naar aanleiding van de onlangs verschenen documentaire 'Ik ben Alice', over zorgrobot Alice spraken, we over Alice en zorgrobots in het algemeen. Te gast was Johan Hoorn hoofdonderzoeker aan het onderzoeksproject SELEMCA, dat verantwoordelijk was voor de bouw van Alice. Daanaast spraken we met Marti…

Vijanden van de plantLuister  

Planten proberen zich op alle mogelijke manieren tegen aanvallers te verdedigen. Maar indringers veranderen voortdurend van aanvalstechniek. Hoe verloopt deze wapenwedloop tussen plant en vijand? Daarover spreken presentator Luuk Ex en medepresentator Tim Wagemakers in Radio Swammerdam met plantenpa…

Weg met je nationaliteitLuister  

Deze week werd het juridische fenomeen 'nationaliteit' onder de loep genomen in Radio Swammerdam. Katja Swider promoveert op het gebied van stateloosheid aan het Amsterdam Centre for European Law and Governance. Betty de Hart is hoogleraar migratierecht aan de Universiteit van Amsterdam. Naar aanle…

Feminisme deel 2: meisjescultuurLuister  

Deel twee van het tweeluik over feminisme in Radio Swammerdam! Voor het eerste deel, zie de vorige uitzending. Met Linda Duits over haar onderzoek naar meisjes, en over het onderscheid maken tussen man en vrouw. Hoe belangrijk is geslacht bij genderstudies? En moet je in het onderwijs de verschillen…

Feminisme deel 1: ShevolutionLuister  

Deze week enkel dames aan tafel bij Radio Swammerdam. Sterre en Eveline spreken met Kisten van den Hul, in 2011 vrouwenvertegenwoordiger namens Nederland bij de VN en op twitter bekend als @thechangeagent. Daarnaast aangeschoven zijn Merva Renda en Sophia Reedijk. Zij volgden bij van den Hulst het v…

Criminelen: straffen of behandelen?Luister  

Een aflevering van Radio Swammerdam in het teken van crimineel gedrag. Wat is crimineel gedrag? Waar komt het vandaan? En hoe voorkomen en behandelen we het? Presentatoren Luuk Ex en Tiago Abas spraken met Sanne de Vries en Marije Kuin. De Vries doet onderzoek naar de effectiviteit van een preventie…

Op fietsonderzoek in AmsterdamLuister  

Deze week bespreken Lieven Heeremans en Tiago Abas wetenschappelijk onderzoek dat elke Amsterdammer aan het hart gaat: fietsonderzoek. Te gast is Marco te Brommelstroet, onderzoeker aan het Urban Cycling Institute van de Universiteit van Amsterdam en op twitter bekend als de @fietsprofessor. Er we…

Derrida gedeconstrueerdLuister  

Tim Wagemakers en Lieven Heeremans interviewden hun oud- docent filosofie Johan de Jong over het proefschrift dat Johan schrijft over de schijnbaar ondoorgrondelijke filosoof Jacques Derrida. Geniaal of gek? Een ingewikkelde kwestie waar Radio Swammerdam even goed de tijd voor neemt. En er was natu…

Algemeen Beschaafd DialectLuister  

De redactieleden en gasten van Radio Swammerdam zijn na de Kerst uit hun windstreken teruggekeerd naar Amsterdam en maken deze week dialecten bespreekbaar. Te gast zijn Frans Hinskens en Etske Ooijevaar, beide werkzaam aan het Meertens instituut. Ooijevaar onderzoekt met een ultrasound apparaat hoe …

Nationaliseringsprocessen & kerk, staat en integratieLuister  

In Radio Swammerdam spraken presentatrice Sterre ten Houte de Lange en Eveline van Rijswijk over de verhouding tussen kerk en staat en immigratie en nationalisatiebeleid in Nederland. Historicus Mart Rutjes gaf het startschot met een analyse van hoe religie een plaats heeft gevonden in Nederland, be…

Zijn wij Big Data?Luister  

In de eerste uitzending van Luuk Ex interviewde hij Sander Klous, hoogleraar Big Data en ecosystemen voor Business and Society. Bas Belleman sprak in zijn column een kritische noot over de gevaren van Big Data. Aanhakend op de column voelden Luuk en Lieven Heeremans professor Sander Klous aan de tan…

De verleidingen van de winkelstraatLuister  

In de donkere decembermaand trekt niet alleen de koude de consument een winkel in: alomtegenwoordige reclame maakt cadeaus kopen haast onvermijdelijk. Hoe hebben winkelen, merken en reclame zich in de afgelopen eeuw ontwikkeld? Eveline van Rijswijk en Tim Wagemakers duiken de geschiedenis en communi…

De zin en onzin van gezinssamenstellingenLuister  

Hoe en waarom krijgen wij kinderen? Dat is de vraag die we ons vandaag stelden bij Radio Swammerdam. Tiago Abas maakte vandaag zijn eerste uitzending en interviewde gyneacologe Monique Mochtar. De eerste vraag die we aan haar stelde was hoe een werkdag van een gyneacoloog eruit ziet. Vervolgens int…

Het legerLuister  

In Radio Swammerdam spraken presentator Tim Wagemakers en co-host Sterre ten Houte de Lange over het lopende onderzoek van PHD-onderzoeker Marenne Mei Jansen. Zij onderzoekt hoe de Nederlandse militaire leiding beter kan worden voorbereid op conflicten in de 21e eeuw. Want, concludeerde zij alvast, …

Drugs en Dance in AmsterdamLuister  

'Drugsdoden bij ADE', schreven kranten na het overlijden van drie mannen tijdens het dance event. Maar waren het wel drugsdoden? Wat weten we nu echt over het gevaar van drugs? En wat heeft dat met dansen te maken? Gasten: sociaalwetenschapper Ton Nabben en antropologe Irene Stengs deden onderzoek …

Hoe houd je een goed interview?Luister  

In de eerste uitzending van Radio Swammerdam van seizoen 2014-2015 sprak columnist en dichter Bas Belleman over de poëzie van het interview en hoe emotie gebruikt wordt om sympathiek over te komen. Als hoofdgasten interviewde presentator Sterre ten Houte antropoloog Gerben Moerman en journalist G…