Podcast Zoeker

Wetenschap Vandaag | BNR

Wetenschap Vandaag | BNR

Wetenschap & Geneeskunde  |  388 afleveringen

Over diepzeediertjes die broeikasgassen eten, immuuncellen die zichzelf opofferen en de zoektocht naar planeten. Over de nieuwste medicijnen, zonnecellen en sensoren. Kortom: hoe werkt de wereld om ons heen en hoe kunnen we hem nog beter maken?

Slechthorendheid heeft grotendeels andere oorzaak dan gedachtLuister  

Vooral de trilhaartjes in het slakkenhuis in ons oor kregen de schuld van doofheid of slechthorendheid. Dat is terecht, ze spelen een rol, maar een vijftig jaar oude theorie dwingt wetenschappers nu ook naar andere oorzaken te kijken. Het betreft de theorie van de Stria Vascularis, een klein orgaan,…

Oorlogsgeweld raakt genenbank in Oekraine, geen grote schadeLuister  

In Kharkov, Oekraïne, staat een meer dan honderd jaar oude genenbank. In deze genenbank wordt, net als in andere genenbanken op de wereld, plantaardig genetisch materiaal bewaard. Plantveredelaars hebben dat materiaal nodig voor het maken van nieuwe gewassen, en de bank kan ook van pas komen als er…

Mysterieuze mensaap blijkt zeldzame hybrideLuister  

In 2016 werd in de jungle van Borneo een 'Mystery Monkey' op de foto gezet. De aap was niet thuis te brengen, tot nu. Het blijkt een hybride, een kruising tussen een Neusaap en een Muts-langoer. Dat is heel bijzonder, de twee soorten primaten leven al meer dan 9 miljoen jaar als aparte soorten, en …

Seismologen wachten met smart op data marsbevingLuister  

In de tweede week van Mei was er een beving op Mars, met een kracht van 5 op de schaal van Richter. Nooit eerder werd zo'n zware beving op Mars gemeten. De data die uit de recente meting afkomstig is zal ons veel leren over het binnenste van onze rode buurplaneet. Vooraanstaand seismoloog Arwen Deus…

Groote Museum wil aanzetten tot nadenkenLuister  

In het oudste Museumgebouw van Amsterdam, het Hoofdgebouw naast Artis, is sinds vandaag het Groote Museum geopend. Een totaal eigenzinnig museum dat nauwelijks te vergelijken is met andere musea. Door een reis langs lichaamsdelen leer je over planten en dieren, geuren en kleuren, en over hoe alles o…

Robotchef leert proeven wat wij proevenLuister  

Tijdens het nuttigen van een hap eten zijn er verschillende smaakfases. En dat is belangrijke informatie voor een robot die een carrière als chef ambieert.  De robot in dit onderzoek had al geleerd om smakelijke omeletten te maken op basis van feedback van een testpanel van hongerige mensen. Verv…

Wat er de laatste tijd allemaal gebeurde aan boord van de James Webb TelescoopLuister  

De afgelopen drie maanden waren ontzettend spannend voor het technisch team van de James Webb Telescoop. Hoog tijd voor een update.  We bespreken met systems engineer Maurice te Plate van ESA hoe het er nu voorstaat, waarom één instrument extra koud moest worden en een ander niet alleen gebruikt…

Hoe lang leeft mijn hond?Luister  

Het is niet voor het eerst dat op een rijtje is gezet welke hondenrassen het langst leven, maar niet eerder is zo'n grote en betrouwbare dataset gebruikt.   Het gaat om een dataset van Britse dierenartsen. Bovenaan de lijst eindigt de jack russell, die met gemiddeld 12.7 jaar het oudst wordt. Ook…

Veroudering tegengaan met poeptransplantatiesLuister  

Ja, dat klinkt nogal vies. Maar dat is precies waar onderzoekers naar gekeken hebben: kan het transplanteren van poepmicroben veroudering tegengaan?  Het transplanteren van deze microben van de ene persoon naar de andere heeft al langer de aandacht van onderzoekers. Zo is al gekeken of op die mani…

Lichaamsgassen meten met wearablesLuister  

We kunnen al een heleboel lichaamssignalen meten met vrij simpele draagbare apparaatjes. Onderzoekers hopen daar nu ook de gassen die door onze huid naar buiten komen aan toe te voegen.  Net als uit bloed en zweet, kan uit lichaamsgassen belangrijke informatie over onze gezondheid worden gehaald. …

Een lesje ruzie en verliefdheidLuister  

Morgen vindt in Franeker het Expeditie Next festival plaats. Er zijn maar liefst 100 wetenschapsactiviteiten te bezoeken en kinderen kunnen er terecht met vragen over van alles. Bijvoorbeeld: hoe werkt verliefdheid? Of ruzie? We spraken alvast met twee onderzoekers die er morgen bij zijn: sociaal w…

Een behandeling voor koolmonoxidevergiftigingLuister  

Koolmonoxidevergiftiging is wereldwijd nog altijd een groot probleem. Nu denkt een onderzoeker uit de VS een mogelijke behandeling op het spoor te zijn.   Koolmonoxide (CO) ruik en proef je niet maar het gas is in grote concentraties gevaarlijk en soms zelfs dodelijk voor mensen en dieren. Die gr…

Hoe meer goede vrienden, hoe meer kinderenLuister  

Mannetjesdolfijnen met de sterkste en meeste sociale contacten blijken ook de meeste kinderen te hebben. En het sociale contact met kennissen onderhouden ze vooral door naar elkaar te fluiten.  Het gaat hier om de bottlenose dolfijnen van Shark Bay in Australië. Zij staan bekend om hun grote soci…

Hoe een bodembacterie sneller CO2 opslaat dan alle plantenLuister  

Als het aankomt op het opslaan van CO2 kan niemand het winnen van de bodembacterie. Onderzoekers zijn er nu achter, hoe het kan dat sommige bacteriën hier zo ontzettend goed in zijn. Nico Claassens van Wageningen University & Research is ook werkzaam in dit onderzoeksveld. Hij legt uit wat de onde…

Ras bepaalt hondengedrag helemaal niet sterkLuister  

Labradors zijn lief en pitbulls agressief, toch? Nou, volgens onderzoek hebben deze eigenschappen een stuk minder gemeen met een bepaald type ras dan we dachten.   Onderzoekers kwamen hierachter toen ze meer dan 18.000 honden bestudeerden. De helft daarvan was rashond en van meer dan 2000 honden …

Schelpdierriffen herstellen met biologisch afbreekbaar plastic uit de 3D-printerLuister  

Volgende maand gaat een bijzonder project van start met als doel: het herstellen van mossel- en oesterriffen in de Waddenzee. Ecologen gaan hiervoor aan de slag met biologisch afbreekbaar plastic uit de 3D-printer. Onderzoeker Ralph Temmink van de Universiteit Utrecht vertelt waarom ze voor deze aa…

Harder rennen tegen je natuur inLuister  

Overal in het wild zie je het terug: het optimaliseren van energieverbruik. Hoe zit dat eigenlijk als we een rondje hardlopen? Vroegen onderzoekers van Stanford zich af.  Ze bekeken data van 2600 hardlopers, die gezamenlijk zo'n 28.000 uur bij elkaar renden in hun vrije tijd. Ook werd een vergelij…

Laag gekwaak doet het beter in de kikkervijverLuister  

Onderzoekers hebben high tech opnameapparatuur gebruikt om te achterhalen hoe individuele zanglijnen in de zangkoren van mannelijke kikkers de kans op een partner beïnvloedden.   De boskikker paart vroeg in de lente als de vijvers beginnen te ontdooien. De mannetjes verzamelen zich in een geschik…

Het geheim van de kopertanden van de bloedwormLuister  

De meeste mensen zullen wormen niet direct voor zich zien met een paar flinke tanden, maar bloedwormen hebben ze niet alleen, ze zijn ook nog eens voor een deel gemaakt van koper.  Een bloedworm – een zeediertje dat zo'n 35 centimeter kan worden - laat in één keer een kaakstructuur met meerder…

Is hoog in de Alpen één van de grootste dieren ooit gevonden?Luister  

Er is - hoog in de Alpen - een enorme tand van een uitgestorven zeedier ontdekt. En dat zeedier was zelf waarschijnlijk zo lang als een bowlingbaan.  De gevonden overblijfselen, waaronder dus een enorme tand, maar ook wervels en stukken rib, zijn afkomstig van Ichthyosauriërs: gigantische zeedier…

Spin ontsnapt na seks met supersprongLuister  

Bij sommige spinnensoorten is een one night stand voor het mannetje meteen ook een last night stand. Maar niet alle mannenspinnen laten zich na de seks gewillig verorberen door het vrouwtje.  Dat sommige mannetjes zo'n beetje zelf naar binnen springen na de daad, heeft zo z'n redenen. Dat opoffere…

De geheimen van het zeewierzaadje ontrafeldLuister  

Langzaamaan wordt er in Nederland steeds meer zeewier geteeld, maar we benutten nog lang niet alle potentie. Zo is er één trucje van kelpzaad waar we veel meer mee zouden kunnen.  Er is een behoorlijke kans dat ons land - vanwege de kennis die we in huis hebben over veredelen en werken met (en i…

Adem je naar een gezonder lichaamLuister  

Ja ja, sporten is gezond. Maar het aanpassen van je levensstijl is – zeker op latere leeftijd – gewoon moeilijk. Nou blijkt je ademhaling je hier mogelijk bij te kunnen helpen.  Een onderzoek uit 2016 liet al eens zien dat in de VS 30 procent van de volwassenen boven de 50 niet actief beweegt.…

Gaatjes vullen met biologisch tandglazuur gemaakt door eigen cellenLuister  

Schade aan tandglazuur en gaatjes worden nu nog hersteld met behulp van een synthetische vulpasta, maar er wordt gewerkt aan een biologisch alternatief op basis van ons eigen stamcellen. We praten erover met KU Leuven-onderzoeker Hugo Vankelecom. Hij vertelt hoe eerst moest worden uitgezocht hoe ze…

Extra hygiënische honingbij gekweekt in strijd tegen parasietLuister  

De Varroamijt - een blinde, achtpotige parasiet - is kleiner dan een speldenknop, maar kan een hele bijenkolonie om zeep helpen. Een nieuwe bijensoort moet dapper tegenstand bieden.  Zowel de bijenpopulaties in het wild, als de grote en kleine populaties die door mensen gehouden worden hebben het …

Bacterie laat plant z'n eigen laatste avondmaal makenLuister  

Een bacterie die het leven van mais- en rijstplanten zuur maakt, blijkt het wel heel erg goed te regelen voor zichzelf. Maar met die kennis kan hij ook worden tegengewerkt.   De bacterie in kwestie wordt door kevers achtergelaten in wonden in de plant die ontstaan als de kevers aan de plant knage…

Kwantumdot ledlampjes van rijstafvalLuister  

Het kaf of de dop van rijstkorrels gaat nu nog met 100 miljoen ton per jaar de afvalbak in, maar onderzoekers hebben er een nieuwe toepassing voor: ze maken er kwantumdot ledlampjes van.  Een kwamtumstip of kwantumdot is een halfgeleiderkristal van enkele nanometers. Piep piep klein dus en in het …

Wat is kennis? En welke rol speelt toeval hierbij?Luister  

Het is één van de meest fundamentele vragen van de filosofie: wat is kennis? En omdat het nog altijd 'de maand van de filosofie' is: eens kijken of we het antwoord eigenlijk al weten.  We krijgen hulp van Job de Grefte van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij sprak tijdens De Utrechtse dag van de…

Simulatie laat zien hoe water mogelijk op Mercurius is belandLuister  

Mercurius staat het dichtst bij de zon van alle planeten in ons zonnestelsel. Het is er nogal heet en toch moet er water te vinden zijn. Maar hoe zijn die watermoleculen daar beland? Eén theorie zegt: dat water is lokaal ontstaan. Of het zat al in de rotsen bij het ontstaan van de planeet, of het …

Met een drumvel van grafeen bacteriën afluisterenLuister  

Het is onderzoekers gelukt om bacteriën af te luisteren. Dat is al bijzonder op zich, maar we hebben er mogelijk ook nog enorm veel aan.  Het begon allemaal bij onderzoek naar grafeen - inmiddels bij de meeste mensen wel bekend. Een enorm sterk materiaal, 100 keer sterker dan staal, maar dan supe…

Hydrogel moet afweercellen helpen door verdedigingslinie tumoren te brekenLuister  

In de strijd tegen tumoren hebben onderzoekers nu een gel ontwikkeld die afweercellen in het lichaam moet helpen om voorbij de verdedigingslinie van kankercellen te komen. Bij celtherapie worden de afweercellen van een patiënt aangepast en teruggeplaatst om zo met betere munitie het gevecht met ka…

Geestelijke gezondheid en het kunnen waarnemen van je eigen lichaamssensatiesLuister  

Steeds meer wordt er in onderzoek gekeken naar de link tussen geestelijke gezondheid en interoceptie: het vermogen om je eigen lichaamssensaties zoals ademhaling en hartslag te kunnen waarnemen.  Niet bij iedereen werkt dit mechanisme even goed en problemen ermee zijn gelinkt aan angststoornissen,…

Bacterie zet methaan om naar elektriciteitLuister  

Elektriciteit opwekken en tegelijk de omgeving zuiveren van broeikasgassen: het zou met bacteriën moeten kunnen, denken microbiologen van de Radboud Universiteit. Het is de onderzoekers gelukt om een bacterie die methaan eet stroom te laten opwekken in het lab. Deze bacterie, de Methanoperedens, k…

Er is iets vreemds aan de hand met het weer op NeptunusLuister  

Eindelijk is er genoeg data beschikbaar om iets te kunnen zeggen over het weer op Neptunus. Alleen zagen onderzoekers daarin iets heel anders dan ze hadden verwacht.  Een zomer op Neptunus kan wel 40 jaar duren. Erg warm wordt het overigens niet, want we hebben het over een ijsreus waar het gemidd…

Aha, daarom houden we van een drankjeLuister  

De mens heeft een ver teruggaande relatie met het nuttigen van alcohol. Onderzoekers hebben apen bestudeerd om erachter te komen waarom een bedwelmend drankje ons zo aantrekt. Ze bekeken het eetgedrag van zwarthandslingerapen. Specifiek het fruit dat ze uitkozen. Zo kwamen ze erachter dat de vrucht…

Microben van jou, microben van mijLuister  

Er wordt wel eens gezegd dat twee mensen in een relatie steeds meer op elkaar gaan lijken. Dat blijkt een beetje te liggen aan hoe ver je inzoomt.  In BBC Science Focus zocht iemand deze vraag eens wat beter uit. Want gaan twee mensen nou echt qua uiterlijk meer op elkaar lijken in een relatie? En…

De wetenschap achter puppy dog eyesLuister  

Honden lijken precies te weten wanneer ze hun onweerstaanbare puppy dog eyes moeten inzetten. Nu weten we ook meer over de wetenschap achter deze schattige gezichtsuitdrukkingen. Van al onze gezelschapsdieren kan een hond het best ons eigen gezichtsuitdrukkingen nabootsen. Dat ze dat kunnen heeft v…

Genen gelinkt aan veranderingen in hersenstructuurLuister  

Zijn er genen die invloed hebben op hoe ons brein zich in de loop der tijd ontwikkelt? Utrechtse wetenschappers zochten het uit in een enorm groot internationaal onderzoek. Maar liefst 40 instituten, 200 onderzoekers en meer dan 15000 deelnemers deden mee aan het onderzoek waarbij gezocht werd naar…

Astronomen zien gigantische planeet die nog geboren moet wordenLuister  

Astronomen hebben het begin van de geboorte van een gigantische gasplaneet gezien. En die geboorte verliep anders dan ze hadden verwacht. Deze nieuwe planeet zit op 508 lichtjaren van de aarde. Ter vergelijking: onze zon zit op zo'n 8,3 lichtminuten van de aarde. Het gaat om een gasreus die negen k…

Het mysterieuze middelpunt van de aardeLuister  

Onderzoekers zijn druk bezig met het beantwoorden van grote vragen over de binnenkern van onze planeet. Mogelijk hebben we meer te danken aan deze kern dan we eerder dachten. Onderzoeker Arwen Deuss van de Universiteit Utrecht vertelt meer over waar het binnenste van de aarde nou precies uit bestaa…

Merkwaardig diertje helpt merkwaardige plantLuister  

Wetenschappers hebben iets ontdekt over waarom de wortels van een merkwaardige plant die maar op één plek in de wereld groeit nooit de grond raken.  Zamia pseudoparasitica is een plant die alleen voorkomt in het westen van Panama. Hij behoort tot een oeroude plantenfamilielijn waarin soorten zit…

Wanneer je het licht liever niet zietLuister  

Prachtig, zo'n verlichte boulevard. En met ledlampen ook nog eens duurzaam. Maar nu blijkt modern kunstmatig licht de camouflage tactiek van zeedieren te hinderen.  Als je een klein zeediertje bent, een slakje bijvoorbeeld, dan bestaat een groot deel van je leven uit het ontwijken van roofdieren d…

Het opmerkelijke (seks)leven van schelpdierenLuister  

Er bestaan zo'n honderdduizend soorten schelpdieren. En sommigen houden er een nogal merkwaardige levensstijl op na.   Koos Dijksterhuis schreef er een boek over. We praten met hem over zoeken naar de heilige graal (de Noordkromp) en over orgies van oesters en slakken met twee geslachten. Nog vee…

Hoe verantwoordelijk zijn we voor onze vooroordelen?Luister  

Komende zondag is het de Utrechtse Dag van de Filosofie van Studium Generale. Waarop onder andere wordt besproken hoe het ervoor staat met onze vooroordelen. Want hoe verantwoordelijk zijn we voor iets waarvan wordt gedacht dat het vooral onbewust gebeurt? Bestaat er zoiets als onbevooroordeeld zij…

Worm-op-een-chip spoort ziektes opLuister  

Het 1 millimeter lange rondwormpje C. elegans is als modelorganisme sinds jaar en dag hoofdrolspeler in menig biologisch onderzoek. Nu blijkt het zelf ook een instrument te zijn.  Het zo vroeg mogelijk detecteren van ziektes als kanker kan voor een patiënt van levensbelang zijn. Alleen zijn begin…

Eerder weten of chirurgie zin heeft bij epilepsieLuister  

Bij 30 procent van de patiënten met epilepsie werken medicijnen niet goed genoeg. Met een nieuwe check kan voor deze groep veel eerder en beter dan voorheen bepaald worden of chirurgie wél kan helpen. In deze audio hoor je Kempenhaeghe-neurologen Guido Widman en Louis Wagner. Lees hier meer over …

Van koffieprut naar hersengolvenLuister  

Met de pulp die overblijft na het maken van een kopje koffie wordt al aardig wat geëxperimenteerd, maar nu denken onderzoekers dat het ook gerecycled kan worden in hersenonderzoek.  Er wordt al een tijdje gekeken hoe koffieprut uit de prullenbak gehouden kan worden. Zo ontstonden al ideeën voor …

Spinnen die samenwerken om gigantische prooien te vangenLuister  

Als je denkt aan dieren die in groepen jagen, dan kom je waarschijnlijk uit bij de leeuw, of hyena. Maar nou blijken spinnen het ook te doen.    Ben je bang voor spinnen, dan moet je deze even overslaan. Want terwijl je in het gemiddelde web één spin vindt, zijn er spinnensoorten die in sociale…

De steppewoelmuis houdt van een strak gazonnetjeLuister  

Wij maaien ons gras vooral omdat we vinden dat het er dan netjes uitziet. De steppewoelmuis houdt ook van een strak gazon, maar heeft daar hele andere redenen voor.   Dit zandkleurige kleine knaagdier komt voor in China, waar het in kolonies in gangen en holen onder de grond leeft. Vaak in steppen…

Bij deze vis gaat het mannetje tijdens seks letterlijk op in het vrouwtjeLuister  

Sommige vissen in de diepzee houden er bijzondere voortplantingstechnieken op na. Zo is er één soort waarbij het mannetje volledig opgenomen wordt door het vrouwtje. En dat is interessant voor immunologen. Lees meer: For Mates to Fuse Bodies, Some Anglerfish Have Lost Immune Genes.    See omn…

Een seksval voor invasieve reuzeninsectenLuister  

Wetenschappers hebben iets bedacht dat moet helpen in de strijd tegen een vliegende indringer die je liever niet in je nek wilt hebben.    De giant hornet, of: Aziatische reuzenhoornaar, is een vrij heftig beestje. Hij ziet er wespig uit, maar is een stuk donkerder met een gelige kop, en het inse…

Huidziektes eindelijk tot op de molecuul uitgezochtLuister  

Meer dan 2.5 miljoen Nederlanders lijden aan een chronische ontstekingsziekte van de huid, maar het duurt vaak enorm lang voor de juiste behandeling gevonden is. Daar moet nu verandering in komen.  Dat is het doel van het nieuwe onderzoeksproject Next Generation ImmunoDermatology (NGID). Hierin za…

Op zoek naar de gigantische visuil van het eeuwige ijsLuister  

Een dier met een spanwijdte van twee meter, dat bijna niet te vinden is tussen de diepe sneeuw en het krakende ijs van Oost-Rusland. Dat leek deze bioloog een uitstekend onderzoeksobject.  Bij uitgeverij Atlas Contact is de Nederlandse vertaling van het boek Owls of the Eastern Ice van de Amerikaa…

Eiwit met cruciale rol bij reparatie DNA-schade lange tijd over het hoofd gezienLuister  

Het herstel van DNA-schade in onze cellen is enorm belangrijk voor onze gezondheid. Nou blijken we een essentieel eiwit in dit proces lange tijd over het hoofd te hebben gezien. DNA-schade is iets waar we allemaal dagelijks mee te maken krijgen. Een gemiddeld mens heeft naar schatting zo'n 30 tot 4…

Galopperende voorouders voor iedereen!Luister  

Op kinderen en een paar mensen die aan stokpaardrijden doen na – dat is echt een ding – zijn het vooral dieren die galopperen. Nou blijken ze dit 472 miljoen jaar geleden al te hebben gekund.  De meesten zullen bij galopperen meteen moeten denken aan een paard, maar ook kamelen, leeuwen en gir…

De grootste prehistorische reuzenhaaien kept it coolLuister  

De megalodon: een enorme prehistorische haai, werd het gelukkigst – of in ieder geval het grootst – van lekker koud water.  Het enorme dier leefde 15 tot 3.6 miljoen jaar geleden op verschillende plekken ter wereld en speelde - niet verrassend – met zijn indrukwekkende voorkomen de hoofdrol …

Het terugbrengen van uitgestorven dieren: kan het ooit echt? Onwaarschijnlijk.Luister  

Vergeet de mammoet: onderzoekers waren benieuwd of het mogelijk zou zijn om de uitgestorven Christmas Island rat uit de dood te doen herrijzen. Het leerde ze meer over belangrijke beperkingen.  Voordat je denkt: waarom wil je per se dat die ene rat weer bestaat? Het ging ze vooral om het bekijken …

Nieuw ontdekte stegosaurus mogelijk oudste ooit gevondenLuister  

Zelfs als je niet veel weet over dino's, dan moet de stegosaurus bekend klinken. Misschien kun je zelfs nog bedenken hoe hij eruitziet. Onderzoekers hebben nu één van de oudste ooit gevonden.   168 miljoen jaar geleden moet dit 2.8 meter lange dier hebben geleefd: een planteneter die stevig op v…

Ontdekkingsschip The Endurance na 107 jaar eindelijk gevondenLuister  

Ontdekkingsschip The Endurance zonk 107 jaar geleden na een gevecht met zee-ijs ten noordwesten van Antarctica. Afgelopen weekend werd het scheepswrak eindelijk gevonden The Endurance was het schip van ontdekkingsreiziger Sir Ernest Shackleton. Meer dan 100 jaar ligt het al meer dan 3000 meter diep…

Een test die 50 verschillende genetische ziektes kan detecterenLuister  

Australische onderzoekers hebben een nieuwe DNA-test ontwikkeld waarmee sneller en nauwkeuriger een groot aantal genetische ziektes in één keer kan worden gedetecteerd. Het gaat om degeneratieve ziektes, zoals spierziektes, maar ook aandoeningen die iets als balans beïnvloeden en sommige vormen …

Afkijken bij plakkerige mosselsLuister  

Als je weleens een mossel van een onderwaterrots af hebt proberen te peuteren, dan weet je: dat gaat zo maar niet. Niet zo gek dus dat wetenschappers dolgraag willen weten hoe het kan dat die mossel zo goed plakt.  Natuurlijk: zodat we dat vervolgens lekker van ze af kunnen kijken. Jaren wordt er …

Een algoritme dat het geknor van varkens vertaaltLuister  

Een team van internationale onderzoekers heeft met behulp van meer dan 7000 opnames van varkensgeluiden een algoritme ontwikkeld dat de geluiden kan onderscheiden op basis van emotie. Het idee achter dit uitgebreide onderzoek: een instrument en app ontwikkelen dat in varkensstallen kan hangen. De b…

Onderzoekers ontrafelen beschermend jasje van superbacterieLuister  

De bacterie C. difficile is een veroorzaker van diarree en darminfecties, vooral in zorginstellingen. Een groep wetenschappers heeft nu het beschermende jasje van deze superbacterie ontrafeld. Eén van de redenen waarom de bacterie moeilijk te doden is, is een beschermende laag dat als een soort ha…

Een echo voor zeeorenLuister  

Zeeoren zijn een familie van slakken. Ze komen vooral in warme wateren voor en kunnen zo groot worden als je hand. Onderzoekers hebben nu iets bedacht om deze bedreigde diersoort te helpen. Er wordt al een tijdje geprobeerd om de populatie van deze enorme zeeslakken te laten groeien door ze te fokk…

De 60 miljoen jaar oude samenwerking tussen bladsnijmier en schimmelLuister  

Zo'n 60 miljoen jaar geleden gingen mieren en schimmels onder de grond een samenwerking aan die ze tot de dag van vandaag volhouden. Waarom? Onderzoeker Pepijn Kooij vertelt vanuit Brazilië waarom de twee soorten in deze samenwerking niet zonder elkaar kunnen, hoe de mieren als transporttrucks wor…

Zeeolifanten hebben een intern GPSLuister  

Zeeolifantenvrouwtjes zijn enorm goed in het bepalen van hun route. Hoe ze het ook nog voor elkaar krijgen om de timing van hun reis perfect op het paringsseizoen te laten aansluiten, is een raadsel. Een raadsel dat onderzoekers van de universiteit van California hopen op te lossen. Elk jaar leggen…

Bestaat er nou wel of niet zoiets als een verdrongen herinnering?Luister  

Ons geheugen is niet altijd even betrouwbaar. Wat weten we inmiddels over verdrongen herinneringen? Hoe ga je daar als therapeut mee om en wat betekent dit in de rechtszaal?  Tijdens een nieuwe Studium Generale van de Universiteit Utrecht bespreekt rechtspsycholoog Henry Otgaar valse en verdrongen…

Klimaatrapport: dit decennium, deze 10 jaar, dat is hoe lang we hebbenLuister  

Terwijl alle ogen op Rusland en Oekraïne zijn gericht, is ondertussen ook een nieuw klimaatrapport gepresenteerd. Een rapport met als boodschap: het moet echt nu gebeuren. Het is wederom een tik op de vingers wegens een gebrek aan actie. Het nieuwste IPCC-rapport benadrukt dat 40 procent van de we…

Wetenschappers bieden collega’s uit Oekraïne werkplek aanLuister  

Ook in de onderzoekswereld wordt hard gewerkt om mensen uit Oekraïne te helpen. Onder andere met de hashtag ScienceForUkraine wordt geprobeerd gevluchte wetenschappers te helpen.  Sinds een paar dagen is #ScienceForUkraine op Twitter te vinden met de oproep om in actie te komen voor alle studente…

De richting waarin de hondenstaart kwispelt maakt uitLuister  

Lichaamstaal kent bij mensen allerlei subtiele varianten van houding en beweging. Nou blijken ook honden hier meer nuance in te hebben dan gedacht. Honden kunnen allerlei emoties laten zien. Deels misschien wat ingevuld door ons, maar er zijn zeker verschillen in gedrag die zo opgevat kunnen worden…

Chimpansees gebruiken insecten voor hun wondenLuister  

Chimpansees stoppen insecten in hun wonden, zagen onderzoekers van de universiteit van Osnabrück. Ze denken dat het gaat om een vorm van zelfmedicatie. Het gebruiken van planten of ander niet eetbare substanties om ziektes tegen te gaan is niet ongebruikelijk in de dierenwereld. Het is eerder gezi…

Hoe kwam een dino zo groot als een dubbeldekker van de grond?Luister  

De Quetzalcoatlus heeft een spanwijdte die even lang is als een dubbeldekkerbus. Het is het grootste dier dat ooit gevlogen heeft. Maar hoe hij dit deed, dat was lange tijd een raadsel.  Lange tijd lukte het experts niet om erachter te komen hoe het een gigantische dino met vleugels, eentje zo hoo…

Wat piepkleine vogelzenders vertellen over gedrag en bedreigingLuister  

Het lukt onderzoekers steeds beter om vogels en kleine dieren over de hele wereld te volgen dankzij piepkleine zendertjes. Dat maakt het ook mogelijk om veel meer uit die zendertjes te halen dan alleen maar waar ze op dat moment zijn. Wie maakt er ruzie met wie? Wat doen vogels als hun vaste zandpl…

Schimmels die met mieren samenwerkenLuister  

In de bodem van het regenwoud van Zuid-Amerika leeft een schimmel die 50.000 blaadjes per dag eet, zonder ooit zelf de boodschappen te hoeven doen.  Dit taakje besteedt de schimmelsoort uit aan.. de bladsnijdersmier. Maar deze mieren doen dit niet voor niets. Het verteren van plantmateriaal is nie…

We hebben zang-neuronen in ons breinLuister  

Onderzoekers uit de VS hebben neuronen in het brein ontdekt die alleen reageren op..... zang. In 2015 deden deze onderzoekers ook al een ontdekking. Ze vonden met behulp van fMRI-scans een groep neuronen die op muziek reageert. Dat lukte ze door proefpersonen naar 165 verschillende geluiden te late…

mRNA-technologie inzitten voor complexe botbreukenLuister  

We kennen de mRNA-technologie inmiddels van de corona-vaccins, maar nu hebben onderzoekers uit Maastricht laten zien hoe het ook toegepast kan worden bij het behandelen van complexe botbreuken.  Bij een gecompliceerde botbreuk kun je denken aan een breuk waarbij de stukken bot te ver van elkaar af…

Sportieve ouderen hebben bijna dezelfde stofwisseling in spieren als jongerenLuister  

Wetenschappers van de Universiteit Maastricht en het Amsterdam UMC ontdekten in een gezamenlijk onderzoek naar veroudering in spierweefsels dat de energiehuishouding in spieren van sportende senioren en jonge mensen vrijwel gelijk is.   Ze kwamen hierachter toen ze spierbiopten van proefpersonen …

Een wearable die slaapapneu op kan sporen en monitorenLuister  

Onderzoekers hebben een manier ontwikkeld om slaapapneu op te sporen en te monitoren met behulp van een compact apparaatje dat om de pols te dragen is.  Wereldwijd lijdt een miljard mensen aan de meest voorkomende vorm van slaapapneu. Bij deze aandoening genaamd obstructieve slaapapneu, of OSA in …

Ook honden hebben wat aan een sterke coreLuister  

Sterke buik-, rug- en bekkenspieren zijn onder andere belangrijk voor je balans en ze kunnen sommige blessures voorkomen. Nou blijkt dit ook voor honden te gelden. Eén van de meest voorkomende knieblessures onder honden is te vergelijken met het scheuren van de kruisbanden bij mensen. Een onderzoe…

Geen oceaan te breed voor een verliefde bultrugwalvisLuister  

De bultrugwalvis heeft er nogal wat voor over om de juiste partner te vinden. Sommigen reizen er –zo blijkt uit onderzoek - rustig 6000 kilometer voor. In alle grote oceanen vind je bultrugwalvissen. De bultruggen in de Stille Oceaan vind je in de zomer meestal rond Alaska en Canada en in de wint…

Een spinnenweb als trommelvliesLuister  

We weten dat spinnen een prooi in hun web kunnen voelen dankzij vibraties van het web die worden opgevangen door hun gevoelige pootjes. Nu lijken ze met dat web ook te kunnen horen. Verschillende dieren op aarde hebben een trommelvlies in hun oor dat vibraties in de lucht opvangt. Vervolgens worden…

Superzwaar zwart gat ontdekt dat verstopt lag in kosmische stofwolkLuister  

Nederlandse onderzoekers hebben een superzwaar zwart gat ontdekt dat verscholen zit in een ring van stof.  Er is in dit onderzoek gekeken naar een actieve galactische kern, ook wel een AGN in de Engelse afkorting. Deze extreem energetische bronnen worden aangedreven door superzware zwarte gaten. K…

Kosten-baten computermodel op basis van de tseetseevliegLuister  

Onderzoekers hebben - geïnspireerd door de tseetseevlieg - een wiskundig model gemaakt voor hoe leeftijd en ervaring van invloed kunnen zijn op nageslacht. Ze bekeken de kosten-baten strategie die de beestjes hanteren bij het grootbrengen van hun jongen. Waarbij onder andere factoren als energieop…

Giftige zeeanemoon als basis voor medicijnenLuister  

In Australië vind je behoorlijk wat dieren en planten die je je leven kunnen kosten, toch blijkt één daarvan misschien juist het tegenovergestelde te kunnen doen.   Het gaat om een giftige zeeanemoon die zo'n 8 tot 10 centimeter groot kan worden. Anders dan een slang, waarbij gif via giftanden …

Aardige mannen zijn bij deze hagedis in het voordeelLuister  

Bij een kleine hagedissensoort die voorkomt in Mexico en de Verenigde Staten houden mannetjes andere mannetjes op afstand terwijl hun vriend voor het nageslacht zorgt.  Dit beestje – dat ongeveer een jaar leeft – spendeert zijn tijd, net als vele andere dieren, met het zoeken naar een partner …

Nature, nurture en..... willekeur?Luister  

Je hebt 'nature' en je hebt 'nurture', maar onderzoek naar het leergedrag van identieke fruitvliegjes laat zien dat er ook nog een derde factor moet zijn: willekeur. Eerder was al opgevallen dat zelfs als fruitvliegjes genetische vrijwel identiek zijn en ze in dezelfde omstandigheden zijn opgegroei…

Belangrijke stap in kernfusie-experimentLuister  

Het is onderzoekers gelukt om een belangrijk energierecord te verbreken binnen een groot kernfusie-experiment. Al sinds eind jaren 50 wordt er onderzoek gedaan naar kernfusie. Kernfusie is niet hetzelfde als het splitsen van atomen zoals de kernreactoren doen die we al kennen. Bij kernfusie smelten…

Genen van meer dan de helft van alle bloeiende plantengeslachten in kaart gebrachtLuister  

Een familieboom, maar dan voor alle bloeiende plantensoorten die er maar zijn: daar wordt aan gewerkt. En ze zijn inmiddels over de helft. Meer dan 1,5 miljard letters aan genetische code zijn openbaar beschikbaar gesteld in het Plant and Fungal Trees of life-project dat wordt geleid door de Royal …

Hoe hagedissen beschermen tegen de ziekte van LymeLuister  

Ongeveer 27.000 mensen per jaar krijgen in Nederland de ziekte van Lyme door een tekenbeet. Nou lijkt in een deel van de VS een hagedis te zorgen voor minder gevallen.  De tekensoort die verantwoordelijk is voor het overdragen van de spiraalvormige bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt in de…

Beschadigde cellen die onzin uitkramen de mond snoerenLuister  

Als we ouder worden raken sommige cellen op zo'n manier beschadigd dat ze onzin uit gaan kramen en buurcellen ze niet meer kunnen volgen. En dat is slecht nieuws.  Hebben we te veel van deze senescente cellen die niet meer goed communiceren met hun omgeving, dan kan dat zorgen voor ernstige ziekte…

In welk land zijn ouders het gelukkigst?Luister  

In een grote studie waar 22 landen aan meededen is gekeken: in welk land zijn mensen zonder kinderen gelukkiger dan mensen met kinderen?  Natuurlijk is een dergelijk vraagstuk nogal ingewikkeld en spelen er allerlei factoren mee. Zoals cultuur, financiële middelen, medische voorzieningen, of het …

De bacteriën die je te vriend wil houdenLuister  

We weten nog lang niet alles over alle soorten bacteriën die er zijn, maar van een paar weten we al wel dat ze niet slecht, maar goed voor ons kunnen zijn.  In BBC Science Focus een mooi lijstje van drie vriendelijke bacteriën. In de jaren 70 werd er eentje ontdekt (Mycobacterium vaccae) aan de …

De indrukwekkende zweeftechniek van de vliegende draakLuister  

Vliegende draakjes - maar ook vliegende eekhoorns - vliegen niet echt, maar kunnen toch van boom naar boom zweven. Nou blijken die draakjes daar een behoorlijk geavanceerde techniek voor te gebruiken. Onderzoeker Pranav Khandelwal van het Max Planck Institute for Intelligent Systems in Duitsland, t…

Genmutatie verklaart enorme verschillen in grootte tussen hondenLuister  

Honden verschillen meer van grootte binnen hun soort dan welk ander zoogdier ter wereld, maar hoe is dit ooit zo gekomen?   Toen mensen zo'n 30.000 jaar geleden wolven als huisdieren gingen houden en langzaam de honden ontstonden zoals we die nu kennen waren er al verschillen in grootte. Maar de e…

Wat zorgt ervoor dat mensen een klik voelen met elkaar?Luister  

Natuurlijk spelen er veel factoren mee bij het voelen van een klik met iemand, maar eentje zagen onderzoekers heel duidelijk terugkomen uit experimenten. In deel één van dit onderzoek kregen mensen die elkaar niet kenden de opdracht om 10 minuten met elkaar te kletsen. Achteraf moesten ze een vra…

Satellieten spotten enorme methaanlekken afkomstig van affakkelinstallatiesLuister  

Het Nederlandse ruimte-instrument Tropomi is weer nieuwe methaanlekken op het spoor gekomen. Dit keer gaat het om een flink aantal affakkelinstallaties die niet goed blijken te werken. November vorig jaar werden nog verrassende ontdekkingen gedaan over methaanuitstoot van Australische kolenmijnen, …

Wat astronauten kunnen leren van eekhoorns in winterslaapLuister  

Een theorie uit de jaren 80 die stelt dat er dieren zijn die hun eigen urine kunnen recyclen is nu door onderzoekers van de universiteit van Montreal bevestigd.  Het idee ontstond toen werd nagedacht over hoe het toch kan dat dieren na een winterslaap – waarin ze al hun reserves opmaken – geen…

Betere inkt door voorkomen koffiering-effect bij opdrogende druppelsLuister  

Hoe voorkom je dat je tijdens het printen van druppeltjes inkt een koffiering-effect krijgt? Daar heeft een onderzoeker van de Technische Universiteit Eindhoven naar gekeken. Als een druppel op papier verdampt, dan doet hij dit sneller aan de buitenkant dan de binnenkant. Net als een bord met warm …

Dit gezonde dieet heeft (helaas) de wind meeLuister  

Het mediterraanse dieet – met veel vezelrijk voedsel, vis en noten - heeft volgens veel onderzoeken grote voordelen voor onze gezondheid. Maar het heeft ook ongemakkelijke nadelen. Je gaat er een – laten we zeggen – luchtiger leven van lijden en de wc-bezoekjes zijn over het algemeen wat lang…

Zouden we kunnen leven op een planeet zonder water?Luister  

In de science fiction blockbuster en remake Dune kunnen mensen op een waterloze hete woestijnplaneet rondwandelen dankzij een speciaal pak. Zou dat in het echt ook werken?  Het stillsuit dat bewoners van de planeet Arrakis dragen recyclet al het vocht dat het lichaam van de drager produc…

James Webb ruimtetelescoop aangekomen op bestemming, wat nu?Luister  

De James Webb ruimtetelescoop is na een maand reizen op zijn bestemming aangekomen en bevindt zich nu 1,5 miljoen kilometer van de aarde. Wat wordt de volgende stap?  James Webb System engineer Maurice te Plate van ESA vertelt vanuit de controlekamer dat alles vrijwel volledig volgens plan loopt. …

Bubbelgordijn als barrière voor orkaanLuister  

Een bedrijfje uit Noorwegen wil bubbelgordijnen gebruiken om orkanen te hinderen. Zou het echt werken? Orkanen ontstaan wanneer warme en koude lucht botst boven oceaanwater met een temperatuur boven de 26,5 graden. Hoe warmer het water, hoe krachtiger de orkaan kan worden. Water onder deze temperat…

Waarom leeft het ene dier 30 minuten en het andere 100 jaar?Luister  

Wat zorgt er nou voor dat het ene dier maar een dag leeft en het andere tientallen jaren? En waarom worden sommige mensen heel oud en anderen niet?  Het zijn geen makkelijke vragen om te beantwoorden, maar er vallen wel steeds meer puzzelstukjes op hun plek. Met grote interesse wordt bijvoorbeeld …

Nijlpaarden kunnen elkaars stem herkennenLuister  

Nijlpaarden kunnen elkaars stem herkennen en reageren nogal bijzonder als ze het geluid van een onbekend nijlpaard horen, blijkt uit onderzoek.  Door opnames te maken van nijlpaarden in een natuurreservaat in Mozambique en die vervolgens weer te laten horen aan andere nijlpaarden, ontdekten wetens…

Hoe een mini kever gigantische snelheden haaltLuister  

Hoe groter het dier hoe sneller het kan vliegen, geldt vaak. Maar hoe kan het dan dat een piepklein kevertje sneller kan vliegen dan insecten die drie keer zo groot zijn?  Insecten zijn in de afgelopen 300 miljoen jaar steeds kleiner geworden. Toch zijn ze daardoor niet minder hard gaan vliegen. V…

Ons brein reageert tijdens slaap sterker op onbekende stemmenLuister  

Uit onderzoek naar hersenactiviteit tijdens het slapen blijkt dat ons brein sterker reageert op onbekende stemmen dan op bekende stemmen. Het geeft onderzoekers een interessant kijkje in hoe onze hersenen informatie verwerken. In een volgende stap willen ze kijken of onze hersenen tijdens het slape…

Is de olifantenslurf het gevoeligste lichaamsdeel in het dierenrijk?Luister  

Een nieuw onderzoek laat zien dat de slurf van de olifant weleens het gevoeligste lichaamsdeel in het dierenrijk zou kunnen zijn.   Duitse onderzoekers kwamen hierachter toen ze de zenuwen van enkele overleden dierentuin olifanten bekeken. De twee zenuwtakken in de slurf waar de zenuwcellen z…

Hoe werkmieren in noodsituaties de koningin wordenLuister  

Een miersoort in India heeft een uitzonderlijke oplossing als de koningin van de kolonie plots sterft of verdwijnt: werkmieren die zichzelf transformeren tot koningin.   In eerder onderzoek werd al ontdekt dat het brein van deze mier van grootte kan veranderen, afhankelijk van de positie in de kol…

Micro-robots die hun eigen bot laten groeienLuister  

Een micro-robotje dat van vorm kan veranderen en dat net als bot in ons lichaam eerst zacht is en dan hard wordt. Dat is waar onderzoekers aan hebben gewerkt.  Deze robotjes zouden bijvoorbeeld opgevouwen door een naald passen, waarna ze zich openvouwen, een vorm aannemen en vervolgens hard en ste…

Recordreis poolhaas laat zien: het zijn niet allemaal huismussenLuister  

Hazen en konijnen zijn echte huismussen. Ze blijven over het algemeen binnen een paar kilometer van hun hol. Behalve één Canadese haas, die alle records heeft verbroken.  Om te kijken hoeveel poolhazen in het noorden van Groenland zich verplaatsen, hebben biologen er in 2019 25 een volgbare tag …

Wat te doen met een leger gekloonde marmerkreeften?Luister  

Ze wordt gezien als één van de hardnekkigste invasieve diersoorten: de marmerkreeft. Nu proberen onderzoekers te ontdekken of het diertje - dat zichzelf razendsnel voortplant - ons ook kan helpen.  Een behoorlijke plaag is het dier dat zich over de hele wereld heeft verspreid inmiddels. Terwijl …

Onvruchtbaarheid sommige mannen al voor eigen geboorte in DNA ontstaanLuister  

Onderzoekers van het Radboud UMC hebben ontdekt dat onvruchtbaarheid bij sommige mannen al voor hun eigen geboorte in hun DNA kan zijn ontstaan. Ze ontdekten dat nieuwe fouten in het DNA, die niet van vader of moeder zijn geërfd maar spontaan zijn ontstaan voor of tijdens de bevruchting, onvruchtb…

Kan uitbarsting Tonga zorgen voor kouder weer?Luister  

De enorme uitbarsting van de vulkaan bij eilandengroep Tonga kan niemand zijn ontgaan. Wetenschappers weten nog lang niet alles over de situatie daar, maar wat er voor zo'n knal nodig is en wat de gevolgen kunnen zijn, daar valt al wel iets over te zeggen.  Over wat voor type vulkaan hebben we het…

Egels blijken bron van superresistente bacterieLuister  

Een internationaal team van onderzoekers heeft ontdekt dat op de huid van egels een schimmel te vinden is die antibiotica produceert. In reactie daarop worden bacteriën die daar ook zitten resistent. Deze specifieke superresistente bacterie is dus niet het gevolg van antibiotica gebruik door mense…

Gaan wormen ons helpen met allergieën?Luister  

Wormpjes in je lichaam hebben: dat klinkt niet als iets wat je moet willen. Toch zijn er onderzoekers die denken dat de kronkelende diertjes onze gezondheid juist beter kunnen maken.  In 2020 infecteerde iemand zichzelf opzettelijk met een parasitaire rondworm door een paar larven met een pleister…

Mensen die harder sporten drinken ook meer alcoholLuister  

Uit een onderzoek naar het gedrag van zo'n 40.000 Amerikaanse volwassenen zou blijken dat de mensen die het meeste sporten ook de meeste alcohol drinken.  De kans dat een fanatieke sporter een behoorlijke drinker is lijkt zelfs twee keer zo groot vergeleken met minder fitte mensen. Waarbij een beh…

Nanodeeltje maakt genetisch aanpassingen mogelijk in cellen in de wand van bloedvatenLuister  

Onderzoekers hebben een nieuw nanodeeltje ontwikkeld waarmee het voor het eerst mogelijk wordt om cellen in de binnenwand van bloedvaten genetisch aan te passen. Voorheen lukte het niet om bijvoorbeeld het CRISPR-Cas-instrument in deze cellen af te leveren, omdat de gebruikelijke route met een viru…

Honden hebben het door als je van taal wisselt of onzin praatLuister  

We wisten al dat honden goed zijn in woorden leren, maar nu blijken ze het ook heel goed door te hebben als je even in een andere taal praat of onzinwoorden gebruikt.  Honden zijn niet de enige dieren die chocola kunnen maken van de geluidspatronen in menselijke spraak, maar ze zijn er wel uitzond…

Mini-sensor geïnspireerd op de ogen van de bidsprinkhaankreeftLuister  

De inspiratie voor een nieuwe mini-sensor die in je telefoon past en waarmee je eten en materialen kunt analyseren werd gevonden in de ogen van de bidsprinkhaankreeft. Dit diertje kan met zijn ogen namelijk veel meer zien dan wij mensen. In plaats van onze drie fotoreceptorcellen waarmee we optisch…

Schimmel die op boomwortel leeft knoeit met de genen van de boomLuister  

Bomen hebben schimmels nodig voor het opnemen van voedingsstoffen en water, maar nu blijken die schimmels zelf nogal de touwtjes in handen te hebben. We kennen natuurlijk veel schimmels die slecht voor planten zijn, maar in dit geval gaat het juist om schimmels die een hele positieve samenwerking m…

Dieren tellen door DNA uit de lucht te plukkenLuister  

Om te ontdekken welke diersoorten er te vinden zijn in het water gebruiken wetenschappers al lange tijd environmental DNA uit watermonsters en dat lijkt ook te lukken met eDNA uit de lucht.  Als dat inderdaad werkt dan zou dat een extra tool zijn bij het monitoren van diersoorten op het land, zeke…

De schakelaar die zorgt dat de cel in functie blijftLuister  

De identiteit van bijvoorbeeld een zenuwcel wordt door een genetische schakelaar tijdens de ontwikkeling van de cel aangezet. Maar hoe blijft die schakelaar eigenlijk aanstaan?  Het was al bekend uit eerder onderzoek dat deze alles bepalende schakelaar in bacteriën aan en uit kan. Maar hoe zit da…

Waar in de hersenen zie je vrouwelijk genot terug?Luister  

Lange tijd was het onbekend waar in de hersenen sensaties werden verwerkt die rond de vrouwelijke geslachtsdelen worden gevoeld. Nu denken ze de spot te hebben gevonden. Het gaat om een deel van de somatosensorische cortex. Dit gebied is betrokken bij de verwerking van tast, pijn en temperatuur. Va…

In een school zwemmen om beter te horenLuister  

Onderzoekers denken dat een Amerikaanse vissoort in een school zwemt om zo gezamenlijk de ultrasone geluiden van dolfijnen beter te kunnen horen. De Amerikaanse elft is één van de weinige vissoorten die de ultrasone klikjes van dolfijnen kan opvangen. Hij weet daarmee grotendeels uit de magen van…

De energie van dansen oogstenLuister  

In een club in Glasgow gebruiken ze straks een hele bijzonere manier om de temperatuur in de ruimte te regelen: een koel- en verwarmsysteem dat draait op lichaamswarmte. Dansen op een volle dansvloer is iets wat veel mensen lange tijd hebben moeten missen. In Glasgow hebben ze nu iets bedacht om te…

Nieuwe kennis over actieve materie helpt gedrag cellen beter voorspellenLuister  

Nederlandse onderzoekers hebben een belangrijke ontdekking gedaan over actieve materie, die ervoor kan zorgen dat we het gedrag van cellen in bijvoorbeeld tumoren beter kunnen voorspellen. In deze audio hoor je onderzoeker Vincent Debets van de Technische Universiteit Eindhoven. Lees hier meer over…

Waar gaan zaadcellen heen na een sterilisatie?Luister  

Bij een sterilisatie wordt de buis waardoor de zaadcellen zich van de testikels naar de penis verplaatsen doorgeknipt en netjes dichtgemaakt. Maar waar gaan de zaadcellen dan heen? Vanaf het moment van de sterilisatie kunnen de zaadcellen niet meer met het sperma mee het lichaam uit. De testikels m…

Kun je beter een taal leren door minder goed na te denken?Luister  

Beter een taal leren door minder goed na te denken, dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar uit onderzoek zou blijken dat dit helemaal geen slecht idee is.  In deze audio hoor je onderzoeker Eleonore Smalle van de Universiteit Gent. Meer lezen over het onderzoek kan hier: Unlocking adults’ impl…

Hoe kinderen elkaar corrigeren als regels worden gebrokenLuister  

Wat doen kinderen als ze een ander kind de regels zien breken? En verschilt dat per gemeenschap? Daar hebben onderzoekers naar gekeken binnen allerlei verschillende culturen. In deze audio hoor je onderzoeker Patricia Kanngiesser van de universiteit van Plymouth. Lees hier meer over het onderzoek: …

Waar vind je de meeste linkshandigen?Luister  

Je zou kunnen denken: in de landen waar van rechts naar links wordt geschreven en gelezen vind je meer linkshandigen. Maar dat blijkt juist omgekeerd.  De meeste linkshandigen vind je in Westerse landen. In Nederland, de VS en Canada gaat het om zo'n 13 procent. In de landen waarin taal van rechts…

Hoe sponziger de cel, hoe makkelijker hij een baan vindtLuister  

Onderzoekers hebben ontdekt dat stamcellen die bezig zijn met het kiezen van hun taak in het lichaam, veel hebben aan een beetje extra sponzigheid.  De meeste kennis die we hebben over biologische materialen en levende organismen komt uit de biochemie. De wetenschap van de stofjes die cellen gebru…

Begrijpen honden de wetten van de natuurkunde?Luister  

Honden lijken een basisbegrip te hebben van hoe objecten zich zouden moeten gedragen.   Al in ons eerste levensjaar leren mensen over causale verbanden en het gedrag van objecten. Over hoe het één het ander beïnvloedt. Hoe je bijvoorbeeld met je hand een object kan verplaatsen. Deze vaardi…

Bomen kweken die nog efficiënter CO2-opnemenLuister  

Biologen hebben een stukje van het mechanisme ontrafeld waarmee bomen CO2 uit de lucht te halen en opslaan. Het kan helpen bij het kweken van nog efficiëntere bomen. In deze audio hoor je onderzoeker Yrjö Helariutta’s van de University of Cambridge en University of Helsinki. Lees hier meer over…

De onderschatte rol van de opa olifantLuister  

In een nationaal park in Botswana is onderzoek gedaan naar agressie onder olifanten. Ze zagen: hoe minder oudere mannetjes, hoe meer angst en algehele agressie.  In onderzoek naar het gedrag van olifanten is altijd veel aandacht geweest voor de belangrijke rol van de vrouwtjes in de sociale struct…

Koninklijke mummie na 3000 jaar digitaal 'uitgepakt'Luister  

Alle koninklijke mummies die in de 19e en 20e eeuw zijn gevonden zijn inmiddels uitgepakt en onderzocht. Allemaal behalve één. Niemand wilde zich wagen aan dit bijzondere exemplaar. Tot nu. In deze audio hoor je onderzoeker Sahar Saleem van Cairo University in Egypte. Lees hier meer over het onde…

Duizend keer snellere dataopslag dichterbijLuister  

Onderzoekers van de Radboud Universiteit zijn erin geslaagd om met korte lichtflitsen de magnetische eigenschappen van een materiaal te veranderen. Dat zou voor een veel snellere en energiezuinigere magnetische dataopslag kunnen zorgen.  In deze audio hoor je onderzoeker Alexey Kimel van de Radbou…

Er liepen ooit miljoenpoten zo groot als auto's rondLuister  

Ooit waren miljoenpoten zo groot, dat ze je makkelijk van de voeten zouden lopen als je per ongeluk hun pad zou kruisen.   Je hebt duizendpoten en je hebt miljoenpoten. Er zijn veel verschillende soorten van beide, maar erg groot zijn de langwerpige krioelende beestjes met veel pootjes niet. Tenmi…

Hebben zombie-films ons voorbereid op de pandemie?Luister  

Hou je van een goeie zombie-serie of –film op z'n tijd? Dan zou dat in je voordeel kunnen werken in een wereldwijde pandemie.   Wat is er van invloed op hoe goed je tegen de stress van een pandemie kan? Met die vraag begonnen wetenschappers van onder andere Penn State University een onderzoek. …

Hoe zijn aardwormen toch overal ter wereld terechtgekomen?Luister  

Meer dan 400 kilometer van de kust van Taiwan ligt een klein stukje land in het midden van een rif. Eén van de eilandbewoners is een aardworm, maar hoe is die daar gekomen? Het eilandje in de buurt van Taiwan kent een enorme biodiversiteit en één van de (helaas wel invasieve) bewoners die daaraa…

Robotvis maakt invasieve vis te bang om voort te plantenLuister  

Onderzoekers van de universiteit van Western Australia bedachten een tijdje terug iets slims om een invasieve vissensoort tegen te werken bij het voorplanten: een enge robotvis. Ze werden ooit door mensen losgelaten in de natuur om muggenlarven op te eten: de muggenvis, of muskietenvis. Inmiddels i…

Levende hersencellen in schaaltje leren computerspelletje spelenLuister  

Australische onderzoekers hebben honderden duizenden hersencellen in een schaaltje binnen vijf minuten geleerd hoe ze een simpel computerspelletje moeten spelen.  Het gaat om het computerspelletje 'Pong’, één van de eerste spellen die ooit voor de computer werden gemaakt. Het lijkt een beetje …

Hoe je haar kan vertellen wat je twee jaar geleden op de dag nauwkeurig deedLuister  

In het M4I-lab van Ron Heeren in Maastricht kunnen ze aan een haar zien wat je jaren geleden op de dag nauwkeurig aan het doen was.  Dat zit natuurlijk iets genuanceerder, maar met de nieuwste technieken kunnen ze in ieder geval het chemische dagboek van je haar uitlezen. Zelfs als je twee jaar ge…

Duizenden moleculen tegelijk in realtime analyserenLuister  

Duizenden moleculen tegelijk in realtime analyseren om zo bijvoorbeeld te kunnen bepalen hoe een tumor groeit of een bot geneest: in het lab van Ron Heeren in Maastricht hebben ze daar de techniek voor ontwikkeld. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Honden die van een visje houden gevaarlijk voor mensenLuister  

Het bestrijden van een ziekmakende Afrikaanse parasiet wordt in de weg gezeten door honden, blijkt uit onderzoek van de universiteit van Exeter.  De Guineaworm is een parasitaire rondworm. De worm heeft kleine zoetwater-eenoogkreeftjes als tussengastheer en een zoogdier als uiteindelijke gasth…

Wat de James Webb Telescoop in de ruimte gaat bekijkenLuister  

Dit weekend is het - als het goed is - zover: de James Webb Space Telescoop - het grootste en meest ambitieuze ruimte-observatorium ooit gebouwd gaat de ruimte in.  Maar wat gaat hij daar eigenlijk doen? James Webb Systems Engineer Maurice te Plate van ESA vertelt waarom Webb een infraroodtelescoo…

Welke barre tocht staat de Antarctica-rover te wachten?Luister  

Studenten van de TU Eindhoven staan op het punt om af te reizen naar Antarctica. Ze gaan die kant op om belangrijke metingen te doen die nodig zijn voor de bouw van hun zelfrijdende Antarctica-rover.  In deze audio hoor je Ewout Hulscher en Oscar Mannens van Team Polar over waar de rover allemaal …

Hoe snel een bacterie een volledige boom besmetLuister  

Voor het eerst hebben onderzoekers de precieze snelheid kunnen bepalen waarmee een ziekmakende bacterie een boom besmet.  Kleine insecten zijn verantwoordelijk voor het infecteren van citrusbomen met een vervelende bacterie. Deze bacterie maakt gebruik van de sapstromen van de boom om zich ver…

Het verrassingselement en valse herinneringenLuister  

Als we ons dingen proberen te herinneren gaat dat nog wel eens mis. We weten nog lang niet alles over het mechanisme daarachter, maar onderzoekers hebben weer een stukje van de puzzel opgelost.  In een experiment kregen proefpersonen een 70 korte filmpjes van 30 seconden te zien met daarin een afg…

Oud stukje maan levert nieuwe inzichtenLuister  

In 1972 werd een stukje rots van de maan veiliggesteld door astronauten van de Apollo 17-missie. Nu geeft datzelfde stukje rots onderzoekers allerlei belangrijke nieuwe informatie over de evolutie van de maan.   Natuurlijk was er al wel eens naar de chemische samenstelling gekeken van het monster,…

Een lesje plasmatechnologie vanuit het labLuister  

Een groot deel van de processen en installaties in de chemische industrie moet in 2050 aangedreven worden door duurzame elektriciteit. Het inzetten van plasmatechnologie zou daarbij enorm kunnen helpen. Maar hoe werkt het? Op de Brightlands Chemelot Campus in Geleen hebben ze net een nieuw plasmala…

Een moederskindje zijn is van levensbelang voor de DarwinvinkLuister  

Jonge kinderen hebben hun ouders of verzorgers nog heel vaak nodig. Voor de jonge Darwinvink wordt het zelfs levensgevaarlijk als mama te vaak niet thuis is.  De eerste dagen nadat een ei uitkomt zijn jonge vogels enorm kwetsbaar. Het verdedigen van het nest door de vader werd altijd gezien als en…

Dit stukje rubber kan tot twee tellenLuister  

Onderzoekers is het gelukt om een simpel stukje rubber te programmeren en het tot twee te laten tellen.   We bevinden ons in het veld van de mechanische metamaterialen. Dat zijn materialen die je aanpast waardoor ze nieuwe mechanische eigenschappen krijgen. Neem bijvoorbeeld een simpel stu…

IJsplaat die belangrijke gletsjer in Antarctica op zijn plek houdt dreigt het te begevenLuister  

Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de American Geophysical Union zijn satellietbeelden gepresenteerd waarop zwaktes in een hele belangrijke ijsplaat in Antarctica te zien zijn. De ijsplaat is onderdeel van de Thwaites Glacier. Hij dient een beetje als rem en voorkomt dat de gletsjer sneller gaat…

Slimme robots op de insectenboerderijLuister  

Insecten worden vaak genoemd als interessante eiwitbron voor de toekomst. Maar stel dat er massaal insectenboerderijen komen, hoe maak je die dan rendabel?  In het CoRoSect-project, waar 19 Europese partijen aan meewerken, wordt alvast gekeken of slimme robots zo'n insectenboerderij draaiende zoud…

Knuffelen lijkt bij baby's zichtbaar effect op hun DNA te hebbenLuister  

We weten allemaal dat knuffelen goed voor ons is, maar even geleden hebben onderzoekers ook laten zien dat hoeveel een kind in jonge jaren is geknuffeld ook echt een effect heeft op hun DNA.  In knaagdieren werd deze link eerder al eens gevonden, maar inmiddels is hier ook bij kinderen naar gekeke…

Snelle schimmels hebben moeite met kleine gaatjesLuister  

Er zijn miljoenen verschillende soorten schimmels op de wereld en velen spelen een gigantisch belangrijke rol in ecosystemen. Van één mechanisme in schimmels weten we nu meer.   Wetenschappers uit Japan hebben gekeken hoe schimmels zich door piepkleine gaatjes – zoals de poriën in plantenblad…

De tiende symfonie van Beethoven afgemaakt door algoritmeLuister  

De tiende symfonie van Beethoven afgemaakt door algoritme

Nieuwe genetische risicofactoren voor ziekte ALS geïdentificeerdLuister  

Met de grootste genetische ALS-studie tot nu toe hebben onderzoekers 15 genetische risicofactoren voor de ziekte geïdentificeerd.  In deze audio hoor je onderzoeker Wouter van Rheenen van het ALS Centrum in het UMC Utrecht. Lees hier meer: Grootste genetische ALS studie identificeert 15 genetisch…

Minder grazers, meer vuurLuister  

Minder grazers, meer vuur

Waarom onderzoekers zingende vissen hebben afgeluisterdLuister  

Om erachter te komen of een koraalrif goed genoeg was hersteld hebben onderzoekers zingende vissen afgeluisterd. In Centraal Indonesië wordt gewerkt aan het Mars Coral Reef Restoration Project. Dat project leek heel succesvol: het rif groeide terug en er was sprake van herstel. Maar hoe zat het me…

Missende stukje gevonden in puzzel van botsende sterrenstelselclustersLuister  

Er zijn regelmatig botsingen tussen clusters van sterrenstelsels. Het is vooral het gas dat in die clusters zit dat met elkaar botst. In dat gas is nu iets gezien wat alleen nog was voorspeld.  Tijdens een botsing nemen de gaswolken verschillende vormen aan. Het begin- en eindstadium van die vervo…

De naakte molrat weet zich wel raad met een zuurstoftekortLuister  

De naakte molrat weet zich wel raad met een zuurstoftekort

Moleculair apparaatje zet infrarood om naar zichtbaar lichtLuister  

Het is onderzoekers gelukt om een minuscuul moleculair apparaatje te maken waarmee je onzichtbaar licht om kunt zetten naar zichtbaar licht. Specifiek gaat het om het omzetten van infraroodlicht naar zichtbaar licht. Voor het detecteren van zichtbaar licht hebben we al hele goede detectoren. Infrar…

Stofje in paddo's maakt muziek emotionelerLuister  

Stofje in paddo's maakt muziek emotioneler

Hoe meer schade, hoe meer slaap?Luister  

Hoe meer schade, hoe meer slaap?

Welke knuffel vinden mensen het prettigst?Luister  

Welke knuffel vinden mensen het prettigst?

Planten knoeien met de genen van de burenLuister  

Planten knoeien met de genen van de buren

Innovatieve dolfijnen en zeehonden tellen met AILuister  

Innovatieve dolfijnen en zeehonden tellen met AI

Komt het water op aarde van de zon?Luister  

Komt het water op aarde van de zon?

Een zeepok is een stuk minder standvastig dan je zou denkenLuister  

Een zeepok is een stuk minder standvastig dan je zou denken

Nederlands instrument onthult veel grotere methaan-uitstoot Australische kolenmijnenLuister  

Nederlands instrument onthult veel grotere methaan-uitstoot Australische kolenmijnen

Brede wegen zitten bijen in de wegLuister  

Brede wegen zitten bijen in de weg

Onbekend mineraal uit diepe aarde duikt op in diamantLuister  

Onbekend mineraal uit diepe aarde duikt op in diamant

Deze vis doet stiekeme dingen als de partner niet kijktLuister  

Deze vis doet stiekeme dingen als de partner niet kijkt

Bacterie in spijsverteringsstelsel geeft hommels een beter geheugenLuister  

Bacterie in spijsverteringsstelsel geeft hommels een beter geheugen

Stofje in lichaamsgeur maakt mannen kalmer, maar vrouwen agressieverLuister  

Stofje in lichaamsgeur maakt mannen kalmer, maar vrouwen agressiever

Mouw vertaalt elke taal naar trilpatronen op de armLuister  

Mouw vertaalt elke taal naar trilpatronen op de arm

Voelen we ons straks nog wel goed tussen alle hoogbouw?Luister  

Voelen we ons straks nog wel goed tussen alle hoogbouw?

Welke deadline is de beste deadline?Luister  

Welke deadline is de beste deadline?

Schorpioenengif onderzoeken zonder dat het dier dood hoeftLuister  

Schorpioenengif onderzoeken zonder dat het dier dood hoeft

Stopt je hart even met kloppen als je niest?Luister  

Stopt je hart even met kloppen als je niest?

De hagedis die kan ademen onder waterLuister  

De hagedis die kan ademen onder water

Beerdiertjes uit kanonnen laten schieten voor de wetenschapLuister  

Beerdiertjes uit kanonnen laten schieten voor de wetenschap

Van sporten maakt je lichaam meer 'cannabis' aanLuister  

Van sporten maakt je lichaam meer 'cannabis' aan

Hoe breng je het brein van een fruitvlieg in kaart?Luister  

Hoe breng je het brein van een fruitvlieg in kaart?

In elkaars mond spugen is voor mieren van levensbelangLuister  

In elkaars mond spugen is voor mieren van levensbelang

Een verjongingskuur voor te grote stamcellenLuister  

Een verjongingskuur voor te grote stamcellen

Hoe een Nederlander middenin de Tweede Wereldoorlog de kunstnier uitvondLuister  

Hoe een Nederlander middenin de Tweede Wereldoorlog de kunstnier uitvond

Ook tropische vogels veranderen van vorm door klimaatveranderingLuister  

Ook tropische vogels veranderen van vorm door klimaatverandering

Hoe extremer de afstand, hoe minder verschil tussen man en vrouw?Luister  

Hoe extremer de afstand, hoe minder verschil tussen man en vrouw?

Het enige dier dat geen zuurstof nodig heeftLuister  

Het enige dier dat geen zuurstof nodig heeft

Waarom hebben zaadcellen allemaal een andere grootte?Luister  

Waarom hebben zaadcellen allemaal een andere grootte?

Creatief met reststromen: van soja-pulp naar schimmelkaasLuister  

Creatief met reststromen: van soja-pulp naar schimmelkaas

Van groenteafval naar ingrediënt voor in de sterrenkeukenLuister  

Van groenteafval naar ingrediënt voor in de sterrenkeuken

Spieren en hersenen verversen volledig binnen paar maandenLuister  

Spieren en hersenen verversen volledig binnen paar maanden

Individuele eiwitten kunnen nu tot op de kleinste bouwsteen afgelezen wordenLuister  

Individuele eiwitten kunnen nu tot op de kleinste bouwsteen afgelezen worden

Onze telescopen hebben een blinde vlek voor zware zwarte gatenLuister  

Onze telescopen hebben een blinde vlek voor zware zwarte gaten

Kunnen sportrecords ooit niet meer gebroken worden?Luister  

Kunnen sportrecords ooit niet meer gebroken worden?

Deze nanofolie zet zonlicht om naar optimaal licht voor tuinbouwLuister  

Deze nanofolie zet zonlicht om naar optimaal licht voor tuinbouw

Digitale weegschaal geeft realtime aan hoeveel ziekenhuispatiënt plastLuister  

Digitale weegschaal geeft realtime aan hoeveel ziekenhuispatiënt plast

Waar je het beste kunt zijn als de beschaving eindigtLuister  

Waar je het beste kunt zijn als de beschaving eindigt

Wat is de spaghettificatie van een ster?Luister  

Wat is de spaghettificatie van een ster?

Het tragische leven van een beestje dat in de puntjes van onze haren leeftLuister  

Het tragische leven van een beestje dat in de puntjes van onze haren leeft

Ook voor onze spiegelneuronen is stress aanstekelijkLuister  

Ook voor onze spiegelneuronen is stress aanstekelijk

Hoe maken bijen nou precies honing?Luister  

Hoe maken bijen nou precies honing?

Mannen ervaren meer emotionele pijn bij relatiebreukLuister  

Mannen ervaren meer emotionele pijn bij relatiebreuk

Wat kunnen hongerige zeehondenbaby's ons leren over onze spraak?Luister  

Wat kunnen hongerige zeehondenbaby's ons leren over onze spraak?

Waarom heeft elk zaadje een andere grootte?Luister  

Waarom heeft elk zaadje een andere grootte?

Nieuwe techniek laat zelfrijdende auto's door gebouwen kijkenLuister  

Nieuwe techniek laat zelfrijdende auto's door gebouwen kijken

Hoe je collega's beïnvloeden of jij de regels volgtLuister  

Hoe je collega's beïnvloeden of jij de regels volgt

MRI-scanner kan nu ook kloppen van het brein metenLuister  

MRI-scanner kan nu ook kloppen van het brein meten

Is de eerste planeet buiten ons sterrenstelsel gevonden?Luister  

Is de eerste planeet buiten ons sterrenstelsel gevonden?

Een nieuw wapen tegen ontstaan virusvariantenLuister  

Een nieuw wapen tegen ontstaan virusvarianten

Waarom - volgens deze curatoren - elke sector meer designers kan gebruikenLuister  

Waarom - volgens deze curatoren - elke sector meer designers kan gebruiken

Kunnen we met satellietinstrumenten plastic detecteren in onze oceanen?Luister  

Kunnen we met satellietinstrumenten plastic detecteren in onze oceanen?

Licht gebruiken om chemische reacties duurzamer en specifieker te makenLuister  

Licht gebruiken om chemische reacties duurzamer en specifieker te maken

DDW x BNR: Het huis dat bestaat uit 100 biobased materialenLuister  

DDW x BNR: Het huis dat bestaat uit 100 biobased materialen

Algen laten kikkervisjes licht omzetten in zuurstofLuister  

Algen laten kikkervisjes licht omzetten in zuurstof

3D-geprinte huizen van koeienpoepLuister  

3D-geprinte huizen van koeienpoep

Zware sterren produceren twee keer zoveel koolstof als ze een partner hebbenLuister  

Zware sterren produceren twee keer zoveel koolstof als ze een partner hebben

Computer vertaalt vrijwel direct een woord dat iemand denkt naar spraakLuister  

Computer vertaalt vrijwel direct een woord dat iemand denkt naar spraak

Zwaveltekort zorgt voor vale en kleine bloemen en dat is slecht nieuwsLuister  

Zwaveltekort zorgt voor vale en kleine bloemen en dat is slecht nieuws

Nobelprijs Scheikunde naar belangrijk instrument voor bouwen moleculenLuister  

Nobelprijs Scheikunde naar belangrijk instrument voor bouwen moleculen

Nobelprijs Natuurkunde naar klimaatonderzoek en complexe systemenLuister  

Nobelprijs Natuurkunde naar klimaatonderzoek en complexe systemen

Nobelprijs Geneeskunde naar ontdekkers receptoren voor temperatuur en aanrakingLuister  

Nobelprijs Geneeskunde naar ontdekkers receptoren voor temperatuur en aanraking

Verhalende geneeskunde en sekseverschillen in hart- en vaatziektenLuister  

Verhalende geneeskunde en sekseverschillen in hart- en vaatziekten

Klopt het model voor het ontstaan van de menselijke taal wel?Luister  

Klopt het model voor het ontstaan van de menselijke taal wel?

Kettingslot moet verspreiden van genetisch aangepaste genen voorkomenLuister  

Kettingslot moet verspreiden van genetisch aangepaste genen voorkomen

Hoe jongeren denken over hun opvoedingLuister  

Hoe jongeren denken over hun opvoeding

Een djembé, een cello, en een marimbaLuister  

Een djembé, een cello, en een marimba

Je afweersysteem is minstens zo uniek als je DNALuister  

Je afweersysteem is minstens zo uniek als je DNA

Hoe woorden je iets kunnen laten zien - ook als het er niet isLuister  

Hoe woorden je iets kunnen laten zien - ook als het er niet is

Mannelijke vogels sterven uit door klimaatveranderingLuister  

Mannelijke vogels sterven uit door klimaatverandering

Meer opwarming door bosbranden AustraliëLuister  

Meer opwarming door bosbranden Australië

Topologische isolatoren maken elektronica zuinigerLuister  

Topologische isolatoren maken elektronica zuiniger

De wetenschappelijke prijs met een cultstatusLuister  

De wetenschappelijke prijs met een cultstatus

Deze coronavaccins uit planten en bacteriën hoeven niet in de koelkastLuister  

Deze coronavaccins uit planten en bacteriën hoeven niet in de koelkast

Bouwen aan een betere kunstalvleesklier met levende cellenLuister  

Bouwen aan een betere kunstalvleesklier met levende cellen

Waterfilter met nano-poriën kan ionen van dezelfde grootte scheidenLuister  

Waterfilter met nano-poriën kan ionen van dezelfde grootte scheiden

Spinozapremie naar quantumcomputer visionairLuister  

Spinozapremie naar quantumcomputer visionair

IJzergehalte in oceanen onverwacht gevarieerdLuister  

IJzergehalte in oceanen onverwacht gevarieerd

Met minuscule kunstmatige trilhaartjes cellen bestuderenLuister  

Met minuscule kunstmatige trilhaartjes cellen bestuderen

Bacteriën inzetten om synthetische spiervezels te producerenLuister  

Bacteriën inzetten om synthetische spiervezels te produceren

Koraal redden met kanon en bacillenLuister  

Koraal redden met kanon en bacillen

Nieuwe theorie verklaart krachtige radioflitsenLuister  

Nieuwe theorie verklaart krachtige radioflitsen

Nieuwe biomarkers wijzen de weg naar broeikasgas-etende bodembacteriënLuister  

Nieuwe biomarkers wijzen de weg naar broeikasgas-etende bodembacteriën

Was de T. rex eigenlijk een hele nette eter?Luister  

Was de T. rex eigenlijk een hele nette eter?

Hoe beïnvloedbaar is iemands zelfbeeld als het aankomt op seksuele oriëntatie?Luister  

Hoe beïnvloedbaar is iemands zelfbeeld als het aankomt op seksuele oriëntatie?

Biologie: Hoe bereken je de formule voor toekomstbestendige biodiversiteit?Luister  

Biologie: Hoe bereken je de formule voor toekomstbestendige biodiversiteit?

Biologie: Hoe een plantengenoom vol verrassingen het hoofd van een bioloog op hol brachtLuister  

Biologie: Hoe een plantengenoom vol verrassingen het hoofd van een bioloog op hol bracht

Biologie: Krachten meten in een cel met een weegschaal van één molecuulLuister  

Biologie: Krachten meten in een cel met een weegschaal van één molecuul

Biologie: De mysteriën van de diepzeeLuister  

Biologie: De mysteriën van de diepzee

Biologie: Exact weten welke routes de dieren van de Waddenzee afleggenLuister  

Biologie: Exact weten welke routes de dieren van de Waddenzee afleggen

Planeet: Met AI de droogte te lijf gaanLuister  

Planeet: Met AI de droogte te lijf gaan

Planeet: De oceanen bijvoeden met stof uit de SaharaLuister  

Planeet: De oceanen bijvoeden met stof uit de Sahara

Planeet: Van elk zandkorreltje weten welke weg het aflegtLuister  

Planeet: Van elk zandkorreltje weten welke weg het aflegt

Planeet: Waarom elk zeestroompje teltLuister  

Planeet: Waarom elk zeestroompje telt

Lichaam: Hoe doe je wetenschappelijk onderzoek naar seksuele opwinding?Luister  

Lichaam: Hoe doe je wetenschappelijk onderzoek naar seksuele opwinding?

Lichaam: Hoe innovaties de chirurg helpen beter en minder te snijdenLuister  

Lichaam: Hoe innovaties de chirurg helpen beter en minder te snijden

Lichaam: Op deze manier zijn teken toch goed voor onze gezondheidLuister  

Lichaam: Op deze manier zijn teken toch goed voor onze gezondheid

Lichaam: Al je spieren zijn binnen een paar maanden volledig ververstLuister  

Lichaam: Al je spieren zijn binnen een paar maanden volledig ververst

Ruimte: Voor het eerst licht waargenomen vanaf achterkant zwart gatLuister  

Ruimte: Voor het eerst licht waargenomen vanaf achterkant zwart gat

Ruimte: Zwaartekrachtsgolven en de Einstein TelescoopLuister  

Ruimte: Zwaartekrachtsgolven en de Einstein Telescoop

Ruimte: Op zoek naar een teken van levenLuister  

Ruimte: Op zoek naar een teken van leven

Ruimte: Een interstellaire stofkaart van de MelkwegLuister  

Ruimte: Een interstellaire stofkaart van de Melkweg

Ruimte: Naar de hel van Venus en weer terugLuister  

Ruimte: Naar de hel van Venus en weer terug

Gedrag: Waarom mensen wel/niet in actie komen voor het klimaatLuister  

Gedrag: Waarom mensen wel/niet in actie komen voor het klimaat

Gedrag: Ons bewustzijn en de verhouding met onze hersenenLuister  

Gedrag: Ons bewustzijn en de verhouding met onze hersenen

Gedrag: Hoe kennissen je flexibel houdenLuister  

Gedrag: Hoe kennissen je flexibel houden

Gedrag: Wat hebzuchtige mensen met elkaar gemeen hebbenLuister  

Gedrag: Wat hebzuchtige mensen met elkaar gemeen hebben

Covid: Kostbare corona-blaastest werkt in praktijk niet naar behorenLuister  

Covid: Kostbare corona-blaastest werkt in praktijk niet naar behoren

Covid: Van afwijkende antistoffen en flippende afweercellen naar een medicijnLuister  

Covid: Van afwijkende antistoffen en flippende afweercellen naar een medicijn

Covid: Waarom het speeksel van kinderen een hoofdrol kreegLuister  

Covid: Waarom het speeksel van kinderen een hoofdrol kreeg

Covid: Hoe zit het met het vaccineren van jongeren?Luister  

Covid: Hoe zit het met het vaccineren van jongeren?

Wat de zomer van 2020 ons leert over onze kustLuister  

Wat de zomer van 2020 ons leert over onze kust

Wat er gebeurt in het brein van fruitvliegen als ze kiezen tussen smakenLuister  

Wat er gebeurt in het brein van fruitvliegen als ze kiezen tussen smaken

Is te hygiënisch zijn slecht voor het immuunsysteem?Luister  

Is te hygiënisch zijn slecht voor het immuunsysteem?

Een succesvolle spermacel houdt z'n kop erbijLuister  

Een succesvolle spermacel houdt z'n kop erbij

De SKA-telescoop komt eraan!Luister  

De SKA-telescoop komt eraan!

Siberische grot blijkt DNA-schatkamerLuister  

Siberische grot blijkt DNA schatkamer

Parasieten trainen om beter met planten samen te werkenLuister  

Parasieten trainen om beter met planten samen te werken

Moedervlekken als inspiratie bij het voorkomen van huidkankerLuister  

Moedervlekken als inspiratie bij het voorkomen van huidkanker

Nieuw apparaat helpt om cellen per stuk uitvoerig te bestuderen en testenLuister  

Nieuw apparaat helpt om cellen per stuk uitvoerig te bestuderen en testen

Waarom verschilt de grootte van spermacellen zo tussen diersoorten?Luister  

Waarom verschilt de grootte van spermacellen zo tussen diersoorten?

Kleiner lijf, langere vleugels, eerder wegLuister  

Kleiner lijf, langere vleugels, eerder weg

Eindelijk weten we wat er met een embryo gebeurt tussen dag 7 en 14Luister  

Eindelijk weten we wat er met een embryo gebeurt tussen dag 7 en 14

Waarom je blij moet zijn met dat liedje dat niet uit je hoofd gaatLuister  

Waarom je blij moet zijn met dat liedje dat niet uit je hoofd gaat

Een rivierkreeft aan de antidepressiva is zichzelf nietLuister  

Een rivierkreeft aan de antidepressiva is zichzelf niet

Onderzoekers vinden nieuw eiwit voor DNA-reparatieLuister  

Onderzoekers vinden nieuw eiwit voor DNA-reparatie

Wie wordt het wetenschapstalent van 2021?Luister  

Wie wordt het wetenschapstalent van 2021?

Helpt deze nieuwe membraancoating blauwe energie weer een stap vooruit?Luister  

Helpt deze nieuwe membraancoating blauwe energie weer een stap vooruit?

Hoe verschillende corona-varianten binden aan onze cellenLuister  

Hoe verschillende corona-varianten binden aan onze cellen

Pas op! Bacteriën reizen met je meeLuister  

Pas op! Bacteriën reizen met je mee

Slimme valsspelende cellenLuister  

Slimme valsspelende cellen

Wie wantrouwt de wetenschap?Luister  

Wie wantrouwt de wetenschap?

Hoe je vertelt over wetenschappelijk onderzoekLuister  

Hoe je vertelt over wetenschappelijk onderzoek

De bedenker van de oerknalLuister  

De bedenker van de oerknal

Een hitteschild van vloeibaar metaalLuister  

Een hitteschild van vloeibaar metaal

Bosbranden die een winterslaap houdenLuister  

Bosbranden die een winterslaap houden

Wiskunde inzetten om chirurgie voor epilepsiepatiënten te verbeterenLuister  

Wiskunde inzetten om chirurgie voor epilepsiepatiënten te verbeteren

Het voorspellen van collectieve intelligentieLuister  

Het voorspellen van collectieve intelligentie

Waarom ijsjes en koude drankjes pijn kunnen doen aan je tandenLuister  

Waarom ijsjes en koude drankjes pijn kunnen doen aan je tanden

NASA-ruimtesonde detecteert diep in de kosmos een rare constante bromLuister  

NASA-ruimtesonde detecteert diep in de kosmos een rare constante brom

Zo simpel kan een autonoom en zelflerend robotje zijnLuister  

Zo simpel kan een autonoom en zelflerend robotje zijn

Hoe een wormpje Alzheimer-onderzoek verder helptLuister  

Hoe een wormpje Alzheimer-onderzoek verder helpt

Meer beschikbare donorharten dankzij machine die donorhart na stilstand weer laat kloppenLuister  

Meer beschikbare donorharten dankzij machine die donorhart na stilstand weer laat kloppen

Genen die ons skelet aansturen in kaart gebrachtLuister  

Genen die ons skelet aansturen in kaart gebracht

Gevonden microfossiel mogelijk een ontbrekende schakel in evolutie van dierenLuister  

Gevonden microfossiel mogelijk een ontbrekende schakel in evolutie van dieren

‘Zelfmoordknop’ laat met hiv geïnfecteerde sluimercellen zichzelf opruimenLuister  

‘Zelfmoordknop’ laat met hiv geïnfecteerde sluimercellen zichzelf opruimen

Wereldberoemd astronoom Kees de Jager 100 jaarLuister  

Wereldberoemd astronoom Kees de Jager 100 jaar

Onderzoek laat zien: eenzaamheid verhoogt bij mannen het risico op kankerLuister  

Onderzoek laat zien: eenzaamheid verhoogt bij mannen het risico op kanker

Eerste hint gezien van de spaghettificatie van een sterLuister  

Eerste hint gezien van de spaghettificatie van een ster

Simulatie TU Delft laat zien hoe nieuwe toplaag zonnecellen nog beter kanLuister  

Simulatie TU Delft laat zien hoe nieuwe toplaag zonnecellen nog beter kan

Waarom het ene plantje lang en het andere kort isLuister  

Waarom het ene plantje lang en het andere kort is

Hoe we bewegend geluid kunnen volgenLuister  

Hoe we bewegend geluid kunnen volgen

Klinische studie van start voor nieuwe vorm van stamcelgentherapieLuister  

Klinische studie van start voor nieuwe vorm van stamcelgentherapie

Hoe onderscheid je een aardbeving van een naschok?Luister  

Hoe onderscheid je een aardbeving van een naschok?

Een schilderij gemaakt van halfgeleidersLuister  

Een schilderij gemaakt van halfgeleiders

Of eksters van bling bling houden en bacteriën doodgaan in de vriezerLuister  

Of eksters van bling bling houden en bacteriën doodgaan in de vriezer

Nieuwe vondst doet deeltjestheorie wankelenLuister  

Nieuwe vondst doet deeltjestheorie wankelen

Hoe staat het er eigenlijk voor met het ruimterecht?Luister  

Hoe staat het er eigenlijk voor met het ruimterecht?

Van de vleugels van een libelle naar medische implantatenLuister  

Van de vleugels van een libelle naar medische implantaten

Thuisvoordeel in voetbal blijft, gedrag scheidsrechter verandertLuister  

Thuisvoordeel in voetbal blijft, gedrag scheidsrechter verandert

DNA-materiaal zo uit de lucht plukkenLuister  

DNA-materiaal zo uit de lucht plukken

Neurowetenschappers ontrafelen het mysterie rond muziekgenotLuister  

Neurowetenschappers ontrafelen het mysterie rond muziekgenot

Met bosjes aan de cafeïne: koffiepulp als boost voor bosherstelLuister  

Met bosjes aan de cafeïne: koffiepulp als boost voor bosherstel

Onderzoekers communiceren succesvol met dromende mensenLuister  

Onderzoekers communiceren succesvol met dromende mensen

Zombiemieren, gras dat jat van de buren en de mijt die op je gezicht ......Luister  

Zombiemieren, gras dat jat van de buren en de mijt die op je gezicht ......

Hoe planten luisteren naar de windLuister  

Hoe planten luisteren naar de wind

Darmcellen helpen immuunsysteem bij detecteren parasietLuister  

Darmcellen helpen immuunsysteem bij detecteren parasiet

Rook bosbranden verspreidt mogelijk besmettelijke ziektesLuister  

Rook bosbranden verspreidt mogelijk besmettelijke ziektes

Kerstbomen blijven groen in de winter dankzij fotosynthese shortcutLuister  

Kerstbomen blijven groen in de winter dankzij fotosynthese shortcut

Is dit het vaccin waarmee we de schadelijke 'kattenparasiet' verslaan?Luister  

Is dit het vaccin waarmee we de schadelijke 'kattenparasiet' verslaan?

De oorsprong van vlooien: we hadden het al die tijd misLuister  

De oorsprong van vlooien: we hadden het al die tijd mis

Nieuwe kennis over hoe onze hersenen ruis van spraak onderscheidenLuister  

Nieuwe kennis over hoe onze hersenen ruis van spraak onderscheiden

Gapen is ook aanstekelijk voor dieren die alleen levenLuister  

Gapen is ook aanstekelijk voor dieren die alleen leven

Boontjes als inspiratie voor een super gevoelige robotgrijperLuister  

Boontjes als inspiratie voor een super gevoelige robotgrijper

Donororganen langer goed houden met antivrieseiwittenLuister  

Donororganen langer goed houden met antivrieseiwitten

Is een lockdown wetenschappelijk verantwoord?Luister  

Is een lockdown wetenschappelijk verantwoord?

Een virus dat je liever wilt laten slapenLuister  

Het virus dat je liever wilt laten slapen

Baby goes draadloosLuister  

Baby goes draadloos

Tumoren koorts geven met een algoritmeLuister  

Tumoren koorts geven met een algoritme

Niet elk mens is een machineLuister  

Niet elk mens is een machine

Diep in weefsel kijkenLuister  

Diep in weefsel kijken

Knuffelsatelliet gaat rondvliegend ruimtepuin verwijderenLuister  

Knuffelsatelliet gaat rondvliegend ruimtepuin verwijderen

Het eiwit dat zorgt voor een langer leven bij minder etenLuister  

Het eiwit dat zorgt voor een langer leven bij minder eten

Empathie voorspelt de agressie van een kindLuister  

Empathie voorspelt de agressie van een kind

Hoe de politiek je persoonlijkheid kan misbruikenLuister  

Hoe de politiek je persoonlijkheid kan misbruiken

Tien keer zoveel super heldere sterrenstelsels waargenomen als theorie voorspeltLuister  

Tien keer zoveel super heldere sterrenstelsels waargenomen dan theorie voorspelt

Zweet tegenhouden met behulp van... zweetLuister  

Zweet tegenhouden met behulp van... zweet

De zebravink kan iets waarvan we dachten dat alleen mensen het kunnenLuister  

De zebravink kan iets waarvan we dachten dat alleen mensen het kunnen

Hoe celpopulaties hun risicospreiding razendsnel aanpassen aan de omstandighedenLuister  

Hoe celpopulaties hun risicospreiding razendsnel aanpassen aan de omstandigheden

Schimmel uit hondenneus helpt onderzoekers bij belangrijke ontdekkingLuister  

Schimmel uit hondenneus helpt onderzoekers bij belangrijke ontdekking

Slaaptekort rommelt met de angstverwerking in ons breinLuister  

Slaaptekort rommelt met de angstverwerking in ons brein

Met gentherapie de oogzenuw laten herstellenLuister  

Met gentherapie de oogzenuw laten herstellen

Virussen kapotmaken door hun suikerlaagje te saboterenLuister  

Virussen kapotmaken door hun suikerlaagje te saboteren

Oorsprong van mysterieuze radioflits uit de Melkweg gevondenLuister  

Oorsprong van mysterieuze radioflits uit de Melkweg gevonden

Nieuwe antibiotica-pil vindt vermomd als eten zijn weg door het lichaamLuister  

Nieuwe antibiotica-pil vindt vermomd als eten zijn weg door het lichaam

Onderzoekers vinden vroegste bewijs ooit voor sociaal gedrag zoogdierenLuister  

Onderzoekers vinden vroegste bewijs ooit voor sociaal gedrag zoogdieren

Bij 2 graden opwarming komt er 230 miljard ton CO2 vrij uit de bodemLuister  

Bij 2 graden opwarming komt er 230 miljard ton CO2 vrij uit de bodem

Nieuwe nanotechnologie traint het immuunsysteem om kanker beter te bestrijdenLuister  

Nieuwe nanotechnologie traint het immuunsysteem om kanker beter te bestrijden

Cybersecurity gebaseerd op het menselijk immuunsysteemLuister  

Cybersecurity gebaseerd op het menselijk immuunsysteem

Wat een drum-experiment ons kan leren over cultuurevolutieLuister  

Wat een drum-experiment ons kan leren over cultuurevolutie

Malariaparasiet verstop zich in onze bloedbaan tijdens het droge seizoenLuister  

Malariaparasiet verstop zich in onze bloedbaan tijdens het droge seizoen

Robots laten zien waarom vissen in een school zwemmenLuister  

Robots laten zien waarom vissen in een school zwemmen

Met hersenstimulatie emotionele acties onder controle houdenLuister  

Met hersenstimulatie emotionele acties onder controle houden

Het perfecte randje maken, op de atoom nauwkeurigLuister  

Het perfecte randje maken, op de atoom nauwkeurig

De moleculaire dans die ons hart laat kloppen in kaart gebrachtLuister  

De moleculaire dans die ons hart laat kloppen in kaart gebracht

Verliezen vleugels leverde groot voordeel op voor mierenLuister  

Verliezen vleugels leverde groot voordeel op voor mieren

3D-geprinte insectensnacks, wandelritme-sensoren en typgedrag als IDLuister  

3D-geprinte insectensnacks, wandelritme-sensoren en typgedrag als ID

Katten verleiden met je ogenLuister  

Katten verleiden met je ogen

“Nobelprijs voor de economie” naar onderzoekers veilingenLuister  

"Nobelprijs voor de economie" naar onderzoekers veilingen

Hoe je de geur van wijn onthoudtLuister  

Hoe je de geur van wijn onthoudt

CRISPR-Cas techniek wint Nobelprijs scheikundeLuister  

CRISPR-Cas techniek wint Nobelprijs scheikunde

Nobelprijs natuurkunde naar onderzoekers zwarte gatenLuister  

Nobelprijs natuurkunde naar onderzoekers zwarte gaten

Nobelprijs geneeskunde naar ontdekkers hepatitis CLuister  

Nobelprijs geneeskunde naar ontdekkers hepatitis C

Fijnstof meten om beter CO2 te kunnen zienLuister  

Fijnstof meten om beter CO2 te kunnen zien

Blauwe ekster deelt zijn eten met minderbedeelde soortgenotenLuister  

Blauwe ekster deelt zijn eten met minderbedeelde soortgenoten

Rijgedrag robots veel menselijker dankzij slim model TU DelftLuister  

Rijgedrag robots veel menselijker dankzij slim model TU Delft

Kankercellen doden door de deur naar de celkern dicht te gooienLuister  

Kankercellen doden door de deur naar de celkern dicht te gooien

Belangrijk Nederlands meetinstrument slaagt voor extreme omgevingstestLuister  

Belangrijk Nederlands meetinstrument slaagt voor extreme omgevingstest

Aandacht baby gaat naar meest leerzame stimulusLuister  

Aandacht baby gaat naar meest leerzame stimulus

Jonge generatie vleermuizen accepteert slim de klimaatveranderingenLuister  

Jonge generatie vleermuizen accepteert slim de klimaatveranderingen

Functie van slaap verandert plots wanneer we 2,5 jaar oud zijnLuister  

Functie van slaap verandert plots wanneer we 2,5 jaar oud zijn

Mannetjesbavianen met vriendinnen leven langerLuister  

Mannetjesbavianen met vriendinnen leven langer

Een veel snellere manier om nieuwe plantenrassen te makenLuister  

Een veel snellere manier om nieuwe plantenrassen te maken

De grootste vissen in de zee zijn vrouwenLuister  

De grootste vissen in de zee zijn vrouwen

Oudste sperma ooit gevondenLuister  

Oudste sperma ooit gevonden